Kandelaar gietijzer houtlook: kenmerken en stijlen

Wat zijn Kandelaars en Kandelabers? Een kandelaar is een houder voor één enkele kaars, terwijl een kandelaber meerdere armen heeft om meerdere kaarsen te dragen. Beide soorten werden in de loop der eeuwen gemaakt in diverse stijlen, materialen en formaten. Hoewel ze oorspronkelijk ontworpen waren voor functioneel gebruik, zijn ze door hun fraaie ontwerpen ook uitgegroeid tot begeerde verzamelobjecten.

Geschiedenis van Antieke Kandelaars en Kandelabers

Kandelaars en kandelabers hebben een lange geschiedenis die teruggaat tot de oudheid. In de 18e en 19e eeuw bereikten ze echter hun hoogtepunt, met name in Europa. Gedurende de Rococo-, Neoklassieke- en Empire-periodes werden kandelaars vervaardigd van luxe materialen zoals brons, zilver en verguld metaal, vaak versierd met rijke decoraties en symmetrische ontwerpen. De Empire-stijl, bijvoorbeeld, staat bekend om het gebruik van militaire symboliek en klassieke motieven, terwijl de Rococo-stijl juist draait om sierlijke, asymmetrische vormen en speelse ontwerpen. De keuze voor stijl hangt vaak af van persoonlijke smaak en de inrichting van een ruimte.

Verschillende Stijlen en Materialen

Antieke kandelaars en kandelabers zijn verkrijgbaar in verschillende stijlen, die elk hun eigen karakteristieke kenmerken hebben:

• Rococo-stijl: Gekenmerkt door sierlijke vormen, asymmetrie en decoratieve details zoals bloemen en krullen.
• Neoklassieke stijl: Bekend om de strakke lijnen en klassieke elementen zoals zuilen en lauwerkransen.
• Empire-stijl: Deze kandelaars en kandelabers hebben vaak verwijzingen naar het keizerlijke gezag, zoals adelaarssymbolen, lauwerkransen en militaire details.

Qua materialen zijn verguld brons, zilver en marmer veelgebruikte keuzes, vaak gecombineerd met hoogwaardige decoraties zoals kristallen of porselein. Voor de hedendaagse liefhebber zijn gietijzer en houtlook ook interessante opties wanneer men spreekt over gietijzer-achtige of houtachtige afwerkingen in kandelaars en kandelabers.

Waarom Antieke Kandelaars en Kandelabers Verzamelwaardig Zijn

Antieke kandelaars en kandelabers zijn niet alleen functioneel, maar ook ware kunstobjecten die een verhaal vertellen. Ze kunnen een prachtig centraal punt vormen in een interieur, of het nu gaat om een rijkelijk versierde schouw, een eettafel of een bijzettafel. Daarnaast behouden goed onderhouden exemplaren hun waarde en kunnen ze zelfs stijgen in waarde, wat ze tot aantrekkelijke verzamelobjecten maakt.

Kandelaars en Kandelabers bij Broess Antiques

Op zoek naar een uniek en authentiek exemplaar voor jouw collectie of interieur? Broess Antiques heeft een uitgebreide collectie antieke kandelaars en kandelabers, variërend van Rococo tot Empire-stijl. Voor de donkere dagen en rond de kerstdagen wordt mij steeds vaker gevraagd om een kandelaar of kandelaars te dateren. Dit doe ik bij enkele stuks altijd kosteloos. Wilt u zelf graag een antieke kandelaar herkennen, dan is deze blog zeker raadzaam om te lezen. Let wel, de kenmerken die ik noem zijn een goed begin van het oplossen van de ‘puzzel’. 100% zekerheid krijgt u niet, wel een goede indicatie.

