Eeuwenlang werden leien gebruikt als dakbedekking. Terwijl er vroeger natuur leien gebruikt werden, werken er tegenwoordig kunst leien. Het grootste voordeel van een leien dak is dat het duurzaam is. Een leien dak is goed bestand tegen storm en ander weersomstandigheden. Zowel de natuur als de kunst leien zijn in vierkante als in rechthoekige vorm te verkrijgen, en je kunt kiezen voor rechte of afgeronde hoeken.
Wanneer je kiest voor natuur leien kies je uit de kleuren grijs, blauw, bruin, groen of antraciet. Kies je voor kunst leien dan kun je kiezen uit kleuren als grijs en bruine tinten. Natuur leien bestaan uit natuursteen afkomstig uit steengroeves in Europa, Azië, Afrika en Amerika. Doordat de steengroeve hun eigen steensoort produceert is het aanbod aan kleuren divers. Bij natuur leien kun je verschillen zien tussen kleur en vormen en dat maakt dat het dak een natuurlijke uitstraling krijgt. Natuur leien hebben een unieke uitstraling die even lang meegaan als kunst leien. Echter is de prijs van natuur leien een stuk hoger.
Kunst leien worden gemaakt van vezelcement. Kunst leien worden vaker gekozen doordat het een goede prijs-kwaliteitsverhouding heeft. Het aanbod aan formaten en kleuren maakt de voorkeur voor kunst leien alleen maar aantrekkelijker. Het materiaal is licht en sterk. Kunst leien worden op basis van cement en kunststofvezels gemaakt. Doordat het materiaal zelf geproduceerd wordt is het mogelijk dat het eindresultaat strak en egaal wordt. Kunst leien daken passen goed bij een dak ontwerp, omdat de leien op diverse manieren kunnen worden aangebracht. Een kunst leien dak wordt in de fabriek voorzien van een speciale coatingslaag om vocht en vuil tegen te gaan. Langere tijd zal het dak dus vocht en vuil afstotend zijn, maar in de loop van de jaren slijt deze coating en het leien dak kan dan vocht opnemen. Een vochtige leien dak ontkomt niet aan mosvorming. Nadat een dak specialist het dak heeft gereinigd en de algen en mossen zijn verdwenen moet het dak opnieuw voorzien worden van een coating. Voordat een dakspecialist het dak gaat coaten zal hij eerst een beschermende primer aan. Deze primer is bedoeld om een goede hechting tussen de coating en de leien te verkrijgen. Daarna volgt de coating. Na deze werkzaamheden is je dak 10 tot 15 jaar beschermd.
Tot 1993 werden dakleien gemaakt van asbestcement. In dat jaar is de productie gestopt, omdat asbest gezondheidsrisico’s met zich meebrengt en verbannen werd in de Europese Unie. Bitumen leien worden ook wel dak shingles genoemd. Ze zijn gemaakt van lange stroken bitumen. Doordat het lichte flexibele leien zijn kunnen ze gemakkelijk op maat worden gesneden. Je ziet dit type leien dak terug bij carports, tuinhuisjes, vogelhuisjes en bij sauna hutten. Shingles zijn ook geschikt voor steile daken van woningen. Dak shingles zijn in verschillende kleuren te verkrijgen. Door middel van nagels met een brede kop worden ze aan de dakconstructie bevestigd. Je ziet dit type leien daken vaak terug in huizen in Amerika.
Leien als dakbedekking hebben een rijke geschiedenis en worden al eeuwenlang gebruikt vanwege hun duurzaamheid, esthetiek en functionele eigenschappen. Leien zijn een natuurlijk materiaal dat wordt gewonnen uit sedimentaire gesteenten. De meeste leisteen komt uit groeves in Spanje, Wales, China en Brazilië. Er zijn twee hoofdsoorten leien: natuurleien en kunstleien. Duurzaamheid en Levensduur: Leien staan bekend om hun uitzonderlijke duurzaamheid. Een goed geïnstalleerd leien dak kan gemakkelijk 100 jaar of langer meegaan, wat aanzienlijk langer is dan veel andere dakmaterialen. Weerbestendigheid: Leien zijn van nature waterdicht en bestand tegen extreme weersomstandigheden, waaronder zware regenval, sneeuw, hagel en sterke wind. Brandwerendheid: Leien zijn onbrandbaar, wat een belangrijk veiligheidsvoordeel biedt, vooral in gebieden die gevoelig zijn voor natuurbranden. Esthetiek: De esthetische waarde van leien is onmiskenbaar. Ze geven daken een elegante, tijdloze uitstraling en zijn beschikbaar in verschillende kleuren en texturen, afhankelijk van hun geologische oorsprong. Milieuvriendelijkheid: Leien zijn een natuurlijk product en hebben een relatief lage milieu-impact vergeleken met synthetische dakbedekkingsmaterialen. De lange levensduur en recycleerbaarheid dragen bij aan hun duurzaamheid. Lage Onderhoudskosten: Een van de belangrijkste voordelen van leien daken is hun minimale onderhoudsbehoefte. Ze zijn bestand tegen schimmel, algen en andere biologische groeisels die vaak andere dakmaterialen aantasten. Unieke Aanpassingsmogelijkheden: Leien bieden architecten de mogelijkheid om unieke en op maat gemaakte dakontwerpen te creëren.
