Houten gevelbekleding is een stijlvolle en natuurlijke manier om de uitstraling van een gebouw te verbeteren. Het biedt niet alleen een warme en moderne look, maar heeft ook functionele voordelen zoals isolatie en bescherming tegen weersinvloeden. Het monteren van houten gevelbekleding is echter een klus die aandacht vereist. Een goede montage zorgt ervoor dat de gevel lang meegaat en bestand is tegen weersinvloeden. Hout is een populaire keuze voor gevelbekleding vanwege de natuurlijke uitstraling en veelzijdigheid.
Welke houtsoort kiezen en de voorbereiding
Voordat je begint met de montage, is het belangrijk om de juiste houtsoort te kiezen. Houtsoorten zoals Zweeds rabat, Douglas, en thermisch gemodificeerd hout zijn populaire keuzes voor gevelbekleding. Thermisch gemodificeerd hout, zoals thermisch gemodificeerd essenhout, heeft een speciale behandeling ondergaan die de levensduur en weerbestendigheid verhoogt. Een solide ondergrond is essentieel voor een duurzame montage van houten gevelbekleding. Controleer of de ondergrond vlak is en dat er voldoende ventilatie mogelijk is achter de bekleding. Om ventilatie te garanderen, monteer je een regelwerk van latten op de gevel. Zorg voor een ruimte van ongeveer 2 cm tussen de latten en de gevel om luchtcirculatie mogelijk te maken. Tip: Plaats een waterkerende folie tussen de gevel en het regelwerk om te voorkomen dat regenwater achter de bekleding komt.
Het regelwerk als basis
Het regelwerk is de basis waarop de houten planken worden gemonteerd. Zorg ervoor dat het regelwerk goed is bevestigd aan de gevel en dat de latten op regelmatige afstanden van elkaar zijn geplaatst, meestal om de 40 cm. Afhankelijk van de richting van de gevelplanken monteer je het regelwerk. Bij de montage van houten gevelbekleding begin je meestal met een speciale begin- en eindlat aan de boven- en onderkant van de gevel. Tip: Zorg ervoor dat je met een waterpas werkt om de beginlat volledig recht te bevestigen.
Bevestigingswijze en ruimte tussen elementen
Nu is het tijd om de houten planken aan het regelwerk te bevestigen. Gebruik geschikte schroeven of nagels: Gebruik roestvrijstalen schroeven of nagels om te voorkomen dat deze gaan roesten door blootstelling aan de elementen. Bevestigingswijze: De planken kunnen overlappend, in een rabatprofiel of in een open voegprofiel worden bevestigd. Vermijd direct contact tussen hout en metselwerk: Zorg ervoor dat er een kleine ruimte is tussen de gevelplanken en het metselwerk van de gevel. Hout is een natuurlijk materiaal dat kan uitzetten en krimpen onder invloed van temperatuur en vochtigheid. Laat daarom een kleine dilatatievoeg van ongeveer 1 à 2 mm tussen de planken. Dit geeft het hout de ruimte om te bewegen zonder te barsten of te kromtrekken.
Afwerking en onderhoud
Afhankelijk van de gewenste uitstraling kun je ervoor kiezen om de houten gevelbekleding te behandelen met olie, beits of verf. Een behandeling met olie of beits helpt om de kleur van het hout langer te behouden en beschermt het hout tegen UV-straling, schimmel en algen. Regelmatig onderhoud: Houten gevelbekleding vereist onderhoud om in goede staat te blijven. Controleer de bevestigingen: Houd bij het onderhoud ook de bevestigingen in de gaten om te zorgen dat er geen schroeven of nagels loskomen. Het monteren van houten gevelbekleding vergt nauwkeurigheid, maar met een goed plan en de juiste materialen kun je een prachtige, duurzame gevel creëren. Het begint allemaal met het kiezen van de juiste houtsoort, het aanbrengen van een degelijk regelwerk en het correct bevestigen van de gevelplanken. Door het hout voldoende ruimte te geven om te ventileren en te bewegen, kun je de levensduur van de gevelbekleding verlengen en rot voorkomen.
