Isolatieplaat met panlatten dak isoleren werkwijze: uitgebreide_HANDLEiding voor dampopen en dampdichte dakelementen

Bij het uitleggen van het fenomeen damptransport, is het volgende natuurkundige principe van belang: Lucht bevat altijd een zekere hoeveelheid waterdamp. Als we die lucht zouden afkoelen, dan wordt de hoeveelheid waterdamp die de lucht kan bevatten kleiner: de relatieve luchtvochtigheid neemt toe. In de winter is de zogenaamde dampdruk binnenshuis groter dan buiten (daar is het immers koud), en wil vochtige lucht zich verplaatsen van binnen naar buiten. Dat gaat via diffusie (dwars door materialen heen) en door convectie (door luchtlekken, zoals naden en kieren). Op een zeker punt komt die vochtige lucht een koud oppervlak tegen, zoals het koude dakbeschot van een nageïsoleerd dak. Het vocht uit de lucht gaat dan condenseren, waardoor het dakbeschot nat zou worden. Daarom is het van belang om te voorkomen dat vocht zich door de constructie van binnen naar buiten kan verplaatsen. In sommige situaties, zoals bij een plat dak, zit er juist een dampdicht materiaal aan de buitenzijde van de constructie (bitumen of EPDM). In dat geval mag er juist geen dampremmend isolatiemateriaal of dampremmende folie aan de binnenzijde van de constructie worden toegepast: vocht of vochtige lucht die bijvoorbeeld via een kier tussen deze lagen zou komen, zou er dan niet meer uit kunnen. Bij isolatie van een plat dak aan de binnenzijde is voorzichtigheid daarom geboden. Kies in dat geval voor een dampopen isolatiemateriaal (zoals glas- of steenwol) in combinatie met een klimaatfolie, en let er ook op dat de dakafwerking (incl. Is mijn dak geschikt voor doe-het-zelf-isoleren?

Vooraf: wat zit er onder je dak?

Voordat je je dak kunt isoleren, moet je eerst weten wat er nu onder je dakpannen ligt. Open een zolderraam en til voorzichtig een dakpan op. Ligt er geen folie en bestaat je dak alleen uit pannen, panlatten en een houten dakbeschot? Dan heb je een dampopen dak. Bij het isoleren heb je dampremmende folie nodig tussen het isolatiemateriaal en de afwerking (of waar een dampremmende laag van aluminiumlaminaat op zit of kant-en-klare dakisolatieplaten).

Ligt er folie tussen de dakpannen en het dakbeschot? Laat onderzoeken wat voor folie het is. Vraag een bouwkundige om langs te komen of knip een randje af en neem dat mee naar de bouwmarkt. Is de folie dampopen, dan kun je aan de binnenkant volstaan met een gewone dampremmende laag en hoef je geen (duurdere) klimaatfolie te gebruiken. Is de folie onder je dakpannen dampremmend of dampdicht, gebruik dan klimaatfolie tussen het isolatiemateriaal en de afwerking.

Check welke materialen er verder in je dak gebruikt zijn (in de constructie en/of afwerking). Zitten er dampremmende materialen in het dak, gebruik dan klimaatfolie tussen het isolatiemateriaal en de afwerking.

Beschermde dieren en wettelijke vereisten

Beschermde dieren in je dak: Kom je bij het isoleren van de binnenkant van je dak een vleermuis of vogel tegen, dan moet je gelijk stoppen met de werkzaamheden en contact opnemen met een ecoloog. Zij kunnen vaststellen of er door de dakisolatie geen beschermde vogels of (weggekropen) vleermuizen worden ingesloten en welke extra maatregelen (zoals blijvende toegang voor vleermuizen of vogelnestkasten) nodig zijn. Controleer of er naden en openingen van 7 millimeter of meer in het dakbeschot of in de aansluiting van het dak op de gevel zitten. Zijn die er niet? Dan mag je gaan isoleren. Maar als dat wel zo is, zitten er mogelijk beschermde dieren op je zolder en daar moet je rekening mee houden volgens de Omgevingswet. Controleer of je op zolder sporen vindt zoals makkelijk te verpulveren poepjes of vlindervleugeltjes. Vind je geen sporen? Dan kun je gaan isoleren. Plan de werkzaamheden dan wel buiten de kraamperiode (tussen 1 augustus en 1 april). Vind je wel sporen? Vraag dan een ecoloog om advies. Het is hoe dan ook verplicht om de isolatiewerkzaamheden te melden bij het Omgevingsloket. Hier vind je ook de richtlijnen voor natuurvriendelijk isoleren.

Kies je isolatiemateriaal

Als je isolatiemateriaal gaat kiezen, is het belangrijk dat je kiest voor materiaal met een goede isolatiewaarde. Welk materiaal je precies kiest, is minder belangrijk dan de isolatiewaarde. Van goedkopere materialen zoals glas- of steenwol heb je een dikkere laag nodig dan duurdere materialen zoals harde kunststofschuim isolatieplaten om dezelfde isolatiewaarde te bereiken. Dát je isoleert, is belangrijker voor het milieu dan welk materiaal je kiest. Toch zijn sommige isolatiematerialen milieuvriendelijker dan andere. De beste keuze voor het milieu zijn vlasplaten, gerecyclede kleding of thermosheets (warmtereflecterende folie). Een echte afrader is schapenwol, omdat dit materiaal veel milieu-impact heeft. Op Isolatiemateriaal kiezen lees je alles over de verschillen tussen de materialen.

