Het is hartje zomer, heerlijk weer en een werkdag ziet er voorspoedig uit. Het feit dat het weer aangenaam is, is niet meteen een automatische indicatie dat het gevaarlijk kan zijn om te werken. De zon kan genadeloos fel zijn en in een open- of onbeschutte omgeving dient men hier dan ook ernstig rekening mee te houden. Met zulke zonkracht is de kans op een zonnesteek sterk aanwezig, juist omdat de effecten ervan al in werking zijn gegaan voordat je het zelf in de gaten hebt. Dakwerkers op hete daken dienen altijd extra voorzorgsmaatregelen te nemen.
Daken zijn veelal gemaakt van donkere materialen die warmte aantrekken, vasthouden en omzetten naar hitte. Wanneer de klus op hoogte tijdrovend is, wordt het lastig om de blootstelling aan deze hitte zo kort mogelijk te houden. Warmtestuwing is een combinatie van inspanning in combinatie van het dragen van kleding. Dit zorgt ervoor zorgt dat de temperatuur in het lichaam snel oploopt. Omdat spieren van binnen te warm worden zullen deze protesteren wat je werk zal gaan belemmeren. Spiertrekkingen in armen en benen kunnen het pijnlijke gevolg zijn bij snel vochtverlies. De lichtste vorm van warmtestuwing is warmte-uitslag. Deze uitslag ontstaat door langdurige aanwezigheid van zweet. Ernstiger wordt het als je lijdt aan hitte-uitputting. Hitte-uitputting is verraderlijk omdat het pas optreedt bij het staken van de inspanning. Je bloeddruk is ontregeld geweest doordat je lichaam zich inspant de vitale organen te blijven voorzien van bloed. Bij het verminderen van deze inspanning, daalt je bloeddruk plotseling erg snel. Je zult onwel worden, krijgt last van hoofdpijn, duizeligheid en krijgt een onstabiele loop. Hitte-uitputting kan uiteindelijk ontaarden in een hitteberoerte: de ernstigste en meest dodelijke vorm van warmtestuwing. Als je lichaamstemperatuur boven de 41 graden Celsius uitkomt raakt je zenuwstelsel beschadigd, soms permanent. Een hitteberoerte oftewel een zonnesteek kan je herkennen aan bijv. De warme omstandigheden bij dakwerk tijdens extreme hitte wordt mede bepaald door het dakmateriaal. Dakmateriaal zoals bitumen, is donker van kleur en absorbeert licht naar warmte. Zorg tijdens werkzaamheden dat je lichaam niet in contact komt met deze daken. Let met dit weer uiteraard extra op voor zonnebrand, de rode gloed op de huid bij langdurige blootstelling aan de zon, zonder te zijn ingesmeerd. Het is niet alleen erg pijnlijk en oncomfortabel maar ook levensgevaarlijk. Bij veel zonnebrand en warmtestraling ontstaat de kans op huidkanker aanzienlijk. Ook in Nederland en België hebben we steeds vaker te maken met uitzonderlijke hitte. Voor dakwerk tijdens extreme hitte bestaat er echter nog steeds geen officiële regelgeving. Afgaan op je gezonde verstand is dan ook het beste. Ook overleggen met collega’s, werkgevers of opdrachtgevers kan veel problemen voorkomen.
Praktische maatregelen voor veilige dakwerk bij extreme hitte
- De temperatuur in de ochtend is lager dan in de middag. De maximale zonkracht en daarmee ook de warmte is namelijk als de zon het hoogste punt heeft bereikt. Dienen de werkzaamheden alsnog uitgevoerd te worden? Op dakwerk tijdens extreme hitte kan men zich eenvoudig kleden. Kies voor deze omstandigheden bijvoorbeeld voor hitte beschermende kleding. Een andere oplossing is het dragen van lichte kleding. Waarbij donkere kleding het licht absorbeert naar warmte, reflecteert lichte kleding namelijk het licht. Warmte wordt daardoor niet vastgehouden in de lichte kleding. Draag een zonnebril om te voorkomen dat je door de zon verblind wordt.
- Een zonnesteek begint meestal bij verbranding. Als de huid voor langere tijd wordt blootgesteld aan de felle zon kan het zijn dat deze te veel warmte absorbeert. Gebruik voldoende zonnebrandcrème voor lichaamsdelen die worden blootgesteld aan de zon.
- Ondanks goede voorbereiding moet er af en toe pauze worden genomen om naar binnen te gaan of de schaduw op te zoeken.
- Dakwerk tijdens extreme hitte moet bij voorkeur met z’n tweeën gedaan worden. Zo kan je elkaars fysieke toestand in de gaten houden. Luister vooral goed naar je lichaam! Drink en eet voldoende en smeer jezelf in met een goede zonnebrandcrème. Voorkom uitdroging, het lichaam werkt op vloeistof. Het is belangrijk om voldoende gehydrateerd te zijn voor bescherming tegen de zon.
Ook tijdens warme temperaturen kan het voorkomen dat een valbeveiligingsinstallatie geïnstalleerd of geïnspecteerd moet worden. Het is dan extra belangrijk dat een valbeveiligingsoplossing een korte installatietijd vergt, zodat u of uw collega’s na de geleverde arbeid weer snel van het dak af zijn. Contact AllRisk via 0183 - 56 85 55 of neem via een van deze formulieren contact op met een van onze adviseurs. Wil jij testen of jij goed voorbereid bent op een warme dag op het dak? Download dan onze gratis infographic. Met deze informatie zult u de eerste signalen van een hitteberoerte herkennen en hoe u de dakhitte kunt meten van diverse daksoorten.
