De meeste non-food conserveringsmiddelen zijn afgeleid van olie en worden steeds strenger gereguleerd vanwege gevaren zoals ecotoxiciteit en de ontwikkeling van allergieën. Wydo NBD richt zich op onderzoek naar duurzame ingrediënten voor watergedragen verven. Hiervoor zullen, samen met de Hanzehogeschool, veilige, milieuvriendelijke en biobased natuurlijke conserveringsmiddelen worden geïdentificeerd en verder ontwikkeld tot verkoopbare producten. De kennis die in dit project wordt opgedaan, draagt bij aan de ontwikkeling van kennis over biologische (verf)conserveringsmiddelen en de verbetering van de huidige productiemethoden van Wydo, met potentie voor een bredere toepassing in voeding en medische producten. BioBinder - Hanzehogeschool Groningen, Wydo NBD B.V., Koninklijke Van Wijhe Verf B.V. Wydo NBD en Koninklijke van Wijhe Verf bundelen de krachten met het lectoraat Biorefinery van de Hanzehogeschool Groningen om een biodegradeerbaar alternatief te zoeken voor bindmiddelen die in verf gebruikt worden. Deze bindmiddelen zijn nu veelal gebaseerd op grondstoffen gewonnen vanuit aardolie. Het innovatieve idee in dit project is het gebruik van polyhydroxyalkanoaten (PHA’s) als bindmiddel in verf en coatings. Circular Coated Fabrics - AerO Coated Fabrics B.V., Avans Hogeschool In West-Europa verdwijnt jaarlijks ruim 4.000 ton afgedankt beschermfolie in de afvalverbrandingsoven of op de vuilstort. Een alternatief voor het slecht recyclebare foliemateriaal bestaat nog niet. Een mogelijke oplossing is de toepassing van een speciale biobased coating die eenvoudig te scheiden is van de textiele versterking. Daarmee wordt separate verwerking van de coating en de textiele versterking mogelijk. Chemische recycling van de coating resulteert in een hoogwaardige grondstof voor nieuwe producten. In een verkennend onderzoeksproject gaan Avans Hogeschool en Aero Coated Fabrics onderzoeken in hoeverre het mogelijk is om beschermfolie te verwerken tot nieuwe hoogwaardige grondstoffen door toepassing van een biobased coating. Eggxpert - EGGXPERT B.V., Zuyd Hogeschool Eierschaal is een natuurlijk biokeramisch mineraal met een unieke chemische samenstelling van calciumcarbonaat. Tot nu toe werd het beschouwd als een afvalproduct zonder waarde, maar er lijken mogelijkheden om het in te zetten om de kosten voor biopolymeren te verlagen en de eigenschappen te verbeteren, waaronder het afbraakproces aan het einde van de levensduur. In dit project streven we ernaar eierschaaldeeltjes te ontwikkelen die dienen als biovulstoffen in biopolymeren om de productkosten te verlagen, de mechanische eigenschappen te verbeteren en de validatie van routes aan het einde van de levensduur te vergemakkelijken, en zo de brede toepassing ervan economisch te bevorderen. Development of affinity chromatography for calcium-binding proteins - Abundnz B.V., Erasmus MC||Neurologie Pre-eclampsie (PE) is een veelvoorkomende en ernstige complicatie tijdens de zwangerschap en gaat gepaard met aanzienlijke perinatale morbiditeit en mortaliteit bij moeders en baby’s. Tot op heden zijn er geen diagnostische tests op de markt voor de detectie van PE vroeg in de zwangerschap. In dit project ontwikkelen we een platform voor de gevoelige analyse van calciumbindende eiwitten (CBP’s). De technologie is ook toepasbaar voor andere ziekten (bijv. dementie en kanker), waarvan bekend is dat CBP’s een sleutelrol spelen in de pathofysiologie van de ziekte. Oogstoptimalisatie zwarte soldaatvliegvlarven - Avans Hogeschool, Protix Om in 2040 negen miljard mensen van eiwitten te voorzien, zijn duurzame productiemethoden nodig. De huidige eiwitproductie is milieubelastend door bijvoorbeeld overbevissing en ontbossing. Insectenkweek biedt een veelbelovend alternatief: insecten kunnen groeien op voedselresten en zetten deze via “upcycling” om in hoogwaardige eiwitten, vetten en meststoffen. Protix, marktleider in Nederland, produceert o.a. eiwitmeel en lipiden voor diervoeder. In een project van Avans Hogeschool wordt onderzocht hoe de samenstelling van eiwitten en vetten in insectenlarven verandert tijdens hun ontwikkeling, met als doel het optimale oogstmoment te bepalen. Hiervoor worden vloeistofchromatografie en massaspectrometrie (LCMS) gebruikt, gecombineerd met een antioxidantassay. Daarnaast wordt gezocht naar tot nu toe onbekende, mogelijk waardevolle stoffen, zoals vetoplosbare vitamines of stoffen die het immuunsysteem beïnvloeden. Deze aanpak draagt bij aan efficiëntere productie en benutting van insecten als bron van voedsel en grondstoffen. Ontwikkeling van polyesterspecialiteiten met behulp van moleculaire recycling - CuRe Technology B.V., DuFor Resins B.V., NHL Stenden Hogeschool Om plastic duurzamer te maken, is het belangrijk om nieuwe polymeren te ontwikkelen uit hernieuwbare koolstofbronnen zoals biomassa, CO₂ of gerecycled materiaal. Polyethyleentereftalaat (PET) is een veelgebruikt en goed recyclebaar kunststof, vooral in verpakkingen en textiel. Voor specifieke toepassingen, zoals voedselverpakkingen en 3D-printmateriaal, zijn aangepaste PET-structuren nodig. Dit gebeurt nu vooral met nieuwe, fossiele grondstoffen. Een alternatief is het mengen van verschillende polyesters, waarbij polymeerketens van samenstelling wisselen. Dit leidt echter vaak tot onvolledige omestering, waardoor het eindproduct inhomogeen is. In dit project wordt onderzocht of moleculaire recycling - waarbij PET eerst wordt afgebroken (gedepolymeriseerd) en daarna opnieuw opgebouwd (geherpolymeriseerd) - een beter resultaat oplevert. Deze aanpak zou kunnen leiden tot goed gestructureerde co-polyesters met specifieke eigenschappen, geschikt voor hoogwaardige toepassingen. Het ultieme gerecyclede breigaren - Saxion, Wolkat Fibre B.V. De textielindustrie staat voor grote duurzaamheidsuitdagingen: slechts 1% van het textiel wordt daadwerkelijk vezel-tot-vezel gerecycled. Door nieuwe wetgeving, zoals de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV), groeit de vraag naar gerecyclede materialen. Tegelijkertijd is recycling complex vanwege de samenstelling van textiel. Dit project richt zich op het ontwikkelen van een hoogwaardig gerecycled breigaren, met name door het verminderen van de draaispanning (twist) om spiraliteitsproblemen in breisels te voorkomen. Verschillende samenstellingen van garens, gemaakt van mechanisch gerecyclede vezels uit oude kleding, worden getest. Het onderzoek is een samenwerking tussen het lectoraat Sustainable & Functional Textiles van Saxion en Wolkat Fibre BV. Ook studenten dragen bij aan het onderzoek, wat hun opleiding en de verspreiding van kennis ten goede komt. Shining Light on the Lifetime of CO2 Capture Materials - Skytree B.V., Universiteit van Amsterdam Direct Air Capture (DAC) is essentieel om de EU-klimaatdoelen voor 2050 te behalen, doordat het netto-negatieve CO₂-emissies mogelijk maakt. Om DAC echt duurzaam te maken, moet het proces zelf een zo laag mogelijke ecologische voetafdruk hebben. Dit