Veelgemaakte fouten en leerpunten
Bij het monteren van houten gevelbekleding hebben wij hieronder de meest gemaakte fouten verzameld: Het nog te monteren hout voor op de gevel in de volle zon of geïsoleerde garage leggen. Leg het hout vlak neer op een schaduwplek, de bovenkant eventueel afdekken bij zeer vochtig weer. Te strak monteren van Zweeds rabat, Triple profiel of andere mes en groef gevelprofielen. schuif de delen altijd losjes in elkaar zodat er 2-3 mm ruimte is voor uitzetting. Te weinig ruimte vrijlaten bij dakranden (nooit strak tegen uw dakrand monteren, minimaal 2-3 cm vrij laten). Onvoldoende ventilatie van het hout (zorg bij verticale montage altijd voor geboogde ventilatielatten of een dubbele laag panlatten kruislings over elkaar gemonteerd zodat lucht verticaal zich kan bewegen). Zie onderstaande foto. Ventilatielatten (meestal 21 mm rachels) te ver uit elkaar plaatsen (maximaal 60 cm, wij raden elke 40-50 cm aan).
Bij open gevelbekleding (rhombus) de achterlatten eerst zwart verven voordat u deze over het UV werende doek monteert. Bij rhombus profielen kunt u ook zwarte panlatten gebruiken en vergeet niet minimaal 6 mm tussenruimte! De bolkopnagels te ver in het hout monteren, deze dienen precies OP het hout te liggen. Te weinig tussenruimte bij kopse naden, ook hier ruimte laten voor werking! Hoeklatten te strak monteren op de gevelbekleding. Bezuinigen op de houtsoort, met hoogwaardige klasse 1 houtsoorten als Western Red Cedar, Thermisch gemodificeerd Ayous (Natural cladding) en Padouk hardhout heeft u veel minder last van werking (krimp en uitzetting) van hout. Te dicht bij de grond beginnen, start bij voorkeur minimaal 30 cm boven het maaiveld als u een muur wilt bekleden op de begane grond. Verkeerde schroeven of nagels gebruiken, bij o.a. red cedar altijd RVS schroefnagels gebruiken, bij verzinkte bevestigingsmaterialen krijgt u namelijk ernstige zwarte vlekken door conflicten met looizuren in het hout. Harde houtsoorten zoals thermisch gemodificeerd Ayous, Essen en Fraké hout altijd voorboren muv de achterlatten! Het zelfde geldt voor ipé en bankirai hardhout. Maak een zogenaamde afdruiprand aan de onderkant van uw gevel, dat betekent de kopse onderkanten in een hoek van 60 graden afzagen zonder hemelwater naar beneden drupt en niet omslaat. Gevelhout op het Zuid-Westen van uw woning zal sneller vergrijzen en kan kleurverschil (meestal tijdelijk) geven met andere zijden.
Open gevelbekleding: Zorg bij open gevelbekleding altijd voor zwarte uv-werende fassadefolie. Open gevelbekleding wordt doorgaans geplaatst met rhombus profielen die 7 tot max 10 mm uit elkaar liggen. Dit zorgt voor een goede ventilatie en minder kans op schimmel. Wel kan hier ongedierte in gaan zitten. Verschillende vormen van gevelbekleding: Er zijn veel verschillende profielen die u als gevelbekleding kunt gebruiken. Deze zijn ruwweg op 4 verschillende manieren te monteren: horizontaal open of dicht en verticaal open of dicht. Elk profiel is geschikt voor één van deze manier van monteren of kan op verschillende manieren gemonteerd worden. Kijk hier goed naar voordat u een profiel voor uw gevel aanschaft. Op de onderstaande afbeeldingen ziet u hoe de verschillende profielen gemonteerd dienen te worden. Zoekt u eens iets anders? Monteer dan ook uw verticale gevelbekleding in verschillende breedtes voor een mooi effect.
Plaatsen met bolkopnagels. Welke bevestigingsmateriaal dient u uw gevelhout te monteren? Wij adviseren een RVS bolkopnagel (ook wel schroefnagel genoemd), geribt (dus niet glad) zodat deze voldoende weerstand biedt in de achterlat. Wij adviseren onze Wovar geribte bolkopnagels van RVS. De lengte van de nagel dient 2,5 de dikte van de plank te zijn, de plankdikte van halfhouts, channel siding en rhombus is vaak 18 mm, dus kom je uit op 2,5x18 mm dat is 45-50 mm. Onzichtbaar monteren raden wij af. De schroef/nagel in de rabat holing of lip monteren wordt niet aanbevolen. Dit gedeelte van de gevelbekleding is immers relatief kwetsbaar.
Houtsoorten zoals thermisch gemodificeerd grenen en vuren of Fraké, Ayous en Western Red Cedar kun je tot 120 mm breed probleemloos met 1 nagel monteren op de gevel, wel de juiste maximale afstand aanhouden van uw rachels. Bovenal nooit te strak monteren, zoals eerder aangegeven! Deze houtsoorten zijn dermate stabiel dat een dubbele nagel niet per se nodig is, dit wel een must voor meer grillige houtsoorten zoals onbehandeld of geïmpregneerd Vuren en Grenen of Europees Douglas en Europees Lariks e.d. Let op, deze laatst genoemde houtsoorten zijn ook NIET geschikt voor woninggevels. Wilt u een hoek om bij uw gevelbekleding. Bekijk hier de oplossingen voor hoeken.
