Bij hartritmestoornissen is lang niet altijd een behandeling nodig. In zeldzame gevallen verergert de hartritmestoornis. Dat geldt vooral voor mensen met het Brugada-syndroom of het Lange-QT-syndroom (LQTS). Zij mogen deze medicijnen daarom ook niet gebruiken.
De openhartoperatie en de behandelingen rond de hartklep vragen om een zorgvuldige aanpak en duidelijke adviezen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen hartklepreparatie en klepvervanging, met verschillende soorten kleppen en ingrepen afhankelijk van de kenmerken van de klepaandoening.
Openhartoperatie en klepprothese
Er zijn twee soorten klepprothesen: mechanische klepprotheses en biologische klepprothesen. Een mechanische klepprothese is gemaakt van een lichte, gladde kunststof of kombi van materialen en gaat lang mee. Na vervanging door een mechanische klepprothese moet u bloedverdunners slikken. Een mechanische klepprothese maakt een zacht, tikkend geluid, vergelijkbaar met het tikken van een horloge. Een biologische klepprothese is gemaakt van dierlijk materiaal en gaat minder lang mee, meestal ongeveer 15 jaar, waarna vervanging nodig kan zijn.
Tijdens een openhartoperatie maakt de arts uw borstbeen open en wordt uw hart stilgezet terwijl de hart-longmachine het werk tijdelijk overneemt. De chirurg verwijdert de afwijkende klep en plaatst de klepprothese. De operatie duurt gemiddeld drie tot vijf uur. Soms kan de openhartoperatie via een kleinere opening of kijkoperatie (minimaal invasief) worden uitgevoerd, afhankelijk van de klepafwijking en het centrum.
Mogelijke ingrepen rondom de klep en hartritmestoornissen
Hartritmestoornissen kunnen tijdens de operatie behandeld worden als dit nodig is. Een hartritmestoornis, zoals boezemfibrilleren, kan zich uiten door een snelle, onregelmatige hartslag. De arts bespreekt samen met u welke aanpak het meest passend is, afhankelijk van de ernst en oorzaak van de stoornis. Veranderingen in de klep of de behandeling kunnen ook invloed hebben op het hartritme en de bloeddruk na de operatie.
Bij klepperspectieven zijn er verschillende opties: reparatie van de klep als dat mogelijk is, of vervanging door een klepprothese. In sommige gevallen wordt een mitralis- of tricuspidaalklep via minimale invasieve ingrepen hersteld of vervangen. Een mitralisklepvervanging via een kleine opening (MIMC) is mogelijk, waarbij een camera in de borstholte wordt geplaatst en de klep via een linkerboezem wordt gerepareerd of vervangen. De aortaklep kan via TAVI (Transcatheter Aortic Valve Implantation) via een katheter via de lies of andere routes vervangen worden, vooral bij minder invasieve opties.
Na de operatie: herstel en revalidatie
Na de operatie gaat u naar de Intensive Care en later naar een verpleegafdeling. U blijft meestal 7 tot 10 dagen in het ziekenhuis, afhankelijk van uw situatie. Het is belangrijk om na ontslag nog verdere controles en revalidatie te volgen. Hartrevalidatie helpt u uw grenzen te kennen en uw conditie te verbeteren, met aandacht voor sport, seksualiteit, werk en dagelijkse taken.
Tijdens de eerste weken na de operatie is het cruciaal om adviezen op te volgen: neem medicijnen zoals voorgeschreven, ga naar vervolgafspraken, en besteed aandacht aan ademhalingsoefeningen en mobilisatie met begeleiding van fysiotherapie. Het borstbeen groeit in ongeveer zes weken aan elkaar vast, dus houd constructieve belastingen en zware inspanning de eerste weken beperkt. Het is normaal om moe te voelen en emotionele reacties te ervaren; dit hoort bij het herstelproces en zal met de tijd afnemen.
Leefstijladviezen rondom rook, alcohol en voeding
Rook stopt 4 weken voor de operatie heeft doorgaans gunstige effecten op herstel en vermindert infectierisico’s. Alcoholconsumptie wordt in de periodes voor en na de operatie afgeraden; overmatig alcoholgebruik kan postoperatief delier of andere complicaties verhogen. Een gezond eetpatroon en voldoende slaap dragen bij aan een sneller herstel.
Risico’s en complicaties
Elke operatie kent risico’s, waaronder een bloeding, infecties, trombose of een herseninfarct als gevolg van een schoteltje kalk in de klep. Bij klepprothesen kunnen complicaties zoals endocarditis en bloedverdunners een rol spelen. Bij een aortaklepvervanging via een kleinere opening (TAVI) bestaan specifieke risico’s en geschiktheid is afhankelijk van de individuele situatie. De exacte kans op overlijden is laag maar bestaat altijd.
Praktische zorg en nazorg
- Na de operatie: volg het revalidatieplan en plan vervolgafspraken met uw arts.
- Thuiszorg en ondersteuning: mogelijk nodig, afhankelijk van uw thuissituatie.
- MijnOLVG en contactpunten: stel vragen aan de polikliniek of bel tijdens werkdagen.
- Endocarditisprofylaxe: bij ingrepen zoals wortelkanaalbehandeling of tandextracties dient u voor de ingreep antibiotica te nemen.
Transkatheter aortaklepimplantatie (TAVI)
concrete patiëntgerichte adviezen
Praat met uw arts of casemanager over bloedverdunners, operatierisico’s en de beste voorbereidende stappen. Neem een actuele medicijnlijst mee naar de pre-operatieve screening en informeer naar rook- en alcoholadvies, ademhalingsoefeningen en het plan voor hartrevalidatie. Vraag naar de mogelijkheid van minimaal invasieve operatiemogelijkheden en naar specifieke follow-up stappen na ontslag.
Operatieve details en herstelperiodes
Gemiddelde operatieduur bedraagt 3 tot 5 uur, afhankelijk van het type ingreep. De borstkas kan volledig worden geopend of via een minimale opening; de hart-longmachine ondersteunt de bloedsomloop en ademhaling. De eerste zes weken na de operatie blijft men voorzichtig om het borstbeen te laten genezen; autorijden en zwemmen raden wij af in deze periode.