project richt zich op het verlengen van de levensduur van DAC-filters, wat zowel de CO₂-voetafdruk (met 35%) als de kosten per ton CO₂ (met 10%) kan verlagen. De samenwerking tussen het Nederlandse bedrijf Skytree en de Universiteit van Amsterdam richt zich op het ontwikkelen van een indicator die filterveroudering nauwkeurig in kaart brengt. Skytree’s bestaande gepatenteerde technologie gebruikt een kleurstof als kwalitatieve indicator; met geavanceerde spectroscopische technieken van de UvA (IR en UV-Vis) wordt dit uitgebreid tot een kwantitatieve meetmethode. Zo ontstaat een betrouwbare voorspeller voor filtercapaciteit en onderhoud. De uitkomsten worden direct toegepast in commerciële DAC/CCU-systemen, waarmee het project concrete impact heeft op klimaatoplossingen. Cotton waste processing into natural colorants - HAN University of Applied Sciences, Chicfashic De textielindustrie produceert jaarlijks 45 miljoen ton afval van katoentextiel, waarvan 75% wordt verbrand of gestort, met schadelijke milieueffecten. Bovendien bestaat 67% van de kleding uit kunststofvezels, waarvan een deel als microplastics in het milieu belandt. Het bedrijf Chicfashic ontwikkelt een innovatieve biotechnologische aanpak om deze problemen aan te pakken. In dit proces worden plastic vezels teruggewonnen en natuurlijke vezels omgezet in bio-gebaseerde moleculen. Deze moleculen dienen vervolgens als grondstof voor bio-gebaseerde kleurstoffen voor textiel. Het project, uitgevoerd samen met het HAN BioCentre, richt zich op procesoptimalisatie en opschaling. De gebruikte technologie is in octrooiaanvraag en vereist geen giftige chemicaliën of vervuilend afvalwater. Daarmee draagt het bij aan een circulaire en duurzame textielsector. Deze aanpak sluit aan bij Nederlandse en Europese regelgeving die verplichte textielrecycling voor 2050 nastreeft, en maakt het mogelijk om natuurlijke kleurstoffen opnieuw te integreren in de textielproductie op een milieuvriendelijke manier. FungiZap - Innovative method for mycelium growth deactivation - Avans Hogeschool, FS-INSULATION B.V. Mycelium-biocomposieten (MBC’s) zijn relatief nieuwe, circulaire materialen die ontstaan uit landbouwafval en het schimmelnetwerk van paddenstoelen (mycelium). Ze zijn niet giftig, koolstofneutraal en kunnen binnen enkele dagen groeien onder gecontroleerde omstandigheden, wat ze geschikt maakt voor diverse toepassingen. Dit project is een samenwerking tussen MNEXT en First Circular Insulation (FC-I), en richt zich op het verbeteren van de productie van MBC’s, met name het versnellen van de trage en energie-intensieve incubatie- en droogfasen. FC-I ontwikkelt een innovatieve methode om myceliumgroei te stoppen via elektrische ontladingen, waarvoor octrooiaanvraag loopt. Omdat wetenschappelijke onderbouwing nog ontbreekt, bundelt FC-I de krachten met MNEXT, dat gespecialiseerd is in myceliumonderzoek. In het project wordt onderzocht hoe effectief deze nieuwe deactiveringsmethode is, met aandacht voor het voorkomen van hergroei en behoud van materiaaleigenschappen. De samenwerking brengt wetenschap en praktijk samen, met als doel zowel directe verbeteringen als langetermijninnovatie in myceliumtechnologie te realiseren. Performance en brandprestaties van (semi) verkoold hout gemaakt door een Fenton-geïnspireerd houtmodificatieproces (FHM) - Mevo Houtindustrie B.V., Saxion, Universiteit Utrecht, Veiligheidsregio Twente De woningmarkt staat voor grote uitdagingen: bestaande woningen moeten