Funcie en plaatsing van laten in gevels van gebouwen

Lateien vormen essentiële dragende elementen boven openingen zoals ramen en deuren in gevels. Ze zorgen voor de stabiliteit van het metselwerk en voorkomen verzakkingen en scheuren rondom wanddoorbrekingen. Een correcte keuze en plaatsing van de latei is cruciaal voor de veiligheid en duurzaamheid van een gebouw.

Welke soorten lateien bestaan er?

Afhankelijk van de toepassing en het type muur zijn er verschillende soorten lateien verkrijgbaar. Denk bijvoorbeeld aan:

• Stalen latei: Dit is de meest gebruikte variant. Deze latei is sterk, relatief slank en ideaal voor zowel binnen- als buitenmuren. Een voordeel is dat stalen lateien vaak direct uit voorraad leverbaar zijn en vervolgens op maat gezaagd kunnen worden. Ze nemen weinig ruimte in beslag en zijn relatief licht.
• Betonnen latei: De betonnen latei is robuust en wordt vaak gebruikt bij nieuwbouw. Dit type latei is bestand tegen een hoge drukbelasting. Vanwege het gewicht is het plaatsen ervan iets zwaarder en zijn er vaak wat meer hulpmiddelen nodig.
• Kunststof of composiet lateien: Dit type latei is lichter in gewicht en daarom vooral geschikt voor specifieke toepassingen of renovatie. Ze worden vaak gebruikt in combinatie met isolatiesystemen of gevelbekleding. Ze bieden iets minder draagkracht dan stalen of betonnen versies, maar zijn uitstekend geschikt voor situaties waarbij beperkte belasting is.
• Houten latei: Dit is een van de meest traditionele soorten latei, maar minder gebruikelijk bij dragende muren. Hout kan kromtrekken, vocht en veroudering vertonen, waardoor het minder geschikt is voor moderne dragende constructies.

Doorgaans wordt de stalen latei als het populairst gezien, vooral bij renovaties en aanbouwen. Deze is namelijk relatief makkelijk te verwerken en heeft veel draagkracht.

Latei plaatsen: hoe doe je dat?

Een latei plaatsen is nodig wanneer je een opening maakt in een dragende muur. Dit kan zijn bij een raamverruiming, een doorgang of een bestaand kozijn vervangen. Het plaatsen van een latei moet zorgvuldig gebeuren, want het gaat om de stabiliteit van je woning.

1. Kijk eerst of de muur daadwerkelijk dragend is. Laat dit het liefst controleren door een professional.
2. Kies vervolgens het juiste type en formaat latei.
3. Ondersteun het metselwerk tijdelijk met stempels, om vervolgens de latei boven de opening te plaatsen.
4. Bij het opvangen van een dragende muur spelen constructie en afmetingen een cruciale rol; volg de berekeningen van de constructeur.

Dankzij de latei blijft de muur stevig en voorkom je scheuren en verzakkingen. Maar hoe bepaal je of een muur dragend is, welk type latei nodig is en wat zo’n verbouwing kost? Die vragen en meer beantwoord ik in deze blog.

Draag- versus niet-draagende muren

Plaats je een latei in een draagmuur, dan heb je doorgaans een professionele partij nodig. Een niet-dragende muur kan vaak zonder latei verwijderd worden, met beperkte risico's en vaak minder kosten.

Wat doet een dragende muur?

Een draagmuur ondersteunt gewicht van andere constructie-elementen. Verwijdering zonder maatregelen kan leiden tot scheuren, verzakkingen of ernstigere schade aan de constructie. Herken zelf dragende muren aan tekenen zoals dikte, doorlopende wanden, massief geluid en balken die op draagmuren rusten.

Wat voor type lateien bestaan er?

Een latei kan uit verschillende materialen bestaan: hout, staal, beton. Meestal wordt gekozen voor een stalen latei of een betonnen latei; houten lateien komen minder vaak voor in dragende constructies.

De benodigde latei wordt bepaald door de constructeur, op basis van wensen en constructieberekening. Hieronder volgt een overzicht van de kosten en stappen rondom een latei:

In totaal liggen de kosten voor het plaatsen van de latei en het verwijderen van de dragende muur meestal tussen de 4.200 en 7.500 euro. Een groot deel van de kosten zit in het verwijderen van de muur en de stempels, terwijl de latei zelf een aanzienlijk maar kleiner gedeelte van de kosten uitmaakt.

Vergunningen en regelgeving

Ja, je hebt altijd een omgevingsvergunning nodig voor het slopen van een draagmuur en het plaatsen van een latei. Ook als je alleen een dragende binnenmuur verwijdert, ben je vergunningsplichtig. Voor het verwijderen van niet-dragende muren is geen vergunning nodig.

Voordelen van de vergunning:

• Veiligheidscontrole en zekerheid dat de verbouwing aan regelgeving voldoet.
• Controle door buren en eventuele VvE in appartementencomplexen.
• Aantonen van verantwoorde uitvoering bij verkoop van de woning.

Omgevingsvergunning aanvragen kan via Omgevingsloket.nl, met onder meer constructieberekening en archieftekeningen als bijlagen. Een aannemer kan helpen bij het opstellen van deze documenten.

8 stappen naar het plaatsen van een latei

1. Check of de muur een draagmuur is of niet.
2. Vraag een omgevingsvergunning aan.
3. Informeer de Vereniging van Eigenaren.
4. Laat een constructieberekening maken.
5. Kies de juiste aannemer.
6. Plaats stempels voordat je de muur verwijdert.
7. Slopen van de muur.
8. Plaats een stalen constructie of latei in de opening.

Praktische tips en aandachtspunten

Laat bij twijfel de muur altijd controleren door een constructeur. De constructieberekening bepaalt welk type latei en welke afmetingen nodig zijn. Een betrouwbare aannemer is cruciaal voor een veilige uitvoering, dus vraag meerdere offertes aan en controleer ervaringen en reputatie.

Lateien beschadigd? Laat inspecteren en herstellen. Met gevelinspectie kan de aard en oorzaak van het probleem worden vastgesteld en kan een herstelstrategie worden vormgegeven. Vaak kan schade aan lateien worden opgelost met metselwerkwapening, waardoor volledig vervangen meestal niet nodig is.

Zo weet jij straks precies welke stappen jij moet zetten om het plaatsen van een latei tot een goed einde te brengen. Beloofd!

tags: #gevel #gebouw #latei