Kalkzandsteen lijmblokken voor vijver bouwen: handleiding en praktijkadvies

Een vijver aanleggen is meestal een flinke klus. Je zult niet alleen de vijver zelf moeten graven en inrichten. Vaak moet je in je tuin ook nog andere aanpassingen doen. Denk bijvoorbeeld aan het aanpassen van bestrating of het verwijderen van bomen en struiken. Het is in elk geval belangrijk, om voor het werk een duidelijke planning te maken.

Het aanleggen van een vijver begint altijd met een goed ontwerp. Zo’n vijverontwerp bestaat uit een plattegrond van de tuin, met daarin de nieuwe vijver getekend, een dwarsprofiel van de nieuwe vijver en een beplantingsplan.

Vijver aanleggen: beste tijd

De beste tijd voor het aanleggen van een vijver is het voorjaar (maart of april). Na aanleg heeft de vijver dan namelijk de kans om tijdens het groeiseizoen een biologisch evenwicht op te bouwen. Eveneens een geschikte tijd voor vijveraanleg is het najaar (september of oktober). Het aanplanten van de vijver voer je dan echter pas in het volgend voorjaar uit.

Aanleggen vijver: goede voorbereiding

Hieronder staat stap voor stap uitgelegd, welke voorbereidingen je moet treffen bij het aanleggen van je vijver. Hierbij is uitgegaan van een folievijver, maar we bespreken ook kort de aanleg van een voorgevormde vijver.

1. Volgorde van de werkzaamheden: Ga na welke werkzaamheden er allemaal moeten gebeuren, voordat je kunt beginnen met het aanleggen van je vijver. Moet je bijvoorbeeld eerst nog bomen rooien, of tuinplanten verzetten? Moet je de bestrating in je tuin aanpassen? Elektriciteitskabels of andere leidingen verleggen? Probeer de werkzaamheden rondom de vijveraanleg in een zo logisch mogelijke volgorde te plannen en uit te voeren.
2. Graafwerk en afvoer van grond: Een vijver aanleggen brengt natuurlijk veel graafwerk met zich mee. Soms kan de uitgegraven grond in de tuin zelf verwerkt worden, maar meestal zal dit niet mogelijk zijn. De grond moet je dan afvoeren. Hiervoor kun je bijvoorbeeld een container huren.
3. Grondwaterstand controleren: Om de vijver goed te kunnen uitgraven, mag er geen grondwater in de kuil lopen. Meet daarom voor je gaat graven wat de grondwaterstand is. Je kunt de grondwaterstand snel meten door met een grondboor een gat te graven en te kijken hoe snel je hierbij het grondwater bereikt. Hierdoor weet je, of er wel of geen grondwater in de vijverkuil zal lopen.
4. Paaltjes plaatsen: Aan de hand van de tekening uit je vijverontwerp geef je de omtrek van de vijver met houten paaltjes aan. Doe dit heel nauwkeurig en meet een paar keer goed na, zodat je zeker weet dat de uitgezette vorm van je vijver overeenkomt met je tekening.
5. Weersverwachting raadplegen: Controleer voor je gaat graven de weersverwachting. Een beetje regen tijden het graven is niet erg, maar stortbuien kunnen de vijverkuil vol water zetten. De in de vijverkuil aangebrachte plateaus kunnen hierdoor beschadigen.

Aanleggen vijver: uitvoering

Groten van de vijverkuil:

1. Graaf de vijver plateau na plateau uit, ook weer aan de hand van een tekening (namelijk het dwarsprofiel uit je ontwerp). Een voorbeeld: De vijver krijgt drie verschillende diepten: een ondiepe zone van 20 cm, een gemiddeld diepe zone van 50 cm en een diep stuk van 80 cm. Omdat je straks overal 10 cm wit zand op de bodem legt, moet je uitgraven tot een diepte van respectievelijk 30, 60 en 90 cm. Begin met het uitgraven van de hele vijveroppervlakte tot een diepte van 30 cm. Als dat klaar is, graaf je het blauwe deel uit tot een diepte van 60 cm. Tot slot graaf je het restant uit tot 90 cm diepte. Graaf de vijver plateau voor plateau uit.
2. Let tijdens het graven op wortels en andere scherpe uitsteeksels. Haal deze allemaal weg, zeker in de zijkanten van de vijver. Hier komt immers geen wit zand als bescherming.
3. Laat de vijverkuil na het graven niet te lang open en bloot liggen. De rechte randen in de vijver kunnen namelijk makkelijk afbrokkelen, zeker als het gaat regenen. Dit kun je nadien bijna niet meer herstellen.