worden gerenoveerd en nieuwe woningen moeten duurzaam en betaalbaar zijn. Biobased materialen zoals hout bieden hierbij kansen vanwege hun hernieuwbaarheid en milieuwinst, zoals CO₂-opslag. Tegelijk kent hout nadelen zoals brandbaarheid en biologische afbreekbaarheid, wat vraagt om innovatieve behandelingen. Dit project onderzoekt de toepassing van Fenton houtmodificatie (FHM), waarbij hout behandeld wordt met het Fenton reagens-een oxidatiereactie met waterstofperoxide en ijzerzouten. Dit proces kan brandwerendheid en duurzaamheid van hout verbeteren door een koolstofrijke buitenlaag te vormen, vergelijkbaar met het Japanse Shou Sugi Ban-principe, maar dan via chemische oxidatie in plaats van verbranding. Hoewel het hout hierdoor mogelijk sterker beschermd wordt tegen vuur en degradatie, kan de mechanische sterkte afnemen. Het project richt zich op het testen van de eigenschappen van hout na Fenton-behandeling, met als doel een balans te vinden tussen veiligheid, duurzaamheid en structurele integriteit voor bredere toepassing in de bouw. ReMixTex - Recycling of Mixed Textile waste by effective degradation and separation of elastane - SaXcell B.V., Saxion, Euro Sox Plus B.V. De EU produceerde in 2020 ongeveer 5,8 miljoen ton textielafval, waarvan minder dan 2% wordt gerecycled tot nieuwe kleding. In Nederland wordt 45% van het textiel apart ingezameld; de rest belandt bij het restafval. Door nieuwe regelgeving, zoals de invoering van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) in juli 2023, moeten producenten afgedankt textiel terugnemen en hergebruiken. Tegen 2030 moet 75% van het textielafval worden hergebruikt of gerecycled. Een belangrijke uitdaging in de circulaire textielketen is het recyclen van gemengde vezels, zoals denim met elastaan (polyurethaan), die moeilijk te scheiden zijn. Terwijl bestaande methoden katoen-polyester blends kunnen verwerken, blijft elastaan problematisch. Het ReMixTex-project richt zich op (bio)chemische methoden om elastaan af te breken en cellulose terug te winnen uit post-consumer textiel zoals spijkerbroeken. Daarnaast wil het project een breder consortium vormen van MKB’s, kennisinstellingen en ketenpartners om nieuwe oplossingen te vinden voor het recyclen van complexe textielstromen. 3D printen mycelium materiaal - HAN University of Applied Sciences, MyQb B.V., Omlab vof, Mivi Holding B.V. Veelgebruikte isolatiematerialen zoals glas- en steenwol zijn milieubelastend en niet circulair. Biobased alternatieven zoals hout- en hennepvezels zijn daarentegen hernieuwbaar, milieuvriendelijk en bevorderen een gezond binnenklimaat, zonder in te leveren op isolatiewaarde. De Nederlandse overheid streeft ernaar dat in 2030 minimaal 30% van de gebruikte materialen in nieuwbouw, renovatie en utiliteitsbouw biobased is. Een veelbelovende ontwikkeling is isolatie op basis van mycelium, het schimmelnetwerk van paddenstoelen. Mycelium heeft isolerende, akoestische, brandwerende en waterafstotende eigenschappen. De huidige productie - via groei in mallen - beperkt echter de paneeldikte en daarmee de isolatiewaarde. In dit éénjarige KIEM-project wordt onderzocht hoe 3D-printtechnieken ingezet kunnen worden om mycelium op grotere dikte en in complexere vormen te laten groeien. Dit kan leiden tot innovatieve isolatiematerialen die beter aansluiten bij de marktbehoefte. De resultaten kunnen bijdragen aan efficiëntere, duurzame isolatieoplossingen met brede toepasbaarheid in de bouwsector. Biopaint - Impershield Europe B.V., Zuyd Hogeschool, D'O studio-gallery, Helian Polymers B.V. Hoewel kunstenaars vaak streven naar een mooiere en betere wereld, maken zij veelvuldig gebruik van verven die schadelijke polymeren bevatten en bijdragen aan milieuvervuiling. Verf is namelijk een belangrijke bron van polymeeremissies in de natuur. In de industriële sector worden al stappen gezet richting biologisch afbreekbare en bio-gebaseerde verven, maar de creatieve sector blijft hierin achter. Dit komt door de specifieke eisen aan kunstenaarsverf en de relatief kleine afzetmarkt. Het project Biopaint onderzoekt daarom hoe er biologisch afbreekbare én bio-gebaseerde alternatieven kunnen worden ontwikkeld voor acrylverf, speciaal gericht op de behoeften van kunstenaars. In dit onderzoek werken een kunstenaar, twee producenten van bio-gebaseerde componenten en onderzoekers en studenten van Zuyd Hogeschool samen. Het doel is om geschikte bindmiddel...
We laten gemiddeld zo'n 20 scheten per dag. Helemaal niks geks aan, maar laat je meer scheten en ruiken ze smerig? Dan kan je dagelijkse eiwitshake mogelijk wel de oorzaak zijn. Zijn eiwitshakes de boosdoener van knetterende scheten? Volgens verschillende diëtisten, gastro-enterologen of voedingswetenschappers hebben koolhydraten eigenlijk veel meer effect op onze darmen dan eiwitten. Dit komt doordat onverteerde koolhydraten in de darmen kunnen gaan fermenteren waardoor er gas vrijkomt. Je kunt daarom beter eerst de ingrediëntenlijst van jouw eiwitpoeders controleren op fructose, lactose, xylitol of stevia, voordat je eiwit de schuld geeft. Dit zijn suikers of suikervervangers die kunnen zorgen voor winderigheid. Ook laat je meer scheten door voeding wat lastig verteerbaar is - en dit kan wél komen door een eiwitshake. Bij een teveel aan eiwitten moeten je darmen namelijk flink aan de bak om alle aminozuren te verwerken. Dit vraagt veel energie van je spijsverteringsenzymen waardoor je meer scheten kunt laten. Aha! Vieze scheten door eiwitshakes Hebben je windjes ook een onaangename geur? Helaas kan eiwitrijk voedsel - zoals een eiwitshake - ook zorgen voor flinke stinkscheten. Dit komt doordat scheten een vreemd luchtje krijgen als de bacteriën zwavel uitscheiden. Dit ontstaat vooral bij de afbraak van eiwitten. Ook is het mogelijk dat je lichaam eiwitten niet goed kan verteren of dat je last hebt van stress of eiwit-etende bacteriën die een overdaad aan afvalstoffen in je darmen achterlaten. Gelukkig is het - op je omgeving na - niet erg om wat extra scheetjes te laten. Eiwitshakes vóór het sporten, tijdens het sporten, na het sporten: vooral jongere sporters zweren erbij. Want wie grote spieren wil, moet veel proteïne tot zich nemen. Daarnaast zorgen de eiwitten in de shakes voor sneller herstel van je spieren. Althans, dat doen de reclames voor de shakes je geloven. Maar kloppen al die beweringen eigenlijk wel? En zijn ze echt nodig na het sporten? Eiwitten zijn de bouwstenen van ons lichaam en zijn belangrijk voor het onderhoud van ons lijf. Per persoon heb je 0,8 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht nodig. Weeg je 70 kilo dan is dat zo'n 56 gram eiwit per dag. Volgens Astrid Postma van het Voedingscentrum komt iedereen daar makkelijk aan: 'Gemiddeld eten we in Nederland, is de range ongeveer onder volwassenen, tussen de 65 en 130 gram. Dus daar zit zo goed als iedereen tussen in. Dus iedereen eet wel maar dan de 65 gram'. Ondanks dat we dus genoeg eiwitten binnen krijgen, zweren