Conflicten over erfafscheidingen, bomen en overhangende takken komen regelmatig voor, vooral in woonwijken in Veghel, Uden, Erp of Sint-Oedenrode.
Wat begint als een klein ongemak, kan uitgroeien tot een juridisch geschil tussen buren.
De wet en rechtspraak geven echter duidelijke richtlijnen.
Wanneer buren samen een afscheiding willen plaatsen op de erfgrens
Wanneer buren samen een afscheiding willen plaatsen op de erfgrens, biedt artikel 5:49 BW hiervoor de wettelijke basis.
Denk aan een schutting of een heg: deze mag in de achtertuin tot maximaal twee meter hoog zijn, in de voortuin één meter, tenzij gemeentelijke regelgeving (zoals het bestemmingsplan of de APV van Meierijstad) anders bepaalt.
Een belangrijk detail: dit wetsartikel geldt uitsluitend binnen de bebouwde kom, dus in dichtbebouwde woongebieden met aaneengesloten woningen.
Het geldt niet voor afscheidingen die nét naast de erfgrens worden geplaatst.
Wat precies onder ‘muur’ valt, is ruim gedefinieerd.
Het recht op plaatsing verjaart niet: uit de formulering “te allen tijde” volgt dat u als eigenaar altijd een beroep kunt doen op artikel 5:49 BW.
Dat blijkt ook uit een arrest van de Hoge Raad van 6 december 2019 (ECLI:NL:HR:2019:1907).
Staat de erfafscheiding zonder uw toestemming op uw grond? Dan kunt u verwijdering eisen.
In een recente uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 10 april 2024 (ECLI:NL:RBNHO:2024:7621) moest een buurman overhangende takken van zijn eik verwijderen op straffe van een dwangsom.
Deze bepaling geeft enkel rechten aan degene die juridisch eigenaar is van het perceel.
Een huurder of gebruiker kan zich dus niet op dit artikel beroepen.
De wet stelt duidelijke eisen: bomen moeten minstens twee meter van de erfgrens staan, heesters en heggen minimaal een halve meter.
Overschrijding van deze grens kan tot een verwijderingsverzoek leiden, tenzij de beplanting al twintig jaar op die plek staat. Dan is sprake van verjaring.
Daarnaast kan door langdurige aanwezigheid van bomen of struiken ook een erfdienstbaarheid ontstaan.
Als de eigenaar van het erf waar de bomen staan te goeder trouw is, ontstaat zo’n recht na tien jaar. Bij kwade trouw geldt een termijn van twintig jaar.
Overhangende takken en snoei
In de praktijk worden ook schuttingen van maximaal twee meter vaak aangemerkt als toelaatbaar.
Bomen en heggen die onder deze hoogte blijven en binnen de grensafstanden worden geplant, geven doorgaans weinig aanleiding tot geschillen.
Een ander voorbeeld is een uitspraak van de rechtbank Breda (ECLI:NL:RBBRE:2004:AR6220) over inkorting van coniferen en ligusterstruiken bij een hoogteverschil van anderhalve meter tussen twee tuinen.
Als takken of wortels over de erfgrens groeien, moet u de buur daar eerst schriftelijk op wijzen.
Een bewoner uit Veghel had last van een grote boom van zijn buurman. De boom zorgde voor schaduw op zijn zonnepanelen en takken hingen over de erfgrens.
Na een schriftelijke waarschuwing zonder gevolg, besloot hij de takken zelf te snoeien.
Staat de afscheiding precies op de erfgrens en stemt de buur ermee in, dan zijn de kosten in principe voor beide partijen.
Bij onenigheid over plaatsing, hoogte of materiaal is juridisch advies aan te raden.
Nee, dat mag alleen als u de buur eerst schriftelijk hebt gevraagd om de overhangende takken te verwijderen.
Na twintig jaar is verwijdering op grond van artikel 5:42 BW in principe niet meer mogelijk, tenzij er sprake is van stuiting of onrechtmatigheid.
Verjaring, erfdienstbaarheden en aansprakelijkheid
Een kleine ergernis over een erfafscheiding of boom kan uitmonden in een langslepend burenconflict.
Een deel van de regels forceren via verjaring: bomen moeten minimaal twee meter van de erfgrens staan; heggen minimaal een halve meter.
Verjaringstermijnen kunnen wijzigen afhankelijk van de situatie en ouddom van de beplanting.
Een erfdienstbaarheid kan ontstaan door langdurige aanwezigheid van bomen of struiken.
Als de eigenaar van het erf waar de bomen staan te goeder trouw is, ontstaat zo’n recht na tien jaar. Bij kwade trouw geldt een termijn van twintig jaar.
Een boom kan ook schade veroorzaken. Bijvoorbeeld bij storm. Als u schade heeft geleden door een boom, moet u bewijzen dat de schade aan de eigenaar van de boom kan worden toegerekend.
De hoofdregel is dat een eigenaar aansprakelijk is als hij onvoldoende zorg heeft besteed aan de boom. Ook moet de eigenaar de boom geregeld inspecteren in verband met de veiligheid.
Als de boom niet gezond is, moet de eigenaar maatregelen nemen.
Praktische richtlijnen en hulpbronnen
Bij groentechnische maatregelen kan een boomexpert helpen bij het snoeien of verwijderen, met aandacht voor wet- en regelgeving, veiligheid en gezondheid van de boom.
Een bewoner uit Veghel heeft voor overlast door een boom naast de erfgrens een voorbeeld van stappen gevolgd: schriftelijke waarschuwing, vervolgens acties, en zo nodig juridische hulp.
Bij onenigheid over plaatsing, hoogte of materiaal is juridisch advies aan te raden, en kan buurtbemiddeling of mediation uitkomst bieden.
Juridische hulp via rechtsbijstandverzekeringen kan in sommige gevallen uitkomst bieden bij conflicten tussen buren over erfafscheidingen, bomen en overhangende takken.
Eigenaren van bomen en hagen en hun buren hebben rechten én plichten. Bomen en hagen geven beschutting tegen wind en zon. Ze kunnen een tuin afschermen en dieren en planten vinden er een plekje.
Voor de eigenaar is de boom of haag vaak een mooie aanvulling op de tuin.
Bomen van de gemeente zijn openbaar eigendom. Als een boom er al lang staat, kunnen buren niet meer eisen dat de eigenaar een boom weghaalt. Dat heet verjaringstermijn.
Wat doen bij onduidelijke erfgrens
Als de erfgrens bij het Kadaster onduidelijk is, kun je vragen om een grensreconstructie. Het Kadaster zal dan nieuwe metingen doen en de erfgrens opnieuw vaststellen. Gratis is dit niet; dit kost je al snel een paar honderd euro.
Wat te doen bij overlast door bladeren en takken?
Staat de boom van de buren meer dan 2 meter van de erfgrens? Dan kunt u weinig doen tegen afgevallen bladeren en afgewaaide takken. Uw buren doen dan niets fout. Dat bomen hun bladeren verliezen en dat de wind deze in uw tuin blaast, is wettelijk gezien 'overmacht'.
Staat de boom minder dan 2 meter van de erfgrens? Dan mag u de buren vragen om een oplossing. Vraag bijvoorbeeld of ze de boom willen snoeien voordat er bladeren vallen. Willen uw buren niet meewerken? Vraag dan hulp van een buurtbemiddelaar of mediator.
Praktische samenvatting per situatie
- Als overhangende takken: eerst buren schriftelijk waarschuwen, daarna kunnen snoeien tot de erfgrens, mits zorgvuldig en zonder onherstelbare schade.
- Als doorschietende wortels: mogelijk doorhakken zonder aanmaning, maar let op niet onrechtmatig handelen.
- Als boom op erfgrens: gezamenlijke eigenaar moeten meewerken aan onderhoud en vergunningen; bij schade aantonen wat redelijkerwijs van wie komt.
Buren ERGEREN ZICH aan 'ZEIKENDE' buurvrouw| Mr. Frank Visser doet uitspraak #AFL33
Een kleine ergernis over een erfafscheiding of boom kan uitmonden in een langslepend burenconflict. Vroegtijdige bemiddeling of juridisch advies kan veel ellende voorkomen. Pleyt Advocatuur heeft veel ervaring met dit soort zaken in Veghel, Uden, Erp, Mariaheide, Eerde en Sint-Oedenrode.