Thermostaatkranen of kamerthermostaten op de radiatoren zorgen voor de juiste temperatuur in een ruimte op het juiste moment. In dit artikel bespreken we wat een thermostaatkraan is, de voordelen ervan en wanneer je er een moet plaatsen.
Wat is een thermostaatkraan?
Een thermostaatkraan is een kraan die op de radiator wordt geplaatst en waarmee je de temperatuur van de radiator kunt regelen. Het werkt door middel van een thermostaat die de temperatuur van de kamer meet en de kraan opent of sluit om de temperatuur te regelen. De thermostaatkraan regelt de ruimtetemperatuur door de hoeveelheid warm water die door de radiator stroomt te regelen.
Hoe werkt een thermostatische kraan precies?
Binnenin zit een vloeistof, gel of gas dat uitzet of krimpt onder invloed van de omgevingstemperatuur. Is het warm genoeg, dan stroomt er minder warm water door de radiator. Wordt het te fris, dan zet je verwarming een tandje bij. Zo krijg je een constante kamertemperatuur.
De thermostatische radiatorkraan is vaak uitgevoerd als een grote radiatorknop met de standen van 1 tot en met 5 en een stand met vorst-icoon erop. Er zijn ook digitale radiatorkranen (met een display). Een goede stand van de thermostaatknop is vaak tussen 2 en 3. De knop m
Kan een thermostaatkraan op elke radiator geplaatst worden?
Wil je de temperatuur in verschillende ruimtes in huis apart kunnen regelen en daarmee energie besparen? Dan is de oplossing vaak een thermostatische radiatorkraan, oftewel een thermostaatkraan. In dit artikel gaan we in op waar je deze kranen wel en niet kunt plaatsen, welke radiatoren geschikt zijn en welke overwegingen van belang zijn bij installatie en gebruik.
Wat is een thermostaatkraan en hoe werkt hij?
Een thermostaatkraan is een kraan die op de radiator wordt geplaatst en waarmee je de temperatuur van de radiator kunt regelen. Binnenin zit een vloeistof, gel of gas die uitzet of krimpt onder invloed van de omgevingstemperatuur. Is het warm genoeg, dan stroomt er minder warm water door de radiator. Wordt het te fris, dan zet je verwarming een tandje bij. Zo krijg je een constante kamertemperatuur.
Waarom kiezen voor thermostaatkranen?
- Energiebesparing: door de temperatuur van de radiator te regelen, bespaar je energie en wordt de energierekening lager.
- Comfort: de temperatuur in elke ruimte kun je afstemmen op gebruik en voorkeur.
- Controle: volledige regie over de kamertemperatuur per ruimte en per radiator.
Compatibiliteit met radiatoren
Een thermostaatkraan werkt op vrijwel elke CV-radiator die op het watercircuit is aangesloten. Of je nu een klassieke paneelradiator hebt, een verticale radiator of een handdoekradiator in de badkamer: zolang het om een watergestuurde radiator gaat, kun je er een thermostaatknop op plaatsen.
- Controleer of je huidige radiatoren thermostatische knoppen hebben (cijfers 1-5) of aan/uit-knoppen. Een slimme radiatorknop past meestal alleen op radiatoren met thermostatische knoppen.
- Vervang indien nodig eerst de aan/uit-knoppen door thermostatische knoppen voordat je overstapt op slimme radiatorknoppen.
- Controleer of de afsluiter geschikt is of of adapters nodig zijn die bij slimme knoppen worden meegeleverd.
Welke radiatoren passen het beste bij thermostaatkranen?
- Paneelradiator: de meest verkochte radiator, standaard voorzien van thermostaataansluiting.
- Hybride radiator: paneelradiator met geïntegreerde warmteboosters; circa 30% efficiënter bij lagere aanvoertemperaturen.
- Verticale radiator: ruimtebesparend, ook compatibel met thermostaatkranen.
- Handdoekradiator: geschikt als CV-gestuurde variant; let op compatibiliteit bij elektrische modellen.
