Stappenplan voor het uitzetten van de fundering bij nieuwbouw

Funderen op staal houdt in dat de fundering direct op de vaste grond komt. Dit kan alleen op zand- en mergelgrond. Staal betekent in dit geval ondergrond en heeft dus niets met ijzer te maken. Funderen op palen is verstandig als je huis is gebouwd op een klei- of veenbodem. Bij deze bodems heb je te maken met inklinking. Dat kan voor verzakking zorgen. Funderen op staal is goedkoper dan funderen op palen, omdat het plaatsen van de palen extra werk is. Voorwaarde voor een fundering op staal is dat de ondergrond geschikt is.

Een constructeur is iemand die constructieberekeningen maakt. De architect levert een ontwerp aan en de constructeur vertaalt dit naar een draagconstructie. Hij berekent en tekent hoe de constructie eruit moet gaan zien. Een constructieberekening is handig en vaak ook noodzakelijk. Met een goede berekening voorkom je dat je aanbouw gaat verzakken en je muren scheuren. De berekening dient ook als handleiding voor de aannemer. Beton is een mengsel van cement, zand, grind en water. Om beton zelf te mengen heb je de juiste verhoudingen nodig. De regel is één deel cement, twee delen zand en drie delen grind, de zogenaamde 1-2-3 verhouding.

Het mengen van de betonspecie doe je met een losse betonmolen. Deze is te huur bij een bouwmarkt. Als je alles hebt klaarstaan is het tijd om de betonmolen te starten. Meng eerst het grind met het zand en voeg daarna cement toe. Als dat goed gemengd is, kan het water erbij. Tip: bereken eerst de maximale inhoud van de betonmolen. Zelf betonspecie maken is goedkoper dan laten bezorgen als het gaat om één kuub of minder. Als je meer nodig hebt, wordt het prijsverschil al aanzienlijk kleiner.

< tagimg>Illustratieve kaart van funderingssoorten op verschillende bodems

Ga je het zelf storten? Zorg er dan voor dat je goed gereedschap hebt klaarstaan zoals: een trilnaald, afwerkspaan, afwerkrei, betonhark en voldoende kruiwagens. Hierin giet je een deel van het betonmengsel. Daarna breng je de bewapening aan en giet je de rest van het beton er overheen. Stamp het goed aan zodat alle luchtbellen eruit zijn en strijk de fundering glad. Na een dag kun je de bekisting weghalen. Beton storten is een vak apart. Het kan dus ook een verstandige beslissing zijn om het te laten doen. Dat scheelt je een hoop werk én je weet zeker dat het goed gebeurt. Een bedrijf heeft de nodige kennis en materialen in huis om snel en vakkundig jouw fundering te storten. En doen zich onvoorziene problemen voor? De fundering, daarmee staat of valt je aan- of uitbouw.

Een goede fundering is sterk, het moet het bouwwerk kunnen dragen. Om verzakking na een vorstperiode te voorkomen moet de fundering minimaal 60 tot 80 cm diep zijn. Een fundering op staal komt op de zandlaag die maximaal drie meter onder het grondoppervlak ligt. Het is mogelijk om de fundering voor je aanbouw te verankeren aan de bestaande fundering. Dit wordt echter sterk afgeraden. Als de nieuwe fundering iets verzakt, blijft de aanbouw hangen aan het bestaande huis. De constructie is hierop niet berekend.

Vrijwel elk gebouw krijgt, vooral in het begin, met verzakking te maken. Dat is normaal en daar merk je niets van. Zeker als je een goede fundering hebt, vindt de verzakking gelijkmatig plaats. Om de effecten van het verzakken op te vangen kun je dilatatie aanbrengen. Voor de fundering van een garage moeten de zij-funderingen minimaal 110 cm diep zijn om vorstschade te voorkomen. De binnenkant moet 80-90 cm diep zijn. De fundering van een tuinhuis moet 30-35 cm diep zijn en tien cm verder uitsteken dan het toekomstige vloeroppervlak. Uiteraard kan dit per situatie verschillen.

Bekisting is de mal waarin je het beton giet. Dit wordt gebruikt om het nog vloeibare beton op zijn plek te houden. Houten bekisting komt het meest voor omdat je dit zelf kunt maken. Dit kan prima voor kleine en middelgrote projecten. Voor grote projecten kun je beter betonplex gebruiken in verband met een hogere draagkracht. Een snellere, eenvoudige manier om bekisting te maken is door EPS-delen te gebruiken. EPS is licht materiaal dat voor 98% uit lucht bestaat. Hierdoor werkt de bekisting ook meteen isolerend.