veel sporters toch bij speciale proteïne-shakes. Zoals sporter Jimmy Sebastian Rijerse. Hij gooit zijn leven een aantal jaar geleden drastisch om. Hij valt bijna 50 kilo af en begint met trainen om zijn lichaam in shape te krijgen. Hij neemt daarbij extra eiwitten in de vorm van shakes: 'Eerst 1 keer per dag. Nu zelfs 3 keer per dag. Ik heb het gevoel of ik meer kracht heb, dat mijn training meer effect heeft na het innemen van een shake', aldus Rijerse. Wheyshakes Sportdiëtist Vera Wisse ziet dat vooral shakes met whey-eiwitten door veel sporters wordt gebruikt. Whey maakt onderdeel uit van eiwit dat in melk zit. Daarin zitten essentiële aminozuren die het lichaam nodig heeft voor spieropbouw. Maar dat eiwitshakes daadwerkelijk voor een sneller spierherstel zorgen, is volgens Vera Wisse niet wetenschappelijk bewezen: 'Uit veel onderzoeken blijkt dat er heel weinig verschil te zien is. En andere onderzoeken zeggen dat eiwitten uit voeding superieur zijn ten opzichte van eiwitten uit wheyshakes als het gaat om herstel en spieropbouw'. Volgens Wisse kun je eiwitten net zo goed uit voeding halen. 'Als je vegetariër bent, of als je iedere dag aan zware krachttraining doet, is het wel handig om extra eiwitten te nemen, maar over het algemeen hoeft dat niet', aldus de sportdiëtist. Volgens Astrid Postma van het Voedingscentrum haalt iedereen vrijwel altijd genoeg eiwitten uit gewone voedingsmiddelen. 'Eiwitten zitten in graanproducten, zoals brood. Ook zitten ze in zuivel, in vlees, in peulvruchten, in noten en in sommige andere plantaardige producten.'
Hoe werkt je spijsvertering? | Voedingscentrum
Averechts effect Eiwitten kunnen niet schadelijk zijn, maar als je teveel binnen krijgt, kunnen ze wel een averechts effect hebben. Sportdiëtist Wisse: 'Een echt groot overschot wordt domweg omgezet in vetmassa. Het idee dat eiwitten niet zorgen voor toename van gewicht is een fabeltje. Als je er te veel van eet, dan kan dat ook zorgen voor gewichtstoename.' Jimmy let goed op de hoeveelheid eiwitten, want hij wil niet terugvallen. Ondanks de waarschuwingen blijft hij gewoon doorgaan met het nemen van eiwitten. 'Ik heb voor mezelf het gevoel dat eiwit shakes werken. De legende gaat dat het wonderen doet voor spieropbouw en dat je je lichaam er een plezier mee doet, maar is dat ook zo? Slechts ten dele, weet hoogleraar Ellen Kampman van de Wageningen Universiteit. Eiwitpoeders kun je gebruiken om toe te voegen aan zuivelproducten als yoghurt, melk of kwark. Het is een manier om extra eiwitten binnen te krijgen. Krachtsporters gebruiken die graag, omdat de eiwitten ze helpen te herstellen na een forse inspanning. Daardoor kunnen ze weer sneller aan de slag in de sportschool. Maar in het poeder zitten geen wonderstofjes. De inhoud bestaat voornamelijk uit wat er normaliter óók in 'gewoon' eten zit. Fabrikanten hebben eiwit uit kaas en andere zuivelproducten gefilterd, of uit bonen of noten, en daar een poeder van gemaakt', legt Kampman uit. De hoogleraar is geen fan van de inname van extra eiwitpoeder. 