Zelfbouw frame zonnepanelen op plat dak: uitgebreide handleiding en montage-opties

Solarstell heeft verschillende montagesystemen voor steeldeck, sandwichpanelen, damwandprofiel. Het eenvoudigste systeem voor zonnepanelen in portrait plaatsing bestaat uit korte stukjes rails, die rechtstreeks op het dakoppervlak geschroefd kunnen worden. De profielen van 22,3 respectievelijk 37 cm worden horizontaal geplaatst op de ‘golf’ van de dakbedekking, op de plaats waar een klem benodigd is. Plaats ze níét tussen de golven, om lekkages te voorkomen. Deze worden vastgeschroefd in de voorgeboorde gaatjes met smeltschroeven. Smeltschroeven vreten zich vast in het metaal waarmee ze het eerst contact maken waardoor ze vast ‘smelten’ met het onderliggende materiaal. Per profiel gebruik je 4 smeltschroeven met EPDM ring.

Het eenvoudigste systeem voor zonnepanelen in landscape plaatsing bestaat uit montagebeugels. Ook deze worden op de ‘golf’ geplaatst, maar dan verticaal. Het is dus belangrijk dat de bovenkant van deze ‘golf’ plat is, en breed genoeg om de montagevoet stevig op te bevestigen met smeltschroeven. Zijn beide systemen niet afdoende, dan kan alsnog een systeem gebruikt worden op basis van montagerails en T-montagevoeten. De zelfklevende T-montagevoetjes zet je vast aan de staalplaat met waterdichte popnagels. Daarop bevestig je de montagerails met behulp van dakhaakbouten. Wil je de montagerails verticaal plaatsen, gebruik dan een hoekverbinder, en zorg ervoor dat het randje van de hoekverbinder rust op de bovenkant van het montagevoetje. Het systeem zit stevig op de staalplaat bevestigd.

Infographic: overzicht montage-systemen voor plat dak

Het verbruik is het beste te zien aan uw factuur van het energiebedrijf; als u niet zeker bent kunt u ook de totale meterstand aflezen en delen door de ouderdom van de meter. Dit is wel wat grof maar u heeft dan een idee. Het aantal panelen dat u kunt plaatsen is afhankelijk van de grootte van uw dak. Meestal worden de panelen liggend (landscape) gemonteerd in een hoek van 15 graden; achter ieder paneel houdt u 35 cm vrij voor het paneel erachter. Houd goed rekening met mogelijke schaduw van obstakels. De panelen die in de schaduw kunnen komen kunt u voorzien van een optimizer. Onze panelen zijn breed 1,775 x 1,05 meter, dus een rij heeft 1,35 meter nodig; alleen de achterste rij 1 meter.

Diagram: hellingshoek en afstand tussen panelen

Wilt u echt zoveel mogelijk panelen kwijt en accepteert u een verlies van 10% ten opzichte van maximale capaciteit, dan is er een alternatief systeem mogelijk. Een ander systeem is Flat Fix ECO; u kunt ieder paneel afzonderlijk plaatsen op zijn eigen beugel. Op deze pagina een voorbeeld hoe stap voor stap een montageframe bestaande uit aluminiumprofielen wordt opgebouwd. Het werd keurig verpakt afgeleverd. In de langwerpige bruine dozen zitten de staanders. Boven op de dozen de zakjes met midden- en eindklemmen, de diagonale verstevigingsstrips alsmede een zakje met RVS-bouten.

Foto: voorbeeld framebouw Flat Fix ECO

Helaas was het geen weer om het dak op te gaan en het frame te monteren. Vandaar dat ik in de rommelkamer een frame heb opgebouwd. Op de hiernaast afgebeelde foto zijn twee staanders opgesteld. De pijl met '1' gemarkeerd geeft aan dat daar een randje zit, waar later het zonnepaneel op zal rusten. De pijl met '2' gemarkeerd geeft aan waar het boutje zit waar men eventueel nog de elevatie mee kan wijzigen. Dit frame is bedoeld voor een vaste opstellingshoek, daarom zit er ook maar 1 gaatje in. Vervolgens moeten de staanders met elkaar verbonden door twee diagonale stripjes, die elkaar kruisen in het midden. Het zonnepaneel rust nu op de randjes van de staanders. Dit is op bovenstaande foto nog verder uitvergroot. Op de staander zitten twee gaten met schroefdraad, waar we nu de klem op gaan schroeven die het zonnepaneel vastklemt. Als voorbeeld is hier een middenklem vastgeschroefd.

