Bij een verwachte windkracht 6 op de schaal van Beaufort of meer moet het werk op aluminium rolsteigers worden gestaakt en mogen er geen ladders worden gebruikt. Tot windkracht 7, harde wind, mag met een kraan worden gewerkt, tenzij de kraaninstructie van de gebruikte hijskraan anders aangeeft. Bij windkracht 7 (op het dak gemeten) moeten werkzaamheden op het dak en hijswerk worden gestopt. Materialen mogen niet wegwaaien, steigers en ladders moeten goed aan de constructie zijn vastgemaakt en steigerdelen moeten zijn gezekerd tegen wegwaaien. Bij het werken op hoogte kunnen weersomstandigheden voor onveilige situaties zorgen. Op de grond voelt de temperatuur misschien prima aan. Maar op hoogte kan de wind veel krachtiger zijn dan op de grond. En maakt die harde wind dat de gevoelstemperatuur veel lager is.
Onweer, harde wind, hevige regenval. Maar ook sneeuw, ijzel, hele lage of hele hoge temperaturen zorgen ervoor dat werken op hoogte gevaarlijk kan zijn. Medewerkers worden blootgesteld aan risico’s die snel voor ongevallen zorgen. Je mag verwachten dat medewerkers en werkgevers hun gezonde boerenverstand gebruiken. Waait het met windstoten tot 110km/u? Dan is veilig een zonnepaneel plaatsen uiteraard niet mogelijk. Toch is het nodig om regels te verbinden aan werken in extreme weersomstandigheden. Zo is duidelijk wat de spelregels zijn en kan een medewerker én de werkgever hierop terugvallen.
Algemene maatregelen
Pas werktijden aan, zodat de meest slechte weersomstandigheden vermeden worden. Met extreme hitte is het bijvoorbeeld wenselijk op tijd te beginnen, zodat vroeg in de middag het werk klaar is. Houd goed contact tussen werkgever en medewerker. Daarnaast moeten collega’s elkaar goed in de gaten houden. Heeft iemand blauwe lippen door de kou? Neem vaker pauze en warm binnen op. Zorg voor goede persoonlijke beschermingsmiddelen. Denk hierbij aan degelijke handschoenen en stevige werkschoenen. Pas altijd een LMRA toe. Medewerkers die bij een (werk)plek aankomen moeten zich bewust zijn van de gevaren en risico’s. Door voorafgaand aan de werkzaamheden een LMRA uit te voeren, ontstaat er veiligheidsbewustzijn over alle veiligheidsrisico’s.
Werken op hoogte bij harde wind
Het werken op hoogte bij een harde wind of een storm kan zorgen voor onveilige werksituaties op hoogte. Volgens de windschaal is windkracht 7 harde wind, alles daarboven is nog krachtiger. Bladeren tijdens de herfst vormen risico’s: bladeren kunnen valbeveiliging bedolven raken en gladheid veroorzaken. Harde wind kan zorgen voor schade op het dak: materialen worden weggeblazen of verschoven, waaronder toegangsladders en dakpannen. Daarnaast vangen meegebrachte materialen, zoals zonnepanelen, veel wind. Het is bij harde wind of storm belangrijk contact tussen werkgever en medewerker te hebben. Het KNMI geeft vroegtijdig advies af over de windsnelheden. Houd dit dus goed in de gaten.
Arbocatalogus en seizoensgebonden weertips
Arbocatalogus: Werk niet op hoogte bij windkracht 6 of meer of bij zware vorst, regen of onweer. Winters weer: Werken op hoogte na nachtvorst kan uitdagend zijn. Nachtvorst maakt oppervlakken glad en vereist extra alertheid en LMRA. CAO-bepaling BIKUDAK: De werknemer is niet verplicht zijn of haar werkzaamheden buiten te starten bij een gevoelstemperatuur van -6 graden Celsius of lager. Zomers weer: Veel zon en hitte vereisen maatregelen zoals water, schaduw, zonbescherming en pauzes. CAO-bepaling BIKUDAK: Werken bij een temperatuur van 40 graden Celsius of hoger op 1,50 meter hoogte is niet verplicht.
Vragen? In de buitenlucht werken in de wintertijd kan tot lastige situaties leiden. Werken op daken is onder normale omstandigheden al risicovol werk, laat staan als de weersomstandigheden veranderen. Tips van inspecteur Dennis de Croon benadrukken dat gezond verstand en voorbereiding centraal staan: kijk naar gladheid, sneeuw, wind en zonlicht en kies tijdig voor de juiste maatregelen.
Veiligheidsmaatregelen voor verschillende weersomstandigheden
- Collectieve beveiliging eerst: dakrandbeveiliging, steigers en vangnetten prioriteren boven persoonlijke beschermingsmiddelen.
- Bij windkracht hoger dan 6 is werken op hoogte riskant; beperkingen op ladders, steigers en hijs-activiteiten gelden.
- Controleer regelmatig weersverwachtingen en pas werkzaamheden aan; stop bij toenemende wind of onveilige omstandigheden.
- Materialen veilig verplaatsen en goed vastzetten bij harde wind. Gebruik verankeringen en borgen van alle losse onderdelen.
- Bij hoogwerker: controleer maximale windbelasting en volg de specificaties van het toestel; gebruik alleen binnen- of buitengebruik zoals aangegeven.
- Zorg voor voldoende water, schaduw en pauzes bij hitte; zonnebrandcrème en beschermende kleding zijn essentieel.
Wil je weten tot welke windkracht je veilig kunt werken op een dak, steiger of hoogwerker? In veiligheidsapp vind je duidelijke richtlijnen over wanneer je niet meer op een ladder, trap, steiger of hoogwerker mag werken en welke maatregelen nodig zijn bij toenemende wind. Denk aan voortdurend controleren van weersvoorspellingen, stevig vastzetten en borgen van materialen en het tijdig stoppen van werkzaamheden bij hoge wind.
Animatievideo: Veilig werken
Praktische richtlijnen en volgorde
- Voer altijd een LMRA uit voordat je aan het werk gaat en beoordeel alle mogelijke risico’s op de werkplek.
- Kies waar mogelijk voor collectieve beveiliging (dakrandbeveiliging, daksteiger) boven persoonlijke beschermingsmiddelen.
- Controleer of de ondergrond stabiel genoeg is, vooral na regen of vorst; voer zo nodig een bodemonderzoek uit.
- Zorg voor stabiele toegang tot het dak (dakladder met nokhaak of vergelijkbaar systeem) en voorkom verschuiving.
- Bij harde wind: stop werken als de windkracht grens overschrijdt of als objecten kunnen losraken; houd rekening met het effect op steigers en ladders.
Specifieke windgrenzen (richtlijnen)
Bij windkracht 6 tot maximaal tien meter hoogte mag worden gewerkt; bij windkracht 7 mogen werknemers niet meer op het dak werken en werken op hoogte wordt beperkt tot drie meter. Bij windkracht 9 moeten de werkzaamheden worden gestopt. Werkgevers en werknemers kunnen aanvullende afspraken maken in RI&E en cao.
Vaak gehoorde vraag: “Heb ik recht op vrijetijd of thuiswerken bij storm?” Werknemers die door harde wind of storm niet naar de werkplek kunnen reizen en hun werk niet kunnen doen, hebben niet automatisch recht op een vrije dag; dit verloopt via overleg met de werkgever.
tags: #werken #op #dak #windkracht