Bij horizontale gevelbekleding vindt de ventilatie plaats tussen het verticale regelwerk. Met een verticale gevelbekleding zal er gebruik gemaakt moeten worden van een dubbel regelwerk (foto 2). Hierbij is het belangrijk dat het horizontale regelwerk schuin afloopt naar binnen toe onder een hoek van minimaal 15 tot maximaal 30 graden. Hiermee voorkom je dat vocht tegen de gevelbekleding aan blijft staan waardoor vochtplekken kunnen ontstaan. Bij het aanbrengen van de gevelbekleding zijn er meerdere zaken waar rekening mee gehouden moet worden. Wij hebben een lijst samengesteld met belangrijke aandachtspunten.1. Het plaatsen van de houten gevelbekleding op het regelwerk kan het beste gedaan worden met roestvrijstalen ringnagels of schroeven. Het is belangrijk dat de koppen van de schroeven of nagels op het oppervlak van het hout zitten. Wanneer deze in het hout worden geplaatst kan dit vervuilingen houtaantasting tot gevolg hebben.2. Om tijdens het bevestigen van de gevelbekleding kopseuren te voorkomen is het van belang om de schroef of nagel te bevestigen op minimaal 50 mm van het einde. Bij profielen breder dan 120mm adviseren wij om twee nagels of schroeven te gebruiken. De afstand tot de rand dient minimaal 15 mm te zijn.3. Bij het plaatsen van de gevelbekleding is het van belang dat de planken expansieruimte hebben waardoor eventuele uitzettingen en krimpingen geen probleem veroorzaken. Wij adviseren om 3 á 4 mm expansieruimte te hanteren.4. Laat aan de onderzijde van de gevelbekleding een minimale afstand van 300 mm tussen het hout en het maaiveld. Het afwerken van Ayous gevelbekleding met een beits is niet perse nodig. Wanneer er gekozen wordt om geen beits aan te brengen zal het hout door weersinvloeden gaan vergrijzen.

Hoe plaats je gevelbekleding? Ontdek het stappenplan!
| Onderdeel | Belangrijke tip |
|---|---|
| Regelwerk | 40 cm afstand, ruimte 2 cm tot gevel, waterkerende folie aanbevolen |
| Bevestiging | RVS schroeven/nagels, koppen op houtoppervlak houden |
| Dilatatie | 1-2 mm tussen planken |
| Ventilatie | 200 mm2 per m2 gevelbekleding, openingen aan boven- en onderkant |
Ten slotte zijn de details van doorslaggevend belang voor een duurzaam en fraai resultaat. Houten delen worden bevestigd met roestvaststalen ringnagels of schroeven. Nieten of T-nagels zijn niet toegestaan. De koppen van de nagels of schroeven moeten op het oppervlak van het houten deel blijven om beschadiging van het oppervlak te voorkomen. De horizontaal of verticaal aangebrachte delen moeten respectievelijk minimaal 10 en 20 mm uit de steendag blijven. Dit is nodig om het hout, dat onder invloed van vocht krimpt of zwelt, voldoende ruimte te geven, teneinde het werken op te vangen. Een tweede, niet minder belangrijke reden is het vergemakkelijken van het onderhoud. Hout dat in aanraking komt met min of meer vochtige grond kan permanent te vochtig zijn omdat volledige afsluiting tegen vocht uitermate moeilijk is. Stootvoegen worden niet alleen aangebracht vanwege de beperkte lengte van de delen -ze zijn er in handelslengten vanaf 1800 mm tot 6000 mm (oplopend met 300 mm)-, maar ook om de gevel te accentueren. Het is aan te bevelen deze kopse naden uit te voeren als open voegen. Horizontale naden moeten dusdanig zijn uitgevoerd dat een goede afvoer van water is gewaarborgd. De onderrand van de bekleding moet men naar binnen toe afschuinen (onder een hoek van 60 graden) waardoor er een afdruiprand ontstaat. Indien de buitenbekleding met cement- of kalkwater in aanraking kan komen, verdient het aanbeveling deze met bouwfolie te beschermen. Niet elke houtsoort behoeft een afwerking. Duurzame houtsoorten kunnen zonder afwerksysteem toegepast worden. De houtsoort zal in de loop van de jaren vergrijzen door met name de weersinvloeden.
tags: #houten #gevelbekleding #horizontaal #stootvoegen