Foto: verbindingen tussen staanders en klemmen

Eigenlijk valt het allemaal reuze mee om een frame in elkaar te sleutelen. Alles is al op maat gemaakt. En de manier van bevestigen door een zonnepaneel met vier klemmen (aan iedere zijde twee) vast te schroeven op de staanders, waar reeds gaten met schroefdraad op de goede plaats zitten, maakt dat het monteren plezierig en snel gaat. Er zat ook een aardklem bij, dat is gewoon een middenklem met een gaatje voor de aardedraad, en een bliksemafleider klem; hier is het gaatje een stuk groter van.

Wil je zelf zonnepanelen gaan installeren? Dat kan heel eenvoudig met een zonnepanelen doe-het-zelf (dhz) zonnepanelen pakket van HelionEnergie! Het is erg belangrijk om veilig te werken, zowel op hoogte als in de meterkast. Lees onze gedetailleerde installatie handleiding voor zonnepanelen daarom nauwgezet door!

Handleiding voor het installeren van zonnepanelen op een plat dak

Een eerste schatting van de opbrengst van een zonnepaneel is 0,9 kWh/Wp per jaar. Het zonnepaneel moet voor deze opbrengst ideaal zijn geplaatst. Met onze hulp is het zelf installeren van zonnepanelen goed te doen. Onze zonnepanelen sets bevatten zonnepanelen, omvormer en bekabeling. Montagemateriaal om de zonnepanelen op het dak te plaatsen of bevestigen wordt apart toegevoegd.

Welke kwaliteit vind ik belangrijk? Welke maat zonnepanelen past het beste op mijn dak? Moderne zonnepanelen zijn doorgaans wat groter dan panelen van een vorige generatie. De standaardmaat is momenteel 1762 mm x 1134 mm x 30 mm. Heb je geen of heel weinig last van schaduw? Dan is een string-omvormer de meest kosteneffectieve oplossing. Heb je juist veel last van schaduw? Dan is een systeem met micro-omvormers of SolarEdge een goede keuze. In het artikel Zonnepanelen correct aansluiten: Serie of parallel? Selecteer in het keuze menu in de zonnepanelen sets welke omvormer of micro-omvormer voor jouw situatie het meest geschikt is.

Voor platte daken bieden we het makkelijkst te plaatsen montagesysteem op de markt aan: Blubase Connect. Als alle zonnepanelen dezelfde richting op staan, kun je Blubase Connect Zuid gebruiken. Het is ook mogelijk om de helft van de zonnepanelen naar het oosten en de andere helft naar het westen te plaatsen. Hiervoor kun je Blubase Connect Oost-West gebruiken. Ook dit systeem is beschikbaar in landscape ofients oriëntatie (liggend) en portrait oriëntatie (staand). Een voordeel van een oost-west systeem is dat de energie meer verdeeld over de dag wordt opgewekt, wat zelfconsumptie makkelijker maakt. Verder is het vaak mogelijk om met een oost-west systeem meer panelen te plaatsen dan met een zuid systeem, omdat geen ruimte tussen de rijen nodig is i.v.m. windbelasting.

Voor schuine daken maken we gebruik van het Clickfit EVO montagesysteem van Esdec. Voor ongeïsoleerde schuine daken met bitumeuze dakbedekking hebben we het Clickfit Basic montagesysteem. Zelfplaatsing van zonnepanelen is eenvoudiger dan je denkt en HelionEnergie ondersteunt je gedurende het hele traject. Met onze hulp installeer je je zonnepanelen als een pro!

Vergelijking montage-systemen per daktype

Staat u op het punt om het frame voor zonnepanelen op het platte dak zelf te maken? Dan moet u zich goed voorbereiden. Het frame moet namelijk van goede kwaliteit zijn, omdat er anders veel problemen ontstaan. Terwijl u juist wilt genieten van alles wat zonnepanelen voor uw woning en huishouden kunnen betekenen. Er zijn een aantal zaken die u in het achterhoofd moet houden, zodat de montage soepeler verloopt. Een goed begin is het doen van onderzoek naar de panelen die u wilt plaatsen. Er zijn veel soorten beschikbaar, elk met een eigen rendement en prijs. Het gemiddelde energieverbruik van uw huishouden is hierbij het uitgangspunt. Voor de hoogste opbrengst is de hellingshoek van groot belang. Op een plat dak is een hoek van ongeveer 35 graden ideaal, maar daarbij bestaat het risico dat er schaduw valt op de volgende rij. Een iets kleinere hellingshoek kan helpen om dat te voorkomen.

