We krijgen vaak de vraag hoe eiken gevelbekleding het best geplaatst wordt. Met de uitleg hieronder proberen we daar een zo goed mogelijk antwoord op te geven. Eikenhout werkt: Geef voldoende speling. In de eerste plaats is het belangrijk om te weten dat eikenhout werkt. Dat betekent dat de eiken planken gaan uitzetten en krimpen. De oorzaak hiervan is terug te vinden bij de oorsprong van het hout. Bomen nemen een enorme hoeveelheid vocht op om te overleven. Elke plank heeft dus een bepaald vochtgehalte. Het houtvochtgehalte of vochtpercentage wordt als volgt gedefinieerd: Houtvochtgehalte = ((mn-m0)/m0) x 100 mn: massa van het natte hout m0: massa van het droge hout. Bij elke verandering van het houtvochtgehalte onder 30% treedt er een maatverandering (krimp/zwelling) op.
Bij elke verandering van het houtvochtgehalte onder 30% treedt er een maatverandering (krimp/zwelling) op. Hoe komt het dan dat het houtvochtgehalte van planken nog verandert en er maatverandering optreedt? Elke plank gaat net zoals een spons proberen in evenwicht te blijven met de relatieve luchtvochtigheid en temperatuur van de omgeving. Aangezien de relatieve luchtvochtigheid en temperatuur gedurende het jaar door variëren gaan de planken steeds opzoek naar een nieuw evenwichtsvochtgehalte. In deze constante zoektocht naar het veranderende evenwichtsvochtgehalte gaat de plank dus werken. Krimpen wanneer het evenwichtsvochtgehalte van de omgeving lager ligt dan het huidige vochtgehalte en zwellen wanneer het evenwichtsvochtgehalte van de omgeving hoger ligt dan het vochtgehalte dan het huidige.
Belangijk bij het plaatsen van eiken gevelbekleding is dus dat er rekening wordt gehouden met het werken van de planken. Dit kan opgevangen worden door voldoende speling te geven tussen de planken (in breedte-richting). Hoeveel speling moet er dan gegeven worden? Hier bestaat er geen eenduidig antwoord op omdat dit afhankelijk is van 3 variabelen: Het huidige vochtgehalte van de plank (meting mogelijk via vochtigheidsmeter). In het algemeen worden onze planken natuurlijk gedroogd tot tussen 15-20%. Bij uitzondering laten we deze artificieel drogen tot 18%. Het kan zijn dat planken zijn met vochtgehalte kleiner dan 15% bij droog seizoen. Daarom is het altijd aangewezen deze na te meten. De evolutie van temperatuur en relatieve vochtigheidsgraad vereist inschatting van extremen voor locatie. Een extreem vochtige dag in Januari met 0°C en 99% relatieve vochtigheid kan leiden tot een evenwichtsvochtgehalte van 27.91%. Hetzelfde kan je doen voor een extreem droge dag in de zomer. Vervolgens kan je kijken welk effect dit zal hebben op de maatverandering van de plank door gebruik te maken van calculators. Eerst geef je aan hoe de groeiringen georiënteerd zijn, tangentieel of radiaal. Tangentieel is meest voorkomend. Daarna geef je aan wat de huidige dekkende breedte is van de plank. De volgende stap is het huidige vochtgehalte, te meten met een vochtigheidsmeter. In de voorlaatste stap kan je de eindvochtigheid opgeven (evenwichtsvochtgehaltes bij de extremen). Tot slot selecteer je “Eikenhout, Europees - Amerikaans” en klik op berekenen voor de maatverandering. Een voorbeeld: een eiken plank van 150mm dekkende breedte, vochtigheidsgraad 18% en tangentieel georiënteerde groeiringen zal in 0°C en 99% RH groeien met 3.79mm bij eindvochtigheid 27.91%. Bij 13% vochtgehalte zal dit 5.7mm zwellen. Door met deze calculators te spelen maak je een goede inschatting van de mogelijke maatveranderingen en pas je speling hierop aan.
Extra factoren voor speling: of gevel aan de regenkant staat of niet. Bij regenachtige standen raden we een extra veiligheidsfactor en extra speling aan. Nagelen of vijzen? Beide methodes zijn mogelijk, maar vijzen geven een stevigere verbinding. Nagelen met schietpistool gaat snel maar wordt minder aangeraden.
Welke soorten gevelbekleding zijn er? Vind het profiel dat bij jou past!