Een van de belangrijkste nadelen is het gewicht: leien zijn zwaarder dan veel andere dakmaterialen, wat betekent dat de dakconstructie voldoende sterk moet zijn om het extra gewicht te dragen. Kosten: De initiële kosten van leien daken zijn hoger dan die van andere dakbedekkingsmaterialen. Dit omvat zowel de materiaalkosten als de kosten voor gespecialiseerde installatie. Installatie: De installatie van leien daken vereist gespecialiseerde vaardigheden en ervaring. Onjuiste installatie kan leiden tot problemen zoals lekkages en verminderde duurzaamheid. Leien blijven een populaire keuze voor dakbedekking vanwege hun duurzaamheid, esthetiek en functionele eigenschappen. Hoewel de initiële kosten en installatie-uitdagingen hoger kunnen zijn, bieden ze op de lange termijn aanzienlijke voordelen op het gebied van levensduur, onderhoud en milieuvriendelijkheid. Bij het ontwerpen met leien is het cruciaal om rekening te houden met de structurele eisen, de keuze tussen natuurleien en kunstleien, en de samenwerking met ervaren installateurs om de beste resultaten te garanderen.
Wat zijn dakleien?
Leipannen zijn van origine gemaakt van leisteen. Deze authentieke leipannen noemen we ook wel natuurleien. In de middeleeuwen waren de daken van woningen en andere gebouwen nog bedekt met riet. Wanneer de vijand een dorp binnendrong, staken ze deze rieten daken in de brand om hun tegenstander uit te schakelen. Deze rieten daken vlogen bijna net zo snel in de brand als aanmaakblokjes. Zo was een heel dorp binnen de kortste keren met de grond gelijk gebrand. Om dit probleem op te lossen bedacht men om deze rieten daken te vervangen door steen. Steen brand namelijk niet en is wel waterdicht. Veel steensoorten zijn echter erg zwaar dus het moest licht en dun zijn. De leisteen dakpan werd geboren. Makkelijk te splijten, dun, licht en nog mooi ook. Omdat leipannen van natuursteen worden gemaakt is geen enkele pan gelijk. U creëert er een natuurlijke en levendige uitstraling mee. Vooral architecten zijn gek op deze luxe dakpannen.
Leipannen dienen erg goed als gevelbekleding vanwege de duurzaamheid en het lichte gewicht. Een gevel bekleed met natuurleien gaat al gauw zo’n 100 jaar mee. Dit kan u met hout nimmer zo lang volhouden. Verder vereist een natuurleien gevel weinig onderhoud. De dakleien zijn voorzien van 2 kleine gaatjes in de bovenhoeken van de pannen. Zo kunnen ze simpelweg met haaknagels of leispijkers worden vastgezet aan de onderconstructie van bijvoorbeeld ventilatielatten. In de praktijk wordt ook wel voor kunstleien ofwel vezelcementleien gekozen. Diese namaak pannen gaan maar tot 20 jaar mee, maar zijn stukken goedkoper. De natuurlijke uitstraling wordt hier echter nooit mee gerealiseerd.
