Wonen in een kas: een duurzame en veelzijdige woonoplossing

Introductie tot wonen in een kas

Of je nu alleen gaat wonen of wilt samenwonen, de indeling van dit ontwerp is praktisch, ruim en sfeervol. Met een ruime woonkamer, compacte keuken en slaapkamer beneden woon je comfortabel en knus in dit Tiny House. De aangebouwde kas bij deze THOW (Tiny House On Wheels) is een fantastische uitbreiding van je woonruimte, waar je een groot deel van het jaar heerlijk kunt zitten of je eigen groenten kunt kweken. De aangebouwde kas bij deze THOW (Tiny House On Wheels) is een fantastische uitbreiding van je woonruimte.

Technische specificaties en bouwprincipes

De constructie is ontworpen op een maximale isolatie, waardoor dit pakket eenvoudig geschikt te maken is voor een permanente omgevingsvergunning en voldoet aan de isolatie-eisen van de Bbl (Basisgebouwkwaliteit) categorie permanente bouw. De basis van dit THOW is een Vlemmix trailer (of vergelijkbaar) van 8 x 2,55 meter. De brandeisen zijn gebaseerd op 30 minuten brandoverslagbeperking (wbdbo).

Een verouderde of slechte fundatie leidt tot verzakkingen en schade aan gevels, binnenmuren en vloeren. Bij funderingsherstel worden stalen holle buispalen in de grond geslagen, dit gebeurt grotendeels binnen in de woning na het verwijderen van de vloer en eventuele vloerbalken. Het is de kunst om zoveel mogelijk oppervlak en werkruimte vrij te hebben en soms zijn daar extra maatregelen voor nodig zoals damwanden en stalen hulpconstructies.

In woningscheidende bouwmuren worden kassen half uitgehakt. In de bouwmuren binnen in het pand worden de kassen in zijn geheel uitgehakt. De afmeting van een kas is vierkant, ongeveer 35x35cm. Telkens blijft een stuk metselwerk (35x35cm) bovenkant fundering en onderkant bouwmuur intact, op deze wijze (om en om) blijft de bouwmuur solide staan.

Voor het heien van de holle buispalen wordt met behulp van een plattegrond een route uitgestippeld en krijgen de posities een nummer voor iedere heipaal. Als het hakken van de kassen in het metselwerk gereed is, wordt alle puin opgeruimd en afgevoerd. Nu is het aan de metselaar die stalen vijzels gaat plaatsen in de kassen. Eerst wordt het metselwerk schoongespoeld, waarna een halve of een hele betontegel (straattegel) wordt geplaatst in een speciebed van krimparme mortel op de bodem in de kas.

De vijzel bestaat uit staal, waaronder een vierkante voetplaat met een holle cilinder met schroefdraad, ertussenin een massieve cilinder met schroefdraad en daarbovenop weer een vierkante plaat. Omdat het eenvoudiger is om de betonvloer in één productiegang te storten, worden delen van muren weggehaald, waaronder bouwmuren. In deze situaties worden naast de bouwmuren de holle buispalen volgestort met beton, waarin direct een stalen HPE profiel wordt geplaatst. Na het storten en uitharden van de betonvloer worden de betonwanden in een bekisting gestort. Op een bepaald moment (doorhardingstijd) van de betonconstructievloer worden bekistingen en hulpconstructies verwijderd.

De kas als leefruimte: inspirerende voorbeelden

De thermometer geeft 20 graden aan op het dakterras - midden in de winter. Het ruikt er al in maart naar citrusvruchten. Vijgen en amandelen bloeien vanaf het vroege voorjaar. Kinderen rennen het hele jaar door binnen en buiten. Deze familie heeft hun tropische droom waargemaakt - midden in het koude Noorse klimaat.

Binnen in de kas heeft de architect een compleet huis ontworpen. Groene pompoenplanten kruipen langs een roze vloer van micro-cement, die samen met een boerenrode gevel het spel met kleur laat zien dat door het hele huis loopt. Het zonnebed heet Leaf van Arper.

“Ik ben lid geworden van verschillende internationale vijgengroepen op sociale media waar we 'nerden' over vijgen en stekjes en dergelijke,” lacht Margit-Kristine Solibakke Klev, die naast hobbytuinier ook de architect en bouwer is van het bijzondere Noorse huis. Andere exotische soorten die ze kweekt zijn kiwi, nectarine, druiven, abrikozen, amandelen, tomaten, Kaapse