- Designradiator: stijlvol en met thermostaatknop als standaard onderdeel.
Let op: niet elke radiator werkt met een slimme radiatorknop. Controleer daarom altijd de afsluiter en pas indien nodig adapters toe. Een monteur of loodgieter kan helpen bij de juiste aansluiting.
Installatie en onderhoud
De installatie van een thermostaatkraan is relatief eenvoudig en kan door een ervaren doe-het-zelver of professional worden uitgevoerd. Volg de fabrikant-instructies en zorg dat de kraan goed is afgesteld. Een thermostaatkraan vereist weinig onderhoud, maar maak hem regelmatig schoon en controleer op defecten. Vervang een niet goed functionerende kraan indien nodig.
Ruimtethermostaten vs. radiatorkranen
Ruimtethermostaten sturen de ketel en eventueel regelkleppen van zones aan. Zij kunnen meerdere radiatoren of zones beheersen en zijn ook toepasbaar bij vloerverwarming of convectoren. Thermostaatkranen regelen de radiatoren zelf en zijn vooral geschikt voor radiator-gebaseerde systemen. In complexe systemen kan het nodig zijn meerdere ruimtethermostaten en radiatorkranen te combineren of een zoneregeling te overwegen.
Nota bene: Thermostaatkranen zijn vooral toepasbaar bij radiatoren; ruimtethermostaten zijn breder inzetbaar, maar complexer te installeren op sommige systemen. Raadpleeg een installateur bij twijfel over compatibiliteit of configuratie.
Kosten, besparing en terugverdientijd
De kosten voor een programmeerbare (elektronische) radiatorkraan liggen rond de €83 per stuk inclusief waterzijdig inregelen. Exclusief waterzijdig inregelen blijven de kosten ongeveer €58,5 per stuk. Een zoneregeling of slimme thermostaat kan €1.000 tot €2.500 kosten voor een klein bedrijfsgebouw. De terugverdientijd ligt doorgaans op minder dan vijf jaar wanneer de maatregel natuurlijk wordt uitgevoerd. De Omgevingswet stimuleert rendabele energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder.
Praktische tips bij installatie
- Controleer voordat je koopt of jouw radiatoren compatibel zijn met slimme radiatorknoppen.
- Vervang eerst ouderwetse aan/uit-knoppen door thermostatische knoppen als stap richting slimme regelsystemen.
- Zorg dat in elke kamer ten minste één radiator beschikbaar is zonder automatische afsluiting (of gebruik een bypass) zodat de centrale regeling kan blijven werken.
- Bij meerdere radiatoren in een ruimte kun je alle kranen op dezelfde stand zetten voor een stabiele temperatuur of juist per radiator regelen voor zone-precisie.
Wanneer is extra aandacht nodig?
In sommige gevallen kan een extra bypass of een veiligheidsklep (differentiaaldrukregelaar) nodig zijn als het systeem geen bypass heeft. Laat dit door een erkende loodgieter installeren als dat vereist is. Ook in huizen met een combinatie van radiatoren en vloerverwarming kunnen ruimtethermostaten of zoneregelaars nodig zijn om de warmtevraag efficiënt af te stemmen op de aanwezige verwarmingstechnieken.
Samenvatting en aanbeveling
Als je comfort wilt verhogen en energie wilt besparen, zijn thermostaatkranen een uitstekende optie voor vrijwel elke watergestuurde radiator. Ze zijn eenvoudig te installeren, kunnen op veel soorten radiatoren geplaatst worden en bieden de mogelijkheid om per kamer de temperatuur te regelen. Voor maximale efficiëntie kun je overwegen om alle radiatoren uit te rusten met slimme radiatorknoppen en eventueel een centrale slimme thermostaat in combinatie met zoneregeling of Vasco Climate Control.
Slimme radiatorknop monteren in een handomdraai - Fiks 't met Freek
Graag aanvullende info? Raadpleeg de Keuzehulp van specialisten en laat adviseren wat voor jouw woning het meest rendabel is.