Als je op zoek bent naar duurzame, tijdloze gevelafwerking voor een woning, poolhouse, schuur of bijgebouw, is eiken gevelbekleding een uitstekende keuze. Europees eikenhout heeft duurzaamheidsklasse II. Dankzij de hoge duurzaamheid is dit Europese hardhout goed bestand tegen weersomstandigheden en heeft het een lange levensduur. Kortom, gevelbekleding van eikenhout kan onbehandeld geplaatst worden en blijft in de praktijk tientallen jaren meegaan.
- Multifunctioneel: geschikt voor woninggevels, schuren, buitenverblijven, carports en interieurwandbekleding.
- Profielen en uitvoeringen: Zweeds rabat, potdekselplanken, sponningplanken, channelsiding, rhombus en blokprofiel.
- Verticale of horizontale montage: channelsiding is bijzonder geschikt voor verticale montage; horizontaal geeft rustiger gevelbeeld.
- Bevestiging en regelwerk: draagstructuur van hout of staal met ventilatie en ruimte voor werking; gebruik altijd RVS bevestigingsmaterialen.
- Vergrijzing en onderhoud: onbehandeld vergrijst; UV-werende olie/beits kan gebruikt worden om gewenste kleur te behouden.
Eigenschappen die de keuze bepalen: eiken gevelbekleding geeft een luxe, natuurlijke uitstraling met tijdloze charme. Lange levensduur door duurzaamheidsklasse II, robuustheid tegen weersinvloeden en karaktervolle nerf. Het gewicht van eiken vraagt om een stevig regelwerk en de juiste bevestigingsmaterialen. Vergrijzing van onbehandeld eikenhout is een natuurlijk proces dat vaak als esthetisch waardevol wordt gezien. Behandeling met olie of beits kan de oorspronkelijke honingkleur behouden of een gewenste tint geven. Bij montage is kopse kanten behandelen en iets ruimere zaagopening belangrijk om scheuren te voorkomen. Eikenhouten gevelbekleding kan horizontaal of verticaal geplaatst worden, waarbij verticale montage channelsiding een strak effect oplevert en open gevelbekleding een modern raster toont.
Praktische montage- en kostenoverwegingen
- Bereken noodzakelijke speling op basis van vochtpercentage, temperatuur en RH-extremen; gebruik calculators om maatveranderingen te simuleren.
- Plan draagconstructie en ventilatie voordat de eiken planken gemonteerd worden. Voorboren is essentieel bij eikenhout.
- Kies tussen horizontale en verticale montage afhankelijk van gewenste uitstraling en waterafvoer; houd rekening met open voeg bij verticale plaatsing.
- Rekening houden met kosten en uitvoering: voor doe-het-zelven of vakman; prijzen per m² variëren afhankelijk van projectomvang en isolatie.
- Onderhoud en vergrijzing: onbehandeld vergrijst; behandeling kan kleurbehoud geven of esthetiek aanpassen.
Beschikbare profielen in eiken gevelbekleding omvatten Zweeds rabat (overlapping), potdekselplanken (klassiek), sponningplanken (naadloze verbinding), channelsiding (modern), rhombus (open of gesloten) en blokprofiel (verticale look). Er is keuze in afwerking: fijnbezaagd voor rustiek gevoel of glad geschaafd voor strakker uiterlijk. Eikenhout is zwaarder en dichter dan veel andere houtsoorten, wat bij voorboren en bevestiging extra aandacht vereist. Gevelbekleding op een geventileerd houten regelwerk plaatsen voorkomt vochtproblemen en verlengt de levensduur.
Tot slot een overzicht van kostenindicaties (excl. btw) voor verschillende opties en scenario's, op basis van beschikbare offertes en branche-informatie. Deze prijzen geven een idee van de prijsklasse ten opzichte van andere gevelmaterialen en geven inzicht in de prijs-kwaliteitverhouding bij eiken gevelbekleding, inclusief overwegingen voor isolatie en draagstructuur.
Samenvatting van veelgehoorde voordelen
- Natuurlijke, warme uitstraling: landelijke luxe en karakter.
- Lange levensduur door duurzaamheidsklasse II en robuuste bouwkwaliteit.
- Veel verschillende profielen en montagetechnieken voor maatwerk.
- Open of gesloten ventilatie achter de bekleding voor droog en stabiel materiaal.
- Onderhoudsopties: onbehandeld of met olie/beits om vergrijzing te sturen.
tags: #eiken #planchetten #gevel