Wapening is het versterken van de fundering met stalen staven, kabels of een wapeningsnet. Dit noemen we gewapend beton. De fundering kan hierdoor grotere trekspanningen hebben. De wapening moet op minimale afstand van de buitenkant van de fundering worden aangebracht, dit heet betondekking. Een afstandhouder is een betonnen of kunststof blokje, staaf, strip of ring. Een afstandhouder zorgt ervoor dat de bewapening de juiste betondekking krijgt.

Ben je van plan om beton te laten storten? 1. 2. 3. 4. 5. Door constructiefouten kan trekspanning ontstaan. De constructie is niet op die krachten berekend en zo kunnen allerlei problemen zich voordoen. Sinds een aantal jaren is er een ander fenomeen dat problemen met de fundering veroorzaakt. Voornamelijk huizen die op zand- en kleigronden gebouwd zijn hebben hiermee te maken, en dan met name de huizen die direct op staal gefundeerd zijn. Door het lage grondwaterpeil is de klei verdroogd en ingeklonken. Scheuren in de muur door verzakking hebben nadelige gevolgen voor de constructie. Scheuren in het stucwerk zijn niet gevaarlijk en makkelijk te herstellen. Maar een scheur in het metselwerk kan wel gevaarlijk zijn. Spuit purschuim in de zandlaag onder je huis. Plaats een kelder onder je huis. Een kelder is een betonnen bak die minimaal 1,8 meter diep is.

Kelder + funderingsthema infographic

Zoals besproken in deze blog zijn er verschillende factoren die de doorslag kunnen geven voor een fundering op staal of op palen. Een extra aandachtspunt kan je kruipruimte zijn. Als deze momenteel geventileerd is, moet deze dat wel blijven. Direct de hoeveelheid beton berekenen en / of laten storten? De fundering van een gebouw is één van de belangrijkste element voor de uiteindelijke constructie. Onzichtbaar, maar zeker ook onmisbaar. Bij nieuwbouw is het belangrijk dat deze nauwkeurig wordt uitgemeten en neergelegd. Een fundering uitzetten is het nauwkeurig markeren van de posities waar de funderingselementen van een gebouw moeten komen op de bouwlocatie. Deze stap is kritiek bij de bouw, omdat de stabiliteit en duurzaamheid van een gebouw sterk afhankelijk zijn van een correct uitgelijnde en goed gefundeerde basis.

Bij het uitzetten van funderingen denken wij niet alleen aan fundering voor uitbouw, huizen of grotere gebouwen. Ook meten wij de locaties in voor de bouw van windmolens. Daarnaast kunnen wij de exacte uitlijning van de fundering inmeten. Het is cruciaal dat de funderingselementen precies op de juiste locaties worden geplaatst volgens de bouwtekeningen. Onze specialisten doen meer dan alleen het uitzetten van funderingen. We houden ons bezig met alle facetten van maatvoering in de bouwbranche, maar ook voor de particuliere markt. Wil je graag gebruik maken van onze diensten of meer informatie ontvangen? Vrijblijvend een offerte aanvragen.

Het bouwraam en de uitzetting van de fundering

Nadat je perceel bouwrijp gemaakt is, kan je het bouwraam uitzetten. Dit is één van de eerste technische stappen in je bouwproces. Het bepaalt namelijk de exacte positie, afmetingen en hoogte van je toekomstige woning. Het bouwraam is een houtenkader rondom je toekomstige woning waarbij je de hoeken, muren en hoogtes van de woning nauwkeurig op kunt uitzetten met touw en nagels. Dit bouwraam blijft staan tot na de funderingswerken / kelderwerken. Het bouwraam op zich mag bij benadering correct zijn. Het is echter wel van uiterst belang dat het uitzetten met touw en nagels zeer nauwgezet en accuraat is. Schakel bij deze stap eventueel een landmeter in, die de nagels voor je op het bouwraam inklopt.

Benodigdheden bij het uitzetten van je bouwraam

  • Houten planken (meestal 22×100 mm of 24×120 mm)
  • Piketten of paaltjes (min. 50×50 mm)
  • Metskoord
  • Voorhamer of zware homer
  • Waterpas, laser of rotatielaser
  • Rol en lintmeter
  • Hamer, schroeven, boormachine
  • Lijmklemmen
  • Spuitverf of markeerverf
  • Potlood / markeerstift
  • Schietlood