Bij het plaatsen van meerdere rijen panelen moet u rekening houden met voldoende afstand tussen de rijen. Deze afstand hangt af van de hoogte van de panelen en de breedtegraad. Op een plat dak heeft u de vrijheid om de panelen in de meest gunstige richting te plaatsen. Meestal is dat richting het zuiden, maar soms spelen ook de beschikbare ruimte of de dakrand een rol. Panelen kunnen zowel liggend als staand geplaatst worden. Dit heeft invloed op de benodigde materialen, de beschikbare dakruimte en soms ook op de zichtbaarheid. Een liggende plaatsing valt vaak minder op, terwijl staande panelen minder ballast nodig hebben. Niet ieder plat dak biedt veel ruimte. Bij kleinere daken wordt vaak gekozen voor een oost-west opstelling, waarbij de panelen onder een flauwe hoek van 10 graden liggen. Het voordeel is dat u meer panelen per vierkante meter kwijt kunt, al is het rendement per paneel iets lager.

Vlakbij de dakrand is de winddruk een stuk hoger. Daarom is het belangrijk om voldoende afstand te houden, zodat de constructie stevig blijft staan. Gemeenten hanteren vaak richtlijnen voor de minimale afstand tot de dakrand. Voor het bouwen van een stevig frame heeft u verschillende montagematerialen nodig. Er bestaan open systemen met een los frame en gesloten systemen met bakken. Open systemen zijn vaak goedkoper, maar vragen om meer ballast vanwege de wind. Wie zelf een frame wil bouwen, kan veel voordeel halen uit een duidelijke werktekening. Daarmee voorkomt u meetfouten en weet u zeker dat alles stevig en stabiel in elkaar zit. Populaire materialen voor doe-het-zelf frames zijn bijvoorbeeld geïmpregneerd hout, RVS-schroeven en rubber tegels als ondergrond. Hout zorgt voor stevigheid, terwijl de rubber tegels het dak beschermen en verschuiven tegengaan. De bekabeling moet veilig en netjes worden weggewerkt. U kunt de kabels buitenom via een elektriciteitsbuis naar beneden leiden of een doorvoer via de muur maken.

Wilt u zelf zonnepanelen plaatsen? Dan heeft u stappenplan nodig. Het werken met een duidelijk stappenplan voorkomt dat u iets over het hoofd ziet. Nadat de hellingshoek en de positie zijn bepaald, wordt het frame opgebouwd en kunnen de panelen geplaatst worden. Steeds vaker wordt gekozen voor micro-omvormers of optimizers. Deze zorgen ervoor dat elk paneel afzonderlijk blijft presteren, ook wanneer er tijdelijk schaduw op valt. Twijfelt u of u alles zelf wilt doen of liever laat uitbesteden? Let goed op objecten in de omgeving die schaduw kunnen veroorzaken. Dat kan gaan om bomen, schoorstenen of andere daken. Schaduw verlaagt het rendement aanzienlijk. Waar mogelijk kunt u belemmeringen weghalen.

Een stevige bevestiging begint met een dak dat voldoende draagkracht heeft. Zeker bij oudere woningen kan een bouwkundige keuring nuttig zijn om te bepalen of versteviging nodig is. Ook kan het zijn dat de gemeente regels stelt aan het plaatsen van panelen op platte daken. Daarnaast is regelmatig onderhoud van belang. Door de panelen schoon te houden, de kabels te controleren en het frame na te lopen, blijft de installatie veilig en levert deze maximaal op. De keuze voor zonnepanelen op een plat dak levert meer voordelen op dan alleen duurzaamheid. U verlaagt uw energierekening, wekt stroom op die u kunt terugleveren en verhoogt de waarde van uw woning. Gemiddeld ligt de terugverdientijd tussen de 5 en 7 jaar. Kiest u voor een gezamenlijke inkoopactie, zoals met buren, dan kan dit nog aantrekkelijker worden.

  1. De ballastenset en draagkracht bepalen: bereken de benodigde ballast op basis van windbelasting en dakhoogte.
  2. Plan de hoek en oriëntatie: op plat dak vaak 35° voor optimale opbrengst, rekening houdend met schaduwen.
  3. Kies montage-systeem per daktype: vlak dak - Blubase Connect; schuine dakken - Clickfit EVO of Basic.
  4. Selekteer omvormer type: string-omvormer bij weinig schaduw; micro-omvormers/SolarEdge bij veel schaduw.
  5. Voer veiligheids- en wettelijke vereisten door en plan onderhoud.

De hoeveelheid ballast die nodig is, hangt af van de constructie, de hoogte van het dak en de windbelasting. Een juist berekende ballast zorgt ervoor dat het systeem stevig staat en bestand is tegen storm. Hoewel zelf plaatsen mogelijk is, brengt het ook risico’s met zich mee. Denk aan veiligheid, draagkracht en technische kennis. Een professional kan vooraf berekeningen maken, de installatie veilig uitvoeren en garanderen dat de opbrengst optimaal is.

tags: #frame #zonnepanelen #plat #dak #zelf #maken