Er zijn verschillende manieren om op een paalfundering een betonnen funderingsbalk te storten. Het meest toegepast worden EPS-bekistingen, die zorgen voor een goed geïsoleerde funderingsbalk en aansluiting op de begane grondvloer. De Hoop Pekso heeft het EPS-bekistingssysteem doorontwikkeld tot de zogenaamde Superkist. Dit systeem werkt zonder boven- en onderbeugels en is supersnel te plaatsen.
Door de funderingsbalk goed te isoleren, ontstaat een koudebrugvrije oplegging van de begane grondvloer. De thermische schil blijft daardoor één doorgaande lijn, die alleen wordt onderbroken door de palen onder de funderingsbalk. Met de komst van de BENG-eisen worden er nog strengere eisen gesteld aan de energieprestatie van een gebouw. Volgens de trias energetica begint een goede energieprestatie met het beperken van de energievraag. Dat betekent goed isoleren, luchtdicht bouwen en voorkomen van koudebruggen. Die uitdaging begint al bij de fundering.
Superkist: fijaasje en montage zonder boven- en onderbeugels
Fixeren met wandelstokken: er zijn meerdere leveranciers die EPS-bekistingen maken voor funderingsbalken. Elke leverancier heeft daarvoor zijn eigen systeem. Veel systemen werken met een onderbeugel die op de ondergrond wordt geplaatst en die de EPS-kist op zijn plek houdt. Aan de bovenzijde van de kist komen bovenbeugels om de druk van het beton te weerstaan. Deze beugels worden toegepast in combinatie met vuren regels langs de randen. De Hoop Pekso heeft het EPS-bekistingssysteem doorontwikkeld tot de zogenaamde Superkist. Dit is een innovatief systeem dat bestaat uit een vaste U-vormige bekisting en werkt zonder boven- en onderbeugels. De kist wordt gefixeerd met wandelstokken. Dit zijn ongelijkzijdige haarspelden met een lange en korte poot. Nabij een aansluiting met een volgend element wordt de lange zijde van één wandelstok door de bodem van de EPS-bekisting deels in de grond geprikt. Hierbij dringt de korte zijde door in de bodem van het aansluitende element en is het geheel goed gefixeerd. Het wafelmotief in de kistbodem zorgt daarnaast nog eens voor meer stabiliteit op het zandbed. Natuurlijk komt er gewoon wapening in de kist, met de nodige afstandshouders naar vloer en wanden. Een prefab korfwapening is ook mogelijk. Dat scheelt tijd en moeite op de bouwplaats.
Kunststof trekpennen: Aan de bovenzijde komen kunststof trekpennen door de kistwanden, in plaats van de gebruikelijke bovenbeugel over de kist heen. Daarvoor zijn in de Superkist speciale inkepingen aangebracht waarin de trekpennen eenvoudig zijn aan te brengen. Deze trekpennen voorkomen dat de kist uit elkaar spat door de zijdelingse druk van het beton. Doordat de kunststof trekpennen door de kistwanden zitten, vormen ze ook geen belemmering voor het afwerken van de bovenzijde van het beton. Het resultaat is een strakke afwerking. Door het minimaliseren van materiaalgebruik is het aantal handelingen van het stellen tot aan het opleveren van de fundering sterk teruggebracht. Na het storten ervaar je het grootste voordeel van de Superkist, want ontkisten en afvoeren van houten regels, stalen bovenbeugels et cetera, behoort tot het verleden. Storten, afvlakken en klaar.
Overige kenmerken en maten
Met een lengte van 1800 mm is de kist langer dan andere kisten. De kisten zijn per twee stuks verpakt waardoor je in één handeling 3600 mm meeneemt de bouwput in. De Superkist is leverbaar in de hoogtes 400, 450 en 500 mm en breedtes 300, 350, 400, 450 en 500. In totaal zijn er vijftien maatvoeringen (betonmaten). De Hoop Pekso kan tevens gezaagde hoekstukken voor de Superkist meeleveren. Door de zwaluwstaart-inkepingen in de kistwanden is de betonhechting ook beter dan bij traditionele EPS-kisten.
Voordelen en toepassing
Veel voordelen: De Superkist is een schoor- én kransloze funderingsbekisting met een beter resultaat met minimaal materiaalgebruik. De EPS-fundering is supersnel te plaatsen en het beton is na de stort moeiteloos uit te vlakken. De stabiliteit is hoog door de onderlinge aansluiting met tong- en groefverbinding en het gebruik van de wandelstokken en trekpennen. Het systeem werkt dus zonder houten regels: dat bespaart flink op zowel arbeid als materiaal.
Bekistingsconstructie en ondersteuningsconstructie: Met de bekistingsconstructie wordt het geheel bedoeld van de contactbekisting en de constructie waarop die contactbekisting is bevestigd. De constructie bestaat uit staanders, dragers, gordingen, kinderbinten en/of onderslagen (benaming afhankelijk van verticale of horizontale bekisting, zie verderop), die de belasting die de betonspecie op de contactbekisting uitoefent, afdragen aan de ondersteunings- of centerpenconstructie. Met de ondersteuningsconstructie wordt de constructie bedoeld die de verticale belasting van een horizontale bekisting afdraagt naar de ondergrond. Meer hierover in hoofdstuk 2 ‘Ondersteuningsconstructies’.
Contactbekisting en de verschillende onderdelen: Met contactbekisting wordt de beplating bedoeld die in direct contact komt met de betonspecie. De contactbekisting kan bestaan uit verschillende materialen. De term contactbekistingsplaat, bekistingsplaat, huidplaat of betonplex wordt wel gebruikt. Drager, gording, kinderbint en onderslag zijn componenten die samen zorgen voor het dragen van de belasting. Centerpenconstructie draagt horizontale belasting af naar een andere bekisting of naar een vast object. Bekistingsklemmen, bordes en leuning zorgen voor veiligheid en bereikbaarheid tijdens het plaatsen en verwijderen van bekisting.