Leipannen gebruiken voor een schutting: Denk aan een schutting van leipannen. Plaats hardhouten palen in de grond met daar tegenaan horizontale panlatten of andere regels. Spijker de dakleien verticaal op deze onderconstructie en creëer een prachtige unieke dichte schutting. Houd er wel rekening mee dat een dichte schutting veel wind vangt. Zet hem dus op een slimme plek neer of zorg voor een solide constructie. Leipannen gebruiken als gevelbekleding van een tuinhuis of overkapping: Blokhutten, tuinhuizen, overkapping en andere huisjes in de tuin zijn tegenwoordig overal te zien. Er zijn prachtige varianten met houten potdeksel wanden en bitumen daken verkrijgbaar, maar dit is niet echt uniek of duurzaam. Kiest u voor houten wanden, neem dan in ieder geval een duurzame houtsoort zoals bijvoorbeeld thermisch gemodificeerd hout. Wilt u echt iets unieks en super duurzaams? Kies er dan voor om je blokhut dak en/of wanden te bekleden met leipannen. De echte natuurleien zijn goed waterdicht wanneer u ze strak op elkaar plaatst en gaan soms wel 100 jaar mee. U geeft uw tuinhuis of overkapping een prachtige natuurlijke maar luxe uitstraling mee waar u decennia lang van kunt genieten.
De voordelen van leipannen
Allereerst ziet het dak er prachtig uit. Niet alleen is een leien dak uniek omdat bijna iedereen voor gewone dakpannen kiest, maar u creëert er ook een enorm romantische en toch luxe uitstraling mee. De natuurlijke robuuste lei straalt vakmanschap, kwaliteit en net even wat anders uit. Vooral met de zwarte varianten van het product krijgt een woning of ander gebouw een dak met een luxe authentieke uitstraling. Leisteen dakpannen zijn licht van gewicht, vanwege het kleine formaat ideaal voor verschillende vormen zoals bijvoorbeeld een rond dak en ze zijn erg duurzaam. Leipannen gaan eeuwen mee.
Verschillende soorten leipannen vervolg: In de vorige blog over leipannen hebben we deze onderverdeeld in drie verschillende soorten leien: natuurleien van echt leisteen, namaak leien van kunststof en bitumen leien. Hier willen we in dit artikel nog wat verder op ingaan. Grijze betonnen namaak leipannen, Rode keramische leipannen (kleipannen).
Inspiratie voor interieur en exterieur: Nu u van deze prachtige leipannen afweet, wilt u deze misschien wel op het dak van uw eigen huis of tuinhuis plaatsen. Of misschien gebruikt u deze leipannen wel voor het maken van een schutting of de wand van een tuinhuis. De juiste dakbedekking is essentieel om je huis en gezinsleden te beschermen tegen allerlei weersomstandigheden en waterlekken te voorkomen.
Dakpannen vs. Leien: vergelijking op hoofdpunten
- Prijs: Leien zijn duurder dan dakpannen, vooral natuurleien. Kunstleien zijn goedkoper dan natuurleien maar duurder dan bitumen leien.
- Uitstraling: Leien bieden een authentieke, tijdloze look; dakpannen passen beter bij een moderne woningstijl en hebben een breder kleur- en profielenaanbod.
- Duurzaamheid en levensduur: Natuurleien 75 tot 100 jaar; kunstleien 30 tot 50 jaar; bitumen leien 20 tot 30 jaar; dakpannen circa 50 jaar. Natuurleien winnen op duurzaamheid.
- Onderhoud: Leien vereisen weinig onderhoud; kunstleien hebben coating nodig tegen mosvorming; dakpannen zijn gevoeliger voor mosvorming en vereisen regelmatige controle.
- Gewicht: Leien zijn over het algemeen lichter dan traditionele dakpannen; natuurleien zijn het zwaarst en vereisen een sterke constructie.
- Energieprestatie: Natuurleien zijn energiezuinig en vuurbestendig met goede isolatiewaarde; dakpannen laten lucht onder de pannen circuleren en zijn ook redelijk efficiënt; panelen kunnen op leien geïntegreerd worden.
Specifieke prijzen (incl. plaatsing): natuurleien €100-€160 per m²; kunstleien €65-€110 per m²; bitumen leien €30-€70 per m². Leien dakbedekking blijft in veel gevallen de duurste, maar met lange levensduur en weinig onderhoud een investering voor de lange termijn.
Leien daken: voor- en nadelen
Conclusie: er is geen absolute juiste keuze tussen dakpannen en leien. Wie waarde hecht aan een authentieke, natuurlijke uitstraling en budget geen beperkende factor is, kiest voor natuurleien. Wie moderniteit en variatie in vormen en kleuren belangrijk vindt, kiest vaker voor dakpannen. Kunstleien bieden een aantrekkelijke tussenweg qua prijs en uiterlijk. Voor advies op maat kun je offertes aanvragen bij erkende dakdekkers.