Hardsteen gezoet, zagen, bewerkingen en kenmerken: een uitgebreide gids

De meeste stenen kunnen op verschillende manieren worden afgewerkt. De belangrijkste bewerkingen worden onderstaand kort behandeld. Er is te zien welke invloed een bewerking op het uiterlijk van de steen heeft. Al gaat het bekijken van foto's veel van de uitstraling en levendigheid van de steen verloren.

Zagen en de invloed op het oppervlak

Wanneer een plaat natuursteen uit een blok is gezaagd heeft het een zogenaamd gezaagd oppervlak. Dit oppervlak kan zonder verdere bewerking worden toegepast, maar meestal wordt het oppervlak gladder of juist ruwer bewerkt. De bewegingen van de zaag laten sporen achter op het steenoppervlak; een raamzaag laat rillen achter, terwijl een cirkelzaag slagen in het steenoppervlak achter laat.

Schuren, zoeten en polijsten

Schuren of slijpen verwijdert de zaagmarkeringen en zorgt voor een effen oppervlak. Men begint met een grofkorrelige schuurschijf die telkens wordt ingewisseld door een fijnere. De fijnere schijf slijt telkens de krassen weg van de voorgaande ronde. Zoeten levert een effen mat oppervlak zonder sporen van bewerking; dit is de laatste fase van het schuurproces met een zeer fijne schuurschijf. Na het zoeten kan het werk gepolijst worden voor een hoogglans, waarbij kenmerken zoals kleur en diepte van de tinten versterkt worden.

Gradaties van glans bij zoeten

Leveranciers van natuursteen stellen dat er afhankelijk van de schuurschijf verschillende gradaties in glans mogelijk zijn: een geringe glans benaming is “licht gezoet”, een matglans is “gezoet” en een bijna hoogglans is “donker gezoet”.

Bestekstermen en technieken van Belgisch hardsteen

Belgisch hardsteen (blauwsteen) kan na zoeten of polijsten verschillende uiterlijkheden krijgen. Een gepolijst oppervlak geeft het blad een glanzende en redevolle uitstraling; een gezoete afwerking behoudt de kleur nuances met een matte glans. Een leather touch- of lederen afwerking ontstaat door machinaal opgewreven leerhoudende huiden, waardoor het oppervlak een lederachtige textuur krijgt en poreuzer blijft. Daarnaast is schuren populair voor een natuurlijke, matte uitstraling.

Infographic: Overzicht oppervlaktebewerkingen bij natuursteen

Oude en moderne technieken

Naast handmatige bewerkingen met hamer en beitel zijn hedendaagse technieken en gereedschappen beschikbaar, zoals digitale tekenprogramma's, door de computer bestuurde frees- en zaagmachines en luchthamer met insteekbeitels. Deze hulpmiddelen verhogen snelheid, verlagen kosten en verminderen de inspanning, maar kunnen het eindresultaat minder levendig maken als ze te veel machinaal worden toegepast. Tegenwoordig wordt veel machinaal uitgevoerd; voor restauraties is beperken van machinale bewerking en handwerk vaak wenselijk om een levendiger karakter te behouden.

Modern High Precision CNC Milling Turning Machines in Action. Most Satisfying CNC Machine Technology

Randafwerking en totstandkoming van tegels

Bij bestrating is randafwerking en onderzijdenafwerking belangrijk. Drie zijdenafwerkingen spelen een rol: gezaagd, strak behakt en behakt. Gezaagde tegels geven een strak uiterlijk en zijn gemakkelijker te leggen. Strakke behakte stenen hebben een kleinere maattolerantie, wat de voegmaat beïnvloedt. Joppen en afslaan zijn natuursteenbewerkingen die randen grof of juist scherp kunnen maken. Kalibreren van tegels zorgt voor gelijke dikte, zodat elke tegel overal even dik is; ongekalibreerde tegels variëren in dikte van 8 tot 25 mm, wat bij leggen invloed heeft op lijmbed en verwerking.

Diagram: randafwerkingen en kalibrering van tegels

Belgiëns hardsteen: kenmerken en afwerkingen

Belgisch hardsteen bestaat uit één soort met een donkerblauwe gloed en adertjes; de afwerking kan variëren van donkerblauw tot grijs. De toplaag kan gepolijst, gezoet, geschuurd, leathered of gevlamd zijn. Gepolijst geeft diepe kleur en glans; gezoet behoudt een matte, natuurlijke uitstraling terwijl het poreusder blijft. Leather touch ontstaat door machinaal opwrijven met lederen huiden. Schuren geeft een grof eventueel ruwer oppervlak; korrelkeuze bepaalt donkerder worden van de kleur.

Foto: Belgisch hardsteen - verschillende afwerkingen

Toepassingen en onderhoud

Natuursteen wordt vaak geleverd met bewerkingen die de kleur en textuur beïnvloeden. Voor onderhoud worden vaak natuurzepen zoals Lithofin Wash & Clean gebruikt; een beschermlaag zoals Lithofin Vlekstop of Superfix kan na leggen aangebracht worden. Voor vloer- en tafeloppervlakken kunnen verschillende afwerkingen passend zijn: zoet, vlam, polijst of leather. Een zoet oppervlak biedt een matte, natuurlijke uitstraling; gevlamd geeft een stoer, ruwer karakter; gepolijst biedt hoge glans en kleurdiepte; leather geeft reliëf en textuur.

Schema: onderhoudsadviezen per afwerking

Zagen, frezen en CNC-technieken in de praktijk

Onze vakmensen werken met een breed scala aan bewerkingen: maatwerk, verstek, profileringen en uitsparingen worden gemaakt met CNC-machines en ervaren medewerkers. Doordat we alles in eigen beheer doen in onze zagerij, kunnen we snel leveren en maatwerk met zorg leveren. De modernisering van het machinepark maakt nauwkeurig zagen en fijn frezen mogelijk, wat essentieel is voor vlakke platen en perfecte hoeken.

  • Raamzagen en het zagen van tranches uit ruw blokken
  • Natte snijtafels voor rechte randen en minder stof
  • Haakse slijpers voor afgeronde randen bij travertin
Illustratie: raamzaag versus cirkelzaag

Samenvatting van kenmerken per bewerking

  1. Zagen: zichtbare zaagsporen; raamzaag laat rillen, cirkelzaag slagen.
  2. Schuren: verwijdert krassen, stenen bevestigt glad oppervlak.
  3. Zoeten: matglans, afhankelijk van korrel; gradaties licht gezoet, gezoet, donker gezoet.
  4. Polijsten: hoogglans, verdiept de kleur en beschermt niet tegen krassen.
  5. Vlammen: wegblazen van de buitenste deeltjes voor een ruwer oppervlak.
  6. Frijnen, scharreren en ciseleren: handmatige of machinale bewerkingen die groeven en patroon geven.
  7. Boucharderen: fijn gebouchardeerd oppervlak met dicht patroon van kleine putjes.

Operaties op maat voor muren, vensterbanken en dorpels

Voor maatwerk zoals vensterbanken en dorpels wordt in onze zagerij op maat gezaagd en afgewerkt. Profileringen, verstekken en uitsparingen passen we toe met CNC frezen. Maatwerk op basis van een gericht assortiment en snelle levering is ons uitgangspunt.

tags: #hardsteen #gezoet #zagen