Het Stedelijk Gymnasium Johan van Oldenbarnevelt (JvO), gelegen aan het Thorbeckeplein 1 in Amersfoort, heeft in 2018 een omvangrijke vernieuwing en uitbreiding ondergaan. De Stichting Onderwijsgroep Amersfoort gaf opdracht tot deze werkzaamheden, die het historische gebouw uit 1919 geschikt moesten maken voor de eisen van de 21e eeuw, met behoud van het monumentale karakter.
Historische context en uitdagingen
Het oorspronkelijke gebouw, daterend uit 1919, was in de loop der tijd op meerdere plaatsen uitgebreid met noodlokalen, wat resulteerde in een rommelige aanblik. Het gebouw is zelf geen monument, maar staat wel in een Rijksbeschermd Stadsgezicht en is een beeldbepalend gebouw in de laagste categorie. De technische gebreken, smalle trappen en een tekort aan algemene ruimten maakten de situatie voor rector Cees van Lent onhoudbaar. Jarenlang werd geprobeerd dit op te vangen met bijgebouwen, maar geen enkel plan bood een echte oplossing totdat architect Daan Josee van Maas Kristinsson Architecten een radicale ingreep voorstelde.
Het ontwerp: een transparant hart
Het nieuwe ontwerp behoudt de klassieke zijvleugels van het oorspronkelijke gebouw, maar sloopt het middendeel en alle tijdelijke uitbreidingen. Op deze plek is een nieuw, transparant hart ontworpen met een volledig glazen gevel, waardoor daglicht diep in het gebouw kan doordringen. Het nieuwe middendeel is 43 meter breed en 32 meter diep en sluit qua hoogte aan op de bestaande zijvleugels. In de gerenoveerde zijvleugels is de klassieke sfeer behouden, met lokalen aan een gang. Het oude gebouw was van bovenaf gezien in een H-vorm gebouwd; de middenbeuk is gesloopt en vervangen door een nieuwe middenbeuk die naadloos aansluit op de oude zijbeuken.
Functionaliteit en duurzaamheid
In het nieuwe glazen middendeel draait alles om licht, ruimte en flexibiliteit. De hoofdentree leidt naar de centrale hal. Een brede tribune met trappen aan weerszijden biedt toegang tot de verdiept gelegen gymzaal en kleedruimtes. Een verschuifbare wand maakt een theateropstelling mogelijk. De lokalen bevinden zich aan de gevelzijde, verdeeld over drie verdiepingen, met in het midden een groot leerplein. Op de eerste verdieping zijn een studieruimte en een mediatheek gecreëerd. Verspreid door het gebouw zijn zitplekken gecreëerd voor lezen, studeren of samenwerken. De vernieuwbouw bood ook de kans om duurzaamheid naar een hoger niveau te tillen. Het dak is volledig voorzien van 340 zonnepanelen (pv-panelen), waardoor het gebouw energieneutraal is. Docenten kunnen het klimaat in de lokalen individueel beheren.
Betrokkenheid en proces
De werkzaamheden, die bijna 20 maanden hebben geduurd, werden in nauwe samenwerking met de architect Daan Josee en interieurarchitect Etienne Bouten uitgevoerd. Rector Cees van Lent en Kobus de Boer, voorzitter van het College van Bestuur van de Onderwijsgroep Amersfoort, prezen de inzet van alle betrokken partijen en de overleggen met het gemeentebestuur en betrokken ambtenaren. Het 16 ton wegende dragende vakwerkspant van 21 meter lengte en 5 meter hoogte is goed zichtbaar in het vernieuwde gebouw. De sloopwerkzaamheden zijn achter de rug en bij de bestaande bouwdelen zijn de dakpannen vervangen. Het gebouw voldoet nu aan het laatste bouwbesluit en klimaateisen.
Communicatie en besluitvorming
Het proces rondom de verbouwing en uitbreiding werd gekenmerkt door diverse communicatiemomenten en besluitvorming. In 2016 stemde de Gemeenteraad van Amersfoort unaniem in met het collegebesluit over de vernieuwing en uitbreiding, inclusief de bijbehorende financiën. Er waren overleggen met omwonenden en belangengroepen, zoals de werkgroep Hart voor de Berg, die zich zorgen maakte over de mogelijke inbreuk op het groene hart van het RBS-Bergkwartier door een gewenste tennishal. Verschillende brieven en persberichten documenteren de voortgang, de financiële afwegingen (waaronder discussies over een BTW-constructie) en de uiteindelijke keuze voor verbouw en uitbreiding op de huidige locatie.
tags: #jvo #verbouwing #plattegrond