'Als je eiwitpoeder neemt, krijg je echt alleen het eiwit binnen en niet al het andere goede dat ook in die oorspronkelijke producten zit. Het is een gemaakt product, met verschillende eiwitten en aminozuren. Het klinkt alsof je met zo'n poeder iets extra's toevoegt, maar ik kan het niet vaak genoeg herhalen: als je gezond en gevarieerd eet, dan krijg je echt voldoende eiwitten binnen. Dat geldt zelfs voor een fanatieke krachtsporter, al moet die wel extra kwark, yoghurt, melk, vis en tofu eten.' Een mens met een gemiddeld gewicht - 70 kilo - heeft in principe niet meer dan 0,8 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag nodig, dus 58 gram. Die informatie deelt het Voedingscentrum ook aan het publiek. De meeste mensen komen aan 1,1 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag, dus iets meer dan nodig. Er zitten ook gezondheidsvoordelen aan de inname van extra eiwitten. Fanatieke krachtsporters die specifiek willen inzetten op het vergroten van hun spiermassa, krijgen van het Voedingscentrum het advies wat meer eiwit te nemen. In dat geval stijgt de aanbevolen hoeveelheid eiwit van 0,8 gram per kilo lichaamsgewicht naar 1,2 tot zelfs 2 gram per kilo lichaamsgewicht per dag. Wel wordt vaak aangeraden om naast eiwitten ook voldoende koolhydraten en (onverzadigde) vetten te gebruiken om energie uit te halen. Bijvoorbeeld door extra noten, pindakaas, eieren, vette vis en olijfolie te eten. De extra eiwitten helpen de sporters om hun spieren te laten groeien en sneller te herstellen. Hoogleraar Kampman ziet desondanks niet de noodzaak van het nemen van extra eiwitpoeders. "Een fanatieke duursporter heeft misschien 1,4 gram per kilo lichaamsgewicht nodig. Nou: dan eet je wat meer producten die eiwitrijk zijn. Dan krijg je meteen al het andere goede binnen dat in die producten zit." Wie al op leeftijd is en spiermassa begint te verliezen, krijgt van voedingsdeskundigen niet meteen het advies eiwitshakes tot zich te nemen. "Als er echt niets anders kan, zou het een optie zijn", zegt Kampman voorzichtig. "Maar liever zou ik het eiwitpoeder over een bakje kwark strooien, dat is al beter. Wie een normaal eetpatroon heeft, hoeft geen extra eiwitpoeder te nemen." "Ons lichaam kan er ook niks mee hè, met veel extra eiwitten. Het denkt: dit heb ik niet nodig, dus wordt het opgeslagen als vet. En daar wil je niet te veel van binnenkrijgen, dus wees er voorzichtig mee. Oh, en je kunt er een slechte adem van krijgen. En dat wil toch niemand? Haha." Wat is whey proteïne? Whey proteïne, ook wel wei-eiwit genoemd, is een bijproduct van de kaasproductie en wordt vaak verwerkt in eiwitrijke producten zoals proteïnepoeders. Whey staat bekend om zijn snelle opname door het lichaam, waardoor het ideaal is voor spierherstel na intensieve training. Het bevat alle negen essentiële aminozuren, die het lichaam niet zelf kan aanmaken, waardoor het een complete eiwitbron is. Whey proteïne biedt naast spieropbouw ook andere voordelen. Het bevordert de vetvrije spiermassa, helpt de spierafbraak te verminderen en versnelt het herstel van beschadigd spierweefsel. Ook hebben eiwitten een groter verzadigend effect dan koolhydraten of vetten, wat kan helpen honger onder controle te houden. Is eiwitpoeder gezond? Het gebruik van eiwitpoeder zoals whey is voor de meeste mensen een gezonde aanvulling op hun dieet, mits het in de juiste hoeveelheid wordt geconsumeerd. Eiwitten zijn essentieel voor de opbouw en het herstel van spierweefsel, maar spelen ook een rol in de productie van enzymen, hormonen en andere belangrijke stoffen in het lichaam. Toch is het belangrijk om te onthouden dat eiwitpoeders een supplement zijn en geen vervanging voor een gebalanceerd dieet. Te veel eiwitten binnenkrijgen door whey proteïne Het is in principe mogelijk om te veel eiwitten binnen te krijgen via whey proteïne, vooral als je dieet al uit veel andere eiwitrijke voeding bestaat zoals vlees, zuivel en