Beton van enige ouderdom en met een niet te hoge watercementfactor is meestal goed bestand tegen vorst. Echter: "Als met water verzadigd beton bevriest, wordt het water in het beton van de omgeving afgesloten; het water bevriest immers van buiten naar binnen. Bij bevriezen zet water ongeveer 9% uit. Door bevriezing van een deel van het water komt het nog niet bevroren water onder druk te staan. Deze drukken zijn zo hoog dat het beton inwendig kapot gedrukt kan worden en de constructie niet meer bruikbaar is." Dit geldt eigenlijk voornamelijk voor de toplaag van het beton. Het beton kan afschilferen (afspatten, in het Engels scaling).
Dooizouten zorgen ervoor dat warmte aan het beton wordt onttrokken. Wanneer het beton al bedekt is met ijs of sowieso onder nul graden C is, kan door de extra temperatuurdaling het water in de buitenste laag van het beton dus juist gaan bevriezen, met afspatten tot gevolg. Het probleem van de vorst-dooizoutbestandheid speelt hoofdzakelijk bij wegen en bij horizontale betonverhardingen die met vocht, vorst en dooizouten in aanraking komen.
Wanneer is beton gevoelig voor vorst?
- Beton kan gevoelig zijn voor vorst in de volgende gevallen: de verzadigingsgraad van het beton met water is meer dan ca. 85% - jong beton van enkele dagen bevat veel ongebonden water (vrij water) en moet goed beschermd worden tegen vorst.
Vermijden van schade door vorst en dooizouten
Schade door vorst bij beton kan vermeden worden door:
- speciaal vorstbestand beton toe te passen ("via de milieuklasse vastgelegd in de voorschriften; er is beton met een gemaximaliseerde watercementfactor en/of beton met een minimum luchtgehalte"; overigens, portlandcement en portlandvliegascement hebben minder last van vorst en dooizouten dan hoogovencement).
- een luchtbelvormer te gebruiken (door de minuscule luchtbelletjes van 10-300 micrometer wordt de capillaire werking in de luchtkanaaltjes in het beton verbroken, wordt minder water opgenomen en de lucht in de kanaaltjes kan de vorstuitzetting opvangen).
- microbolletjes te gebruiken (holle minuscule bolletjes van 20-80 micrometer toevoegen aan de betonmortel waardoor aanwezig water kan uitzetten; voordeel microbolletjes t.o.v. luchtbellen via een luchtbelvormer is dat we vrij zeker zijn van de hoeveelheid en omvang van de bolletjes en van de verdeling in de mortel).
- beton goed na te behandelen waardoor het niet uitdroogt (gebruik een curing compound of dek het nog vochtige beton van de constructie goed af met folie; het hydratieproces gaat dan langer door; grote poriën worden omgezet in kleinere zolang er water en cement aanwezig zijn).
En, indien mogelijk, is vorst-dooi-schade te vermijden door:
- geen trilnaald te gebruiken in combinatie met een superplastificeerder (kan wel eens een wat zwakkere betonhuid geven).
- het eerste jaar geen dooizouten te gebruiken.
Bescherming tegen vocht en slijtage
Wil je beton beschermen tegen vocht en slijtage? Beton is van nature sterk en duurzaam, maar het is niet vanzelfsprekend waterdicht. Vooral bij buitenconstructies of oppervlakken die regelmatig worden blootgesteld aan water, zoals kelders, terrassen, zwembaden en opritten, is het belangrijk om beton goed af te dichten en waterdicht te maken. Water kan namelijk in de poriën van beton trekken, wat na verloop van tijd kan leiden tot scheuren, vorstschade en zelfs aantasting van de constructie.
Beton lijkt op het eerste gezicht stevig en compact, maar het heeft eigenlijk een poreuze structuur. Dat betekent dat vocht, water en zelfs bepaalde chemicaliën kunnen doordringen en schade kunnen veroorzaken.
