De gipsplaat is een soort standaard plaatmateriaal van gips met dik papier bekleed.
Gipskartonplaten zijn vlakken, rechthoekige platen die bestaan uit een gipskern en een stevig daaraan hechtd, duurzaam karton aan beide zijden.
De langskanten zijn kartonommanteld en worden op diverse manieren vormgegeven, al naar gelang de toepassing.
Gipsplaten worden op eenvoudige manier wanden en plafonds gemaakt, tegen een regelwerk van houten balkjes of metalen U-vormige profielen.
Op de site Klussen met GYPROC® (kluskiezer) staan veel mogelijkheden en ideeën.
Speciale uitvoeringen en toepassingen
Brandwerende gipsplaten bieden extra bescherming tegen vuur en zijn vaak herkenbaar aan een roze of rode kleur.
Vochtwerende gipsplaten herken je aan hun groene kleur en zijn behandeld met waterafstotende middelen waardoor ze bestand zijn tegen vochtige omstandigheden.
Geluidwerende gipsplaten zijn speciaal ontwikkeld om geluid tussen ruimtes te dempen en zijn vaak dikker of zwaarder dan standaardplaten.
Gipsplaten met isolatie achter de achterzijde combineren een standaard gipsplaat met een isolatielaag voor thermisch en akoestisch comfort.
Gipsplaten met dampremmende lagen kunnen dampremmende functies hebben zoals de Fermacell Vapor, die volgens de leverancier geen dampremmende folie in de buitenwandconstructie nodig maakt.
Gyproc- of GYPROC®-systemen zijn ontworpen voor natte ruimten zoals badkamers, en systemen zoals het GYPROC® Classic WR wandsysteem zijn hiervoor bedoeld.
Voor echt vochtige ruimten kan soms gekozen worden voor steenachtige materialen zoals cellenbeton, kalkzandsteen of baksteen, afhankelijk van ademend vermogen van de ruimte.
Technische kenmerken en randvormen
Volgens EN-520 zijn gipskartonplaten vlakke, rechthoekige platen die bestaan uit een gipskern en karton aan beide zijden.
De randuitvoeringen AK en SK zijn gebruikelijk in de praktijk, met kopse kanten meestal recht afgezaagd.
Knauf gipskartonplaten hebben randvormen en zijn bekend onder randuitvoeringen zoals AK en SK.
Duragyp van GYPROC® is een stootvaste gipskartonplaat met glasvezels en siliconen voor een harder oppervlak, standaard AK in 12,5 mm dikte.
Hard geperste gipsvezelplaten op basis van gips en cellulosevezels bieden een harder oppervlak en zijn stootvast maar iets minder gemakkelijk te bewerken.
Gipsplaten komen ook voor als onderdeel van systeemwanden, bijvoorbeeld in combinatie met isolatiemateriaal voor warmte en geluid.
Praktische richtlijnen voor installatie
De wand heeft door de werkwijze met regels en platen een soort spouw met ruimte voor elektrische bedrading en isolatiemateriaal tegen geluid.
Voor de afwerking van afgeronde gipsplaten kan een zelfklevend wapeningsband worden gebruikt als de muur nog gestuct wordt; wordt er niet gestuct, dan kan de V-naad worden opgevuld met een speciale gipspasta.
Voor plafonds wordt een dunnere variant gipsplaat toegepast (0,95 cm), de plafondplaat.
Gebruik voor wanden een zo dik mogelijke gipsplaat om een betere ondergrond te hebben voor het ophangen van lichtere boekenplankjes en schilderijen.
Voor het inkorten van de gipsplaat kun je een gipsplaatzaag of een gewone zaag gebruiken die niet meer voor hout gebruikt hoeft te worden.
Regelwerk moet zó zijn gemaakt dat elke 25-30 cm een schroef door de gipsplaat in het regelwerk kan worden gebracht.
De dunne gipsplaat heeft het nadeel dat deze een wat goedkope klank geeft; dikkere platen of twee platen over elkaar heen of eerst OSB en daarna gipsplaat zijn aan te bevelen.
Bij het bevestigen van zware voorwerpen aan de wand zorg dan voor een achterwand van multiplex achter de gipsplaat of voorzie een stevig frame met regels zodat elk punt draagkracht heeft.
Als de ruimte vochtig kan worden, kan het vocht in multiplex treden en het laten vervormen; gebruik dan watervast multiplex of waterwerende gipsvezelplaat.
Overschrijd nooit de randafstand bij schroeven; de schroefafstand op wanden is 25-30 cm en op plafonds 17-20 cm.
Tijdens de afwerking worden naden en schroefgaten gevuld en vervolgens geschuurd voor een glad resultaat.
Voordelen en nadelen
Gipsplaten zijn licht van gewicht, strak af te werken en vormen een vlakke ondergrond voor verf, behang of stucwerk.
Ze beschikken over goede brandwerende eigenschappen en zijn goed te gebruiken voor geluidsisolatie in combinatie met akoestische materialen.
Een groot nadeel is het hoge zuigvermogen; de platen zuigen verf of behanglijm snel op en vereisen voorstrijking.
De kern van gipsplaten is zacht en kan breken onder zware belasting; daarom kan een dubbele plaat of achterwand van multiplex extra draagkracht bieden.
Gipsvezelplaten dragen tot wel 50 kg en bieden een hogere draagkracht, zijn stootvast en hebben goede brand- en vochtbestendige eigenschappen.
Gipsvezelplaten wegen zwaarder en zijn minder gemakkelijk te bewerken dan standaard gipsplaten.
Keuzehulp: gipsplaat versus gipsvezelplaat
Gipsvezelplaten zijn sterker en dragen hoger gewicht; ze zijn beter geschikt voor ruimtes waar zware bevestigingen nodig zijn.
Gipsplaten zijn lichter en handiger te hanteren, met een gladder afwerkingsoppervlak.
Bij een project met hoge belastbaarheid, stootvastheid en minder gewicht kan gipsvezelplaat de voorkeur hebben.
Bij een lichtere, snel te verwerken oplossing blijft gipsplaat vaak de eerste keuze.
Wil je een combinatie van eigenschappen, kies dan voor platen met extra behandeling zoals brand- of vochtbestendige varianten of platen met isolatie achter de plaat.
HOE installeer je een metalen frameplafond?
Aanvullende toepassingen en aanbevelingen
Gipsplaten worden vaak gebruikt voor scheidingswanden, voorzetwanden en plafonds; ze zijn geschikt voor vochtige ruimtes wanneer vochtwerende platen worden toegepast.
Voor het ophangen van zwaardere objecten is het aan te raden achter de gipsplaat een achterwand van multiplex of OSB te plaatsen voor extra draagkracht.
Gipsplaten vormen een goede ondergrond voor tegelwerk of pleisterwerk en zijn geschikt als afwerklaag rond ramen of leidingen.
Gipsplaten kunnen gecombineerd worden met isolatiemateriaal zoals glaswol, steenwol of PIR-panelen voor betere thermische en akoestische prestaties.
tags: #gipsplaten #van #deuveren