peulvruchten. Voor de meeste mensen ligt de veilige eiwitinname tussen 1,2 en 2,0 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht, afhankelijk van hoe actief ze zijn. Hoewel eiwitten essentieel zijn voor spieropbouw en herstel kan een overmatige inname leiden tot enkele problemen. Meer daarover verderop in deze blog. Daarnaast is het belangrijk om een goede balans te houden tussen eiwitten, koolhydraten en vetten voor een optimaal functionerend lichaam. Wie af en toe een shake neemt, hoeft niet direct te schrikken. Maar als je dagelijks een of meerdere porties drinkt, kan het geen kwaad om kritisch te kijken. Je krijgt voldoende eiwitten binnen via gewone voeding: eieren, yoghurt, kwark, peulvruchten, tofu, noten, vis en volkoren granen. Een gebalanceerde inname van vezels en eiwitten is essentieel voor een gezonde spijsvertering. Wie niet allergisch is voor eiwitten uit melk, zijn er geen gezondheidsredenen om whey te laten staan. We weten niet hoe groot die groep is. Sommige artsen zijn daar wel bang voor. Ze baseren zich op observationele studies waarin onderzoekers in het bloed van fitnessfanaten die whey gebruiken hoge concentraties vonden van het leverenzym AST en urea. Zulke waarden kunnen wijzen op een lever en nieren die minder goed werken. Klinische studies, die betrouwbaarder zijn dan observationele studies, geven een ander beeld. In 2016 publiceerde de Amerikaanse sportwetenschapper Jose Antonio bijvoorbeeld een onderzoek waarin hij een groep krachtsporters een half jaar lang eiwitrijk liet eten. Een flink deel van die extra eiwitten kwam uit whey. Als je allergisch of intolerant bent voor melkeiwitten misschien wel. In dat geval kan whey ontstekingen in je lichaam aanjagen en buikpijn en gewrichtspijn veroorzaken. Er zijn aanwijzingen dat die ontstekingen op de lange termijn gewrichten kunnen beschadigen. Als je tot die grote melkallergievrije groep behoort en traint met gewichten, heeft suppletie met whey volgens een Deense studie misschien zelfs een positief effect op je gewrichten. De Denen lieten jonge mannen gedurende drie maanden hun beenspieren trainen en tijdens hun workout een shake met whey drinken. Volgens sommige verouderingsonderzoekers versnelt een voedingspatroon met veel eiwitten veroudering. Dat zou gebeuren doordat eiwitrijke voeding de IGF-1-spiegel verhoogt en anabole processen in cellen opstart. Als die theorie klopt, is whey natuurlijk bij uitstek een ‘verdacht’ eiwit. Whey verhoogt immers de IGF-1-spiegel en stimuleert anabolisme. Maar in hoeverre klopt die theorie? De onderbouwing ervoor komt vooral uit dierstudies. In een aantal epidemiologische studies, waarin onderzoekers langdurig grote groepen mensen volgen, verhoogt een voedingspatroon met veel dierlijke eiwitten de kans op voortijdig overlijden inderdaad, al stelt het effect niet zo heel erg veel voor. In klinische studies waarin oudere proefpersonen krachttraining combineren met eiwitsuppletie (meestal in de vorm van whey), zien onderzoekers een afname van ontstekingen. Als je niet allergisch bent voor eiwitten uit melk, zijn er geen gezondheidsredenen om whey te laten staan. We hebben het dan dus wel over normaal gebruik van whey. In de klinische studies die we voor de dit bericht hebben geraadpleegd, kregen de proefpersonen 1 of 2 shakes per dag. Een probleem dat bij extreem gebruik van whey en andere eiwitten uit melk om de hoek komt kijken, is dat de inname van calcium te hoog wordt.
tags: #eiwitshakes #vervuild #met #stucwerk