Kandelaren worden gemaakt van vele soorten materialen. Klassiek is natuurlijk koper, brons en tin maar kandelaren worden ook gemaakt van glas, kristal, zamac, aardewerk, porselein hout (ja ze bestaan echt), zilver en goud en dan zijn er wellicht nog materialen die ik ben vergeten. Kandelaren werden, in de tijd voordat er elektriciteit was, gebruikt als verlichting. Er waren dan ook meerdere soorten kaarsverlichting, vaak van dezelfde materialen. Je had natuurlijk een kroonluchter waar veel kaarsen in geplaatst konden. Deze hing aan het plafond en was een kostbaar bezit. Niet veel mensen konden zich een kroonluchter veroorloven. De blaker was een kleine draagbare ‘kandelaar’ die je mee kon nemen om zo enige verlichting te hebben op weg naar bijvoorbeeld de bedstee. Er waren wandkandelaren, met vaak twee, maar soms meerdere kaarsen. Vloerkandelaren stonden vaak in kerken maar ook in grotere huizen en hadden doorgaans een dikkere kaars. Na de komst van elektriciteit en het aansluiten van de woningen hierop, welke veelal voltooid raakte in de jaren 30 van de vorige eeuw, verdween kaarsverlichting vrij snel.

Ik wil mij in dit stuk beperken tot het herkennen van antieke kandelaren voor op tafel, enkele kaarskandelaren en de wandkandelaren. Mocht u een kandelaar bezitten van tin of ander materiaal dan nodig ik u uit een foto te sturen. Koper is rood/roze van kleur. Alle gele kleuren zijn brons of messing. De kandelaren die in grote delen van Europa zijn gemaakt zijn van messing of brons. Niet alle brons is trouwens geel, als brons oxideert ontstaat er een bruine laag. Dit noemt men patin of patina en werd ook wel kunstmatig gedaan omdat men dit mooi vond of om een ‘antiek look’ te creëren. Voor de duidelijkheid; geelkoper is messing. Koper hebben we besproken. Het is roze van kleur en wijkt daardoor duidelijk af van messing en brons. Brons bestaat uit een legering van koper en tin. Messing bestaat uit koper en zink. Eigenlijk is het onderscheid tussen brons en messing niet op het oog te maken. Een sterke magneet reageert wel op messing maar niet op brons. Voor zover u geïnteresseerd bent in dat onderscheid is dat de meest eenvoudige manier om dit vast te stellen. Overigens is het goed om te weten dat messing enigszins magnetisch is. Messing en brons worden door elkaar gebruikt omdat het onderscheid moeilijk te maken is, maar soms ook omdat bronnen hebben vastgesteld wat het materiaal is. De waarheid is dat in dorpen soms brons goten werd en soms messing. Niet altijd is dat meer vast te stellen.

Oke, we gaan over tot de tips om zelf een antieke kandelaar te herkennen. Messing kandelaren zijn harder dan koper, maar hebben wel kenmerken van gebruik. Een antieke kandelaar is altijd gebruikt en heeft gebruikssporen. De eerste vaststelling die u moet doen is, heeft mijn kandelaar gebruikssporen. Als u een loep neemt dan kunt u in goed daglicht kijken op de ‘huid’ van de kandelaar, dan ziet u krasjes, butsjes en kleine verdiepingen die met vuil zijn gevuld. In een kras zit vaak een beetje oxide/vuil en dat ziet er zwart uit. In de ornamenten van de kandelaar zitten naden en spleten. Deze zijn ook zwart en gevuld met vuil/oxide. Wat iets lastiger te beschrijven is maar wel belangrijk. Een antieke object heeft geleefd. Er zit een hogere glans op en de krasjes en deukjes en vuilplekjes zitten totaal onregelmatig op het object. Op plekken waar een kandelaar vaak word opgepakt (afhankelijk van het model natuurlijk) is de glans hoger van het vastpakken. Voeten van kandelaren worden afgedraaid. Ik heb gezocht naar de produktietechniek die hierbij gebruikt werd, maar die heb ik zo niet kunnen vinden. Een antieke kandelaar heeft een functionele vetvanger. Let wel dit is niet altijd zo. Hele oude kandelaren uit de 15e, 16e en 17e eeuw hebben vaak een grote voet. Nog even speciale aandacht voor de 19e / begin 20e eeuwse kandelaren. Nu we aangekomen zijn aan het einde van deze kleine opsomming en het leggen van een paar puzzelstukjes, nog even de vraag van de waarde. De waarde is de afgelopen 20 jaar niet enorm gefluctueerd, maar kan natuurlijk altijd verandering in komen. Kandelaren uit de 15e en 16e eeuw zijn nog steeds kostbaar en kunnen honderden zo niet duizenden euro’s opleveren. De 18e en19e eeuwse kandelaren leveren door de bank genomen al wat minder op. De 18e eeuwse kandelaren per stel grofweg tussen de 100 en 500 euro. We hebben het hier dan niet over vloerkandelaren. Deze zijn kostbaarder. U moet deze prijzen als een grove indicatie zien die een denkrichting geven. Antiek herkennen is vaak puzzelstukjes leggen. Met name als je pas gaat leren. Naarmate je kennis groter wordt gaat het herkennen steeds sneller.