Manieren om beton waterdicht te maken
Er zijn verschillende manieren om beton waterdicht te maken, afhankelijk van de toepassing en het gewenste resultaat. Hieronder staan de belangrijkste opties:
- Impregneermiddelen zijn vloeistoffen die je aanbrengt op het oppervlak van het beton en die in de poriën trekken. Ze vormen een waterafstotende laag die voorkomt dat vocht en andere schadelijke stoffen in het beton kunnen doordringen. Breng het impregneermiddel aan met een roller, kwast of spuit op schoon en droog beton. Laat het impregneermiddel vervolgens intrekken en drogen volgens de instructies op de verpakking.
- Betoncoatings zijn speciale lagen die op het betonoppervlak worden aangebracht en een dichte, waterdichte barrière vormen. Coatings kunnen materialen bevatten zoals epoxy of polyurethaan en zijn verkrijgbaar in verschillende kleuren en afwerkingen. Een betoncoating aanbrengen vereist meestal een schone en droge ondergrond. Breng de coating met een roller of kwast aan en laat deze drogen. Coatings bieden een sterke en langdurige bescherming tegen water en zijn geschikt voor binnen- en buitengebruik, zoals vloeren, kelders en zwembaden.
- Kristallijne afdichtingsmiddelen werken anders dan coatings of impregneermiddelen. Ze bevatten actieve chemicaliën die reageren met het water en het cement in het beton. Deze reactie zorgt ervoor dat er kristallen worden gevormd in de poriën van het beton, die de poriën afsluiten en voorkomen dat water kan binnendringen. Kristallijne afdichtingsmiddelen worden meestal als poeder geleverd en kunnen worden gemengd met water tot een pasta, die vervolgens op het betonoppervlak wordt aangebracht. Kristallijne afdichtingsmiddelen dringen diep door in het beton en blijven actief, wat betekent dat de waterdichte eigenschappen behouden blijven, zelfs als het beton later barst.
- Betonsealers lijken op impregneermiddelen, maar vormen een dikkere laag op het betonoppervlak. Ze dringen minder diep door, maar bieden wel een goede bescherming tegen water en vocht. Sealers zijn verkrijgbaar in verschillende soorten, waaronder acrylaat-, epoxy- en polyurethaansealers. Sealers kunnen eenvoudig met een roller of kwast worden aangebracht op schoon, droog beton. Een sealer biedt een waterdichte en decoratieve afwerking voor oppervlakken zoals vloeren, opritten en terrassen.
- Waterdicht beton kunnen we overwegen voor bepaalde toepassingen, zoals kelders of zwembaden. Dit betekent dat je speciale waterdichte additieven toevoegt aan het betonmengsel, zoals poeders of vloeistoffen die het beton van binnenuit waterafstotend maken. Waterdicht beton vereist geen extra coatings of impregneermiddelen. Het waterdichte additief wordt toegevoegd aan het betonmengsel voordat het wordt gestort. Waterdicht beton is vooral geschikt voor ondergrondse constructies en andere toepassingen waar vocht langdurig in contact staat met het beton.
Praktische werkwijze
- Zorg voor een schone ondergrond: voordat je begint met afdichten, zorg ervoor dat het betonoppervlak schoon en droog is.
- Volg de gebruiksaanwijzing: elk afdichtingsproduct heeft specifieke instructies voor gebruik. Volg deze zorgvuldig om het beste resultaat te behalen.
- Controleer regelmatig op beschadigingen: beton kan na verloop van tijd kleine scheuren en beschadigingen oplopen.
- Beton waterdicht maken is essentieel als je wilt voorkomen dat vocht het beton binnendringt en schade veroorzaakt. Of je nu kiest voor impregneermiddelen, coatings, kristallijne afdichtingsmiddelen, sealers of een waterdicht betonmengsel, het juiste product hangt af van de locatie en het gebruik van het beton. Door het beton op de juiste manier af te dichten, verleng je de levensduur van je constructie en bescherm je het tegen vocht, vorst en andere invloeden.