Spits- en wandbekisting: combinaties en toepassingen
Bij wandbekisting met breedplaatvloeren worden eerst de wanden in de bekisting gegoten, vervolgens worden de vloeren geplaatst en wordt vulbeton gestort. Tunnelbekisting combineert wand- en vloerbekisting in één arbeidsgang, zodat wanden en vloer direct aan elkaar verbonden zijn. Systeembekisting is samengesteld uit standaard bekistingselementen en kan veelvuldig op verschillende projecten worden ingezet. Klimbekisting en kolombekisting zijn varianten die afhankelijk van hoogte, repetitie en kolomdiameter toegepast kunnen worden. De kolombekisting kan worden uitgevoerd als paneelbekisting en kan in verschillende samenstellingen kolommen vormen.
Bij horizontale bekistingen zijn er aanvullende eisen en criteria van belang: de dekkingsblokjes voor wapening, centerpennenpatroon, en afstandhouders bepalen de stijfheid en lekkagekansen. Centerpennen en afstandhouders fixeren de stelkist en sluitkist ten opzichte van elkaar en de ondergrond. De stijfheid van de bekisting hangt mede af van het centerpenpatroon: hoe meer centerpennen per m2, hoe lager de centerpenkrachten en minder vervorming. De DUO bekistingspanelen worden geleverd inclusief alle herbruikbare onderdelen zoals centerpennen, verbruiksonderdelen zijn los bij te kopen.
Ontwerp en veiligheid
In het handboek worden aandachtspunten genoemd zoals de grootte van de betonlast, afmetingen en de combinatie van centerpennen en afstandhouders. Veiligheid bij poerbekistingen en funderingsbalkbekistingen is cruciaal: schoren moeten verankerd zijn, en naast hoge balken zijn leuningwerk en vluchtwegen belangrijk. Een streepje veiligheid voor wand- en kolombekisting vereist dat de bekisting draagkrachtig en bestand tegen stort- en windbelastingen is. De maximale druk is 35 kN/m2, wat ongeveer overeenkomt met een hoogte van circa 1,35 meter betonhoogte, afhankelijk van het mengsel en de stijgsnelheid.
Praktische montage- en stortstappen
Stelling en montage zijn aanzienlijk vereenvoudigd met Superkist. De wandbekisting wordt voorzien van wandankers en trekpennen die zorgen voor een stevige verbinding. Nabij aansluitingen met volgende elementen wordt de lange zijde van wandelstok door de bodem van de bekisting geprikt en de korte zijde door het aansluitende element gestoken, zodat het geheel goed gefixeerd is. Het wafelmotief in de kistbodem draagt bij aan stabiliteit op het zandbed. Er wordt gewoon wapening in de kist geplaatst, met afstandhouders naar vloer en wanden. Een prefab korfwapening is ook mogelijk, wat tijd en moeite op de bouwplaats bespaart.
Montage video Standaardkist (EPS funderingskist)
Transporte, huur en onderhoud
De lengte van 1800 mm maakt de kist langwerpig; twee stuks per verpakking leveren 3600 mm per handeling op. De kisten zijn leverbaar in meerdere hoogtes en breedtes, wat flexibiliteit biedt voor verschillende funderingssituaties. Transport- en huurvoorwaarden: transport kan geregeld worden via het netwerk van betonmortelcentrales in Nederland; minimale huurperiode is 3 weken; maximale huurperiode wordt in overleg vastgesteld. Een duidelijke handleiding en tekeningen helpen bij snelle montage. Verbruiksmaterialen kunnen direct bijbesteld worden, en ondersteuning bij de samenstelling van de bekisting wordt gratis aangeboden op basis van de tekening.
Veelgestelde vragen over bekisting en storten
Hoogte en hoogtebereik: bijna onbeperkt in hoogte te bekisten; de stijgsnelheid van het betonmengsel is leidend, maximale druk 35 kN/m2. Voor wand- en kolombekistingen gelden specifieke details zoals dekkingsblokjes en centerpennenpatronen. Betonkwaliteit en oppervlakteafwerking: de esthetiek van het oppervlak wordt mede bepaald door de bekistingskeuze en de verwerking van stortnaden. Voor binnenvloeren kan isolatie worden toegepast onder folie ter voorkoming van vochtverlies en opstijging; na het storten wordt verdicht met trilnaald en afgewerkt met spaan en richtlat. Beton uitharding duurt circa 28 dagen voordat volledige sterkte is bereikt; tijdens dit proces dient de bekisting correct te blijven totdat de betonzetting voltooid is.
Samenvatting van kernpunten
- Superkist biedt snelle montage zonder boven- en onderbeugels; fixeren met wandelstokken en trekpennen.
- EPS-bekistingen leveren koudebrugvrije oplegging en betere aansluiting op vloer.
- Betrouwbare wapening en afstandhouders waarborgen sterkte en stabiliteit.
- Paneel- en kolombekisting varianten voor wand- en kolomconstructies; veiligheid en handling zijn prioriteit.
- Ruime maatvoering en flexibel transport/huur; DUO-panelen leveren complete set met alle benodigde onderdelen.
Bij wandbekisting met breedplaatvloeren worden eerst wanden gegoten, daarna vloeren geplaatst en vulbeton gestort. Een tunnelbekisting koppelt wand- en vloerbekisting in één arbeidsgang. De keuze tussen traditionele, paneel- of projectbekisting hangt af van repetitie, snelheid en kosten.
tags: #hijspinnen #voor #bekisting #wanden