Rd-waarde en Rc-waarde

Check de Rd-waarde op de verpakking. Op de verpakking van isolatiemateriaal staat de Rd-waarde: dat is de isolatiewaarde van het isolatiemateriaal. De isolatiewaarde van de gehele constructie (dak + isolatiemateriaal) is de Rc-waarde. Het dak zelf heeft een Rd-waarde van ongeveer 0,2. Als je een totale Rc-waarde van 4 (goede isolatie) wilt, heb je dus isolatiemateriaal met een Rd-waarde van ongeveer 3,8 nodig. Dat is het getal waar je in de bouwmarkt op moet letten als je isolatiemateriaal koopt. Je kunt natuurlijk ook gaan voor een nóg hogere Rd-waarde: dat isoleert nog beter.

Bescherming tijdens het werken

Let op: werk je met materiaal dat uit vezels bestaat, zoals glaswol of steenwol? Gebruik dan handschoenen, draag een wegwerpoverall met lange mouwen, een veiligheidsbril en een stofkapje (type P2), en zorg voor genoeg ventilatie. Vezels kunnen namelijk jeuk aan je huid en irritatie aan je luchtwegen veroorzaken. Spoel je huid na het werk af met lauw water zonder zeep. Gooi de wegwerpoverall na iedere werkdag weg bij het restafval. Houd de werkplek schoon met een stofzuiger of een dweil.

Stappenplan dak isoleren

Tijd: 8 dagen

1. Maak naden en kieren dicht: Voor de isolatiewaarde in de praktijk is het van groot belang dat het materiaal goed aansluit, zonder naden tussen verschillende stukken (platen, banen) en netjes tegen de randen van muren en dakbalken. Als je tussen de planken op het dakbeschot op veel plaatsen buitenlicht ziet door de open naden, schroef dan 3 à 4 millimeter triplex tegen het dakbeschot. Zo kan er minder warme lucht ontsnappen. Als er weinig kieren en naden zijn, vul dan de naden die er zijn op met restjes van het isolatiemateriaal, acrylaatkit, of plak ze af met tape.
2. Bevestig het isolatiemateriaal: Isolatieplaten zaag je op maat en sla je vast tegen het dakbeschot of in de balken. Glas-, vlas- of steenwol: plaats vierkante latten langs de dakbalken. Breng het isolatiemateriaal aan tussen de balken, tegen het dakbeschot. Zet het vast door latten vast te schroeven of te spijkeren. Zorg voor naadloze aansluiting. Vul naden op met reststukjes.
3. Breng de dampremmende folie aan: Harde kunststofschuim isolatieplaten zijn meestal dampremmend; vaak is folie niet nodig. Bij glas- of steenwol breng je aan de binnenzijde een folie over het isolatiemateriaal aan. Dampopen dak gebruik je dampremmende folie of spijkerflensdekens met aluminiumlaminaat. In alle andere gevallen een vochtregulerende folie (klimaatfolie).
4. Werk je dak af: De kunststofisolatieplaten dek je af met brandwerende materialen. Dakafwerking kan bestaan uit gipsplaten, gipsvezelplaten, underlayment of houten schroten. Kant-en-klare plaatafwerkingen zijn ook verkrijgbaar.

Klantgerichte opties en materialen

Video’s tonen stap voor stap hoe je dak isoleert met glaswol, vlas of steenwol, of met isolatieschuimplaten. Bestaande dakisolatie verbeteren: veel woningen gebouwd in jaren ’70-’80 hebben vaak een matige laag; in jaren ’90 werd doorgaans meer gelegd. PIR-isolatie (polyisocyanuraat) is veelzijdig en wordt ingezet voor dak-, muur-, en vloerisolatie. PIR platen voor dakisolatie kunnen tegen dakbeschot worden gelijmd of geplaatst op ventilatielatten. Voor platte daken worden PIR-platen bovenop het dakbeschot geplaatst na plaatsing van dampremmende folie.

Plat dak versus schuin dak

Plat dak: beter om aan de buitenzijde te isoleren om condensatie te voorkomen. Als binnenzijde isolatie nodig is, kies ademende materialen (steenwol, glaswol, katoen of houtvezel) in combinatie met klimaatfolie. Schuin dak: dampopen of dampdicht afhankelijk van de situatie; dampopen dak vereist dampsremmende laag of ademend materiaal in combinatie met dampremmende folie. PIR kan in sommige gevallen minder geschikt zijn bij dampdichte systemen.

Subsidies en kostenoverwegingen

Zelf dak isoleren kan kostenbesparend zijn; het is wel belangrijk om de staat van het dak te controleren op lekkages en constructie. Een typisch dak van een gemiddelde hoekwoning kan ongeveer €1.700 aan materiaal kosten voor isolatie. Voor Rc-waarde 4, Rd-waarde circa 3,8 benodigd. Subisies en financiële voordelen kunnen beschikbaar zijn; informeer bij lokale instanties.

Veiligheids- en voorbereidende tips

Bij het werken met vezelmaterialen is het noodzakelijk beschermingsmiddelen te dragen en de ruimte te ventileren. Controleer op beschermde dieren en meld werkzaamheden volgens Omgevingswet. Raadpleeg eventueel een professional voor hoogtewerk en structurele beoordeling.

Overzicht van stappen en materialen

tags: #isolatieplaat #met #panlat