Hoe zet je het bouwraam uit - het stappenplan

  1. Start met de officiële plannen. Gebruik het uitvoeringsplan en inplantingsplan van de architect. Controleer perceelsgrenzen en meet afstanden.
  2. Bereken de referentiepunten op papier. Het bouwraam staat 1 meter buiten de fundering of 3 meter buiten de kelder om graafwerken niet te hinderen.
  3. Zet de referentiepunten over op het terrein. Plaats tijdelijke piketten op alle belangrijke punten en gebruik een 3-4-5 regel voor haaksheid.
  4. Plaats de piketten van het bouwraam om de circa 2 meter en in L-vorm op elke hoek voor stabiliteit.
  5. Span het metskoord op het bouwraam en controleer alle maten nogmaals.
  6. Het overbrengen van de referentiepunten op je bouwgrond: gebruik schietloot en spuitbus bij de overdracht.
  7. De referentiepunten bij een kelder bepalen: indien er een kelder is, plak opnieuw uit en laat eventueel een landmeter komen voor centimeterprecisie.
  8. Nuttige tips: laat een landmeter meedenken, label maten en afstanden, en controleer dubbel.
  9. De referentiepunten blijven in stand tijdens graafwerkzaamheden en kunnen wanneer nodig worden aangepast voor kelderuitzettingen.
  10. Na de uitzetting kun je de graafwerkzaamheden starten en daarna verder gaan met bekisting en fundering.
bouwraam uitzetting infographic

Fundering maken: stapsgewijs

  1. Stap 1: Bepaal waar de fundering moet komen en zet de hoeken uit vanuit het bouwraam. Plaats piketten om deze hoeken te kenmerken.
  2. Stap 2: Uitgraven van de fundering tot minimaal 600 mm onder maaiveld. Laat aan beide kanten 10 cm speling voor bekisting.
  3. Stap 3: Bekisting plaatsen: houten bekisting of betonplex voor grotere projecten; zorg voor voldoende versteviging en uitlijnen.
  4. Stap 4: Vochtbestendigheid: leg een zandlaag en plasticfolie om vocht tegen te houden.
  5. Stap 5: Afstandhouders plaatsen zodat wapening correct hangt en dekking krijgt.
  6. Stap 6: Wapening plaatsen volgens berekening van de constructeur; gebruik overlappende matten met voldoende dekking.
  7. Stap 7: Betonstorten: kies tussen pomp of kruiwagen, meng verhoudingen 1-2-3 (cement-zand-grind) en voeg water toe volgens consistentie.
  8. Stap 8: Stampen en luchtdicht maken: gebruik trilnaald spaarzaam; haal lucht eruit en egaliseer oppervlak.
  9. Stap 9: Drogen en afwerking: laat beton uitharden; bescherm met bouwfolie; na circa 28 dagen maximale sterkte.
  10. Stap 10: Ontkisting: verwijder bekisting wanneer beton voldoende is uitgehard, of laat indien nodig zitten.
betonstortingsproces infographic

Voorts zijn er gerelateerde overwegingen zoals de dilatatie om contractie op te vangen, en de mogelijkheid om een kelder onder de woning te plaatsen voor extra ruimte of opslag. Spuit purschuim in de zandlaag onder je huis en overweeg de kruipruimte als dat relevant is voor ventilatie en droogstand.

Overwegingen bij fundering op staal vs palen

Bij nieuwbouw is nauwkeurige uitzetting van fundering cruciaal voor stabiliteit en duurzaamheid. Een fundering uitzetten is de nauwkeurig markering van posities waar de funderingselementen komen, op de bouwlocatie. Onze specialisten doen meer dan alleen het uitzetten van funderingen; ze verzorgen maatvoering in de bouwbranche voor zowel particulieren als bedrijven. Wil je een vrijblijvende offerte en meer informatie? Vrijblijvend een offerte aanvragen.

In het kort: een correcte fundering is van essentieel belang voor de toekomstige draagkracht en het voorkomen van verzakkingen, scheuren en andere constructieproblemen. De keuze tussen fundering op staal of op palen hangt af van de bodemgesteldheid, de kruipruimte en de gewenste diepte, altijd met rekening houdend met vorst en mogelijk verzakkingsverschillen.

Samenvatting van kernpunten

  • Funderen op staal is goedkoper op zand- en mergelbodem dan funderen op palen.
  • Kies de juiste diepe fundering: 60-80 cm voor standaardwoningen; 110 cm voor garagezij-onderdelen; 30-35 cm voor tuinhuisjes.
  • Betonmengverhouding 1-2-3 is standaard voor zelf mengend beton; gebruik cement, zand, grind en water.
  • Wapening en betondekking zijn cruciaal voor sterkte en duurzaamheid; gebruik afstandhouders en overlappende matten zoals aanbevolen door de constructeur.
  • Het uitzetten van het bouwraam vereist nauwkeurigheid; schakel een landmeter in bij twijfel.
  • Een kelder onder het huis kan extra ruimte bieden en vereist extra aandacht bij uitzetting en bekisting.

tags: #hoe #fundering #uitzetten