Bodembescherming en vijverfolie:

1. Nadat de vijverkuil gegraven is, kun je de bodembescherming gaan aanbrengen. Op alle horizontale vlakken komt eerst een laagje van 5-10 cm wit zand. Dit vormt niet alleen een zacht en veilig bed voor de folie, maar is ook nuttig bij het optreden van hoge grondwaterstanden. Als de vijverfolie rechtstreeks op kleigrond gelegd wordt, kan opkomend grondwater de folie omhoog drukken. Het zandbed verspreidt deze druk en leidt het grondwater naar de zijkanten weg.
2. Druk het witte zand goed aan en leg hier tenslotte een speciale rotvrije beschermingsdeken op. Deze kun je kopen bij bedrijven waar ook vijverfolie wordt verkocht. Gebruik geen oude kranten of een deken van organisch materiaal.
3. De vijverfolie aanbrengen: begin met de folie losjes in de vijverkuil te leggen en druk deze daarna tegen de bodem en wanden van de vijver. Zorg dat de folie nergens strak komt te staan. Laat ongeveer een halve meter folie over de vijverrand hangen.

Voor foirgverforme vijver (vormige wanden):

1. Voorgevormde vijver: eerst graaf je de vorm van de vijver zo goed mogelijk uit en controleer regelmatig of de kuil de juiste vorm heeft. Zorg ervoor dat de randen van de vijverbak iets hoger blijven dan de omringende tuin en dat de randen overal waterpas liggen.

Randafwerking en vullen met water:

1. Vervolgens kun je de randafwerking van de vijver gaan aanbrengen. Let erop dat de rand van de vijver precies waterpas ligt. Controleer dit voortdurend met een lange lat en een waterpas. Bij een formele vijver is dit erg belangrijk.
2. Nadat je de randafwerking hebt aangebracht, kun je de vijver vullen met leidingwater. Meet tijdens het vullen met de watermeter hoeveel water er in de vijver gaat, zodat je later precies de inhoud van de vijver kent. Dit is handig voor doseringen van onderhoudsproducten.
3. Leidingwater moet je na het vullen van de vijver meteen behandelen met GH-Extra. Dit maakt van leidingwater geschikt vijverwater. Na de aanleg: opstartfase: Je vijver is nu volledig aangelegd. Je kunt nu de waterplanten gaan plaatsen. Het echte werk komt echter nog: het helder houden van de vijver. Nu het aanleggen is afgerond, verschuift de aandacht naar het opbouwen van een biologisch evenwicht in de vijver.

Kritieke aandachtspunten bij kalkzandsteen lijmblokken

Wanneer je later ook een muur wilt optrekken met kalkzandsteenblokken, zijn er specifieke overwegingen. Kalkzandsteenblokken zijn vochtgevoelig en dienen op een egale, waterpas kimconstructie opgetrokken te worden. Omdat kalkzandsteenblokken vocht aantrekken wordt ter bescherming een folie geplaatst tussen een betonlaag en de stenen. Om de muur waterpas te krijgen wordt eerst een profiel opgesteld, waartussen de kalkzandsteen wand opgetrokken zal worden.

• De eerste lijmlaag wordt met behulp van de lijmbak aangebracht, waarna de stenen geplaatst worden en licht aangeklopt tot deze waterpas zijn.
• Na de eerste rij wordt de volgende rij verzet geplaatst, met een halve blok als start, afgewisseld met een heel blok.
• Indien er sprake is van geluidsisolatie kan men cellenband of glaswol gebruiken; veerankers verankeren de muur aan de bestaande constructie.
• Uitpuilende lijmresten moeten binnen vier uur afgestoken worden.
• De muur kan na drogen eventueel afgewerkt worden met een pleisterlaag; afwerking met tegels kan direct als de muur dit toelaat.

Over de kosten en leveringen: Kalkzandsteen lijmblokken zijn verkrijgbaar in verschillende afmetingen en diktes. De vierkante meter prijs hangt af van blokindeling en muurdikte. Voor het lijmen wordt aangeraden passende lijm te kiezen (zomer- of winterli»jm) en materiaal ruim op tijd te bestellen. We leveren kalkzandstenen bij u thuis af en bieden een compleet assortiment materialen voor verwerking.

Tot slot een korte praktische samenvatting van het proces:

• Plan het ontwerp met plattegrond, dwarsprofiel en beplantingsplan.
• Bepaal beste tijd en controleer grondwaterstand.
• Maak een logische volgorde van werkzaamheden en bereid graafwerk voor.
• Voer bodembescherming en folie werken uit met voldoende zandonderlaag.
• Leg folie losjes aan, druk tegen bodem en wanden en laat rand van folie hangen.
• Voor gevormde vijvers: zorg voor nauwkeurige uitgraving en waterpas randafwerking.
• Randafwerking en vullen met water, gevolgd door GH-Extra behandeling en plantenplaatsing.

Opmerkelijke aanvullingen uit praktijkvoorbeelden uit de tekst: voor verschillende wanddiktes en hoogten zijn kalkzandsteen blokken geschikt, mits er rekening wordt gehouden met vochtige omstandigheden en het idee van een stevige muur boven maaiveld. Warmte- en vochtbestendigheid spelen een rol bij welke lijmtype (zomer- of winterlijm) gekozen wordt. Een tip uit de praktijk is het gebruik van betontegels als ondersteuning op de bodem en om onderhoudstoegang te vergemakkelijken.

tags: #kalkzandsteen #lijmblokken #vijver