Ik besef dat deze blog slechts een paar puzzelstukjes heeft aangereikt, maar dit zijn wel een paar belangrijke. Op internet is meer informatie te vinden en ook voor een antiquair is Google een grote bron van informatie geworden. Meer weten over het herkennen van antiek? Op zoek naar de ideale kandelaar om je interieur naar een hoger niveau te tillen? Kandelaars zijn niet alleen een praktische lichtbron, maar ook prachtige decoratieve elementen die sfeer en stijl toevoegen aan elke ruimte.

Stijlen voor elk interieur

• Landelijke stijl: Een landelijke kandelaar brengt warmte en gezelligheid in je huis. Deze kandelaars worden vaak gemaakt van natuurlijke materialen zoals hout, metaal en steen, wat ze perfect maakt voor een landelijk interieur. Denk aan kandelaars met verweerde afwerkingen, zacht glooiende vormen en een charmante, rustieke uitstraling. Plaats een houten kandelaar op je eettafel of een metalen kandelaar op de schouw voor een uitnodigende ambiance.
• Industriële stijl: Geïnspireerd door oude fabrieksgebouwen en ruwe materialen, zijn industriële kandelaars perfect voor wie een stoere, ongedwongen uitstraling in huis wil brengen. Deze kandelaars kenmerken zich door hun gebruik van bijvoorbeeld metaal en ruwe afwerkingen. De ontwerpen zijn vaak minimalistisch en robuust, met een mix van vintage en modern. Plaats een stalen kandelaar op een ruwe houten tafel of zet een grote industriële kandelaar in de hoek van de kamer voor een opvallend statement.
• Hotel chique: Haal de luxe uitstraling van een vijfsterrenhotel in huis met onze hotel chique kandelaars. Deze stijl draait om elegantie, verfijning en een vleugje glamour. Deze kandelaars zijn perfect voor op een gedekte eettafel tijdens een chic diner, maar ook in de woonkamer om een luxe sfeer te creëren.
• Eclectische stijl: Voor de creatieveling onder ons zijn eclectische kandelaars de perfecte keuze. Deze stijl combineert verschillende materialen, patronen en kleuren tot een uniek, kunstzinnig geheel. Eclectische kandelaars kunnen variëren van handbeschilderde modellen tot bijzondere vormen en onverwachte combinaties van materialen zoals keramiek, glas of metaal. Mix en match verschillende stijlen, maten en kleuren voor een echt eclectisch effect. Deze kandelaars zijn perfect om een kale hoek nieuw leven in te blazen of om een statement te maken in de woonkamer.

Daarnaast zijn er ook theoretische kenmerken te herkennen die helpen bij het dateren en herkennen van antieke kandelaars, zoals het gebruik van vermeende patina, naden en de wijze van weergave van details. Het combineren van deze elementen met materialen zoals koper, brons en tin kan een aanwijzing geven over de stijl en periode.

De identiteit van een kandelaar kan soms ingewikkeld zijn, maar met een combinatie van gebruikssporen, materiaalkenmerken en productietechnieken kan men een redelijke inschatting maken van leeftijd en stijl. Voor wie meer wil leren, blijft Google een waardevolle bron en kan een ervaren antiquair waardevol inzicht bieden.

tags: #kandelaar #gietijzer #houtlook