Bescherming bij dakmateriaal en technologie
Hoge temperaturen kunnen gevaarlijk zijn bij het werken op hoogte, vooral met de risico’s van warmtestuwing, hitte-uitputting en brandwonden door het dakmateriaal. Je gebruikt een verouderde webbrowser. Plat dak isoleren tegen hitte/zon. Ik heb zo'n 128m2 plat dak waar ik isolatie op wil plaatsen tegen de zon. Wit verven is een oplossing maar vanwege veel sahara zand een oplossing die wat meer onderhoud vraagt. Eerlijk gezegd weet ik ook of het resultaat genoegdoening geeft vergeleken professionele isolatieplaten/afwerking. XPS platen, scheidingsdoek en grind. Daar bovenop zonnepanelen. Ja zonnepanelen ook nog aan gedacht, wellicht veel duurder en ik weet niet of ik terug kan leveren aan het prehistorische netwerk hier. Je ziet hier niet dus ik denk van niet, alleen wat off grid bij villa's. Maar ik zit midden in de stad, zou even moeten navragen. Overtollig stroom kan je natuurlijk ook in je airco stoppen. Ik twijfel ook aan xps los op het dakleggen met daarop grind, het kan hier stormen als een idioot. Vochtig houden met nevel... niet nat. Je wilt niet dat het verzadigd is, maar alleen vochtig.
Bij PV-installaties gelden extra aandachtspunten: bekabeling in plassen water verhoogt risico op slijtage, kortsluiting en corrosie. Dakinspecties tonen aan dat veiligheidskabels, -systemen en -hekken soms worden weggehaald om zonnepanelen te plaatsen. Het is verstandig om een kennispartner in de arm te nemen. Bij Veenman Dakveiligheid hanteren we een driestappenplan dat rekening houdt met alle facetten van een veilig en duurzaam dak, inclusief onderhoud na plaatsing en legplannen van zonnepanelen. De ochtendstond heeft goud in de mond: begin zo vroeg mogelijk en geef prioriteit aan zuidelijk gelegen dakvlakken. Gebruik een hoofddeksel met bescherming in de nek. Laat de pannen op de werf in schaduw staan om oververhitting te voorkomen. Er bestaat geen vaste temperatuurgrens, maar risico op oververhitting neemt toe bij hoge buitentemperaturen en directe zoninstraling. In de ochtend zijn de temperaturen doorgaans lager en is de zon minder krachtig. Lichte, ademende kleding met voldoende bescherming tegen zonnestraling is aan te raden. Ook een hoofddeksel met nekbescherming helpt om overmatige blootstelling te beperken, bij voorkeur wit.
Samengevatte aanbevelingen
- Kleed je effectief: lichte, ademende stoffen, lichte kleur, zonnebrandcrème en zonnebril.
- Plan pauzes en zoek schaduw; werk bij voorkeur met z’n tweeën en hou elkaar in de gaten.
- Hydrateer regelmatig en eet voldoende om uitdroging tegen te gaan.
- Wees alert op signalen van zonnesteek en warmte-uitputting en handel bij eerste tekenen meteen.
- Controleer dakmateriaal en installatieveiligheid bij aanwezigheid van zonnepanelen of andere installaties op het dak.
Hoe je kunt overlijden door extreme hitte | NU.nl
De regels en wetten rondom dakterrassen en de aanwezigheid van zonnepanelen variëren. In veel gevallen is het verstandig om een kennispartner in te schakelen en aandacht te besteden aan onderhoud na plaatsing. De combinatie van planvorming, windbelasting, kabels, en veiligheidssystemen bepaalt de duurzaamheid en veiligheid van de dakwerkzaamheden. Het advies vanuit gespecialiseerde partijen benadrukt tijdig werk en aandacht voor de fysieke toestand van de medewerkers en de staat van het dakoppervlak.
| Onderwerp | Aanbevolen actie |
|---|---|
| Hitteplan | Begin vroeg, blanco loon; schaduwrijke werkplekken beschikbaar stellen |
| Kleding | Lichte, ademende kleding; wit voor reflectie; hoofddeksel met nekbescherming |
| Zonnebrand | Voldoende zonnebrandcrème op blootgestelde huid |
| Hydratatie | Regelmatige drank- en voedselinname |
| Zonnepanelen | Windbelasting, bekabeling in water? inspecteren en veilige legplan |
De ochtendstond heeft goud in de mond. Probeer zo vroeg mogelijk te beginnen en geef prioriteit aan zuidelijk gelegen dakvlakken. Gebruik een hoofddeksel met bescherming in de nek. Laat de pannen op de werf op een schaduwrijke plaats zetten; zo vermijdt u dat de temperatuur van het materiaal oploopt. Er bestaat geen vaste temperatuurgrens, maar het risico op oververhitting neemt sterk toe bij hoge buitentemperaturen, directe zoninstraling en zware fysieke inspanningen. De ochtend is doorgaans milder; daardoor is het veiliger om arbeidsintensieve taken dan uit te voeren. Lichte, ademende kleding met voldoende bescherming tegen zonnestraling is aan te raden, en een wit hoofddeksel helpt bij het beperken van blootstelling.