Dit artikel beschrijft hoe regelgeving rond asbest is opgebouwd, welke maatregelen er bestaan voor handhaving en toezicht, en welke instanties hierbij betrokken zijn.
Context en doel van de regelgeving
Asbest is een kankerverwekkende stof die veel is toegepast en met name bij het verbouwen of slopen van gebouwen vrijkomt. Dit besluit bevat regels over het verwijderen van asbest uit gebouwen. Het asbestverwijderingsbesluit bevat regels over het opruimen van asbest na incidenten. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert of bedrijven, overheden en particulieren zich daaraan houden. Handhaving wordt onder andere gerealiseerd via dwangsom of last onder bestuursdwang en bij grotere overtredingen kan een proces-verbaal volgen.
Toepassingsgebied en hoofdonderdelen van de regelgeving
Handelingen met asbest en asbestproducten zijn verboden in Nederland. U mag wel asbest of een product met asbest hebben zolang er geen asbestvezels kunnen vrijkomen. De regelgeving omvat een reeks artikelen die samengebracht zijn in het Productenbesluit asbest, Arbeidsomstandighedenbesluit en het Bal (Besluit activiteiten leefomgeving). De regelgeving strekt zich uit tot bouwwerken, installaties, voertuigen en puin/grond waar asbesthoudende fracties mogelijk aanwezig zijn.
Het Besluit bevat ook regels over etikettering van asbesthoudende producten, de restconcentratienorm in eindproducten en het gebruik van geschikte stofvangers bij verwijdering. Restconcentratienormen helpen om blootstelling te beperken tijdens saneringswerkzaamheden en bij verwerking van asbesthoudende materialen in bouwwerken en puin. Daarnaast bepaalt de REACH-verordening (EG) 1907/2006 ook het handelen in voorwerpen waaraan asbestvezels opzettelijk zijn toegevoegd en hoe deze onderlinge regelgeving met elkaar samenwerkt.
Toezicht en handhaving in de praktijk
De ILT controleert of bedrijven, overheden en particulieren zich houden aan het verbod op handelingen met asbest en asbestproducten. Bij overtredingen kan de ILT een dwangsom opleggen of een last onder bestuursdwang, en bij grotere overtredingen een strafrechtelijk proces-verbaal opmaken voor het Openbaar Ministerie. Het toezicht is gericht op beroepsmatige sanering, inventarisatie, verwijderen en afvoer van asbesthoudende materialen. Particulieren vallen meestal niet onder hetzelfde toezicht als professionals, maar conflicten en incidenten kunnen wel onder de regelgeving vallen.
Specifieke maatregelen en procedures
Als een eigenaar van een gebouw asbest uit een bouwwerk wil verwijderen, moet hij daarvoor meestal een sloopmelding bij de gemeente doen. In sommige gevallen mag een particulier de asbestverwijdering zelf uitvoeren, afhankelijk van de risicoklasse en de aard van de werkzaamheden. De eindbeoordeling of visuele inspectie (risicoklasse 2/2A) moet in het LAVS (Light Auditing and Verification System) vastgelegd worden door geaccrediteerde laboratoria. Voor particulieren en bedrijven geldt bij werkzaamheden in risicoklasse 1 de zorgplicht van artikel 7.4 van het Besluit Bodem en Bodemkwaliteit (Bbl) - verspreiding moet worden voorkomen en, indien toch verspreiding optreedt, opgeruimd worden.
Als een Vrouw Zich Aangetrokken Voelt tot een Oudere Man, Stelt Ze Deze 2 Vragen
Richtlijnen en afstemming met Europese regels
Regelgeving rond asbest is deels gebaseerd op Europese richtlijnen die in nationaal recht zijn geïntegreerd. Het besluit koppelt de sfeer van de Europese regelgeving aan nationale wetgeving zoals de Arbeidsomstandighedenwet 1998 en de Warenwet. Richtlijnen betreffen onder meer etiketteringsvoorschriften en de toelichting dat de aanwezigheid van asbest in frictiematerialen en bepaalde productcategorieën duidelijk moet zijn voor gebruikers en kopers. Het doel is om het risico voor mens en milieu te beperken en om te zorgen voor een eenduidige aanpak in de hele keten van productie, gebruik en verwijdering van asbesthoudende producten.
Overgangen en integratie van besluiten
Tot op heden zijn verschillende besluiten geïntegreerd teneinde regelgeving zo veel mogelijk te harmoniseren met Europese richtlijnen. Het Asbestbesluit milieubeheer en het Arbeidsomstandighedenbesluit zijn in samenhang toegepast op antifrietie en verwijderingsactiviteiten. Het Besluit Asbestweg geeft aan dat het verboden is een weg, pad of erf voorhanden te hebben met een bepaalde concentratie asbest. Het Besluit Activiteiten Leefomgeving (Bal) bevat regels voor het behandelen van asbestafval bij milieustraten en voor onderhouds-, schilder- en installatiebedrijven die asbest verwijderen. De regelgeving wordt regelmatig aangepast om in te spelen op technologische vooruitgang en nieuwe inzichten in blootstelling en saneringstechnieken.
Praktische samenvatting van toezicht en meldingen
De ILT controleert of bedrijven, overheden en particulieren zich houden aan het verbod op handelingen met asbest en asbestproducten. Meldingen van vermoedelijke overtredingen kunnen leiden tot inspecties en sanctionering. De provincie Noord-Brabant benadrukt al jaren het belang van toezicht en handhaving op asbest in bouw- en sloopactiviteiten, inclusief sanering door bedrijven en mogelijk geluid- en stofhinder bij puingranulaat. Inspecties en toezicht worden georganiseerd op basis van planmatige aanpak en duidelijke werkwijzen om basistaken adequaat uit te voeren. Het opleggen van sancties en het toezicht op naleving blijft een prioriteit.
tags: #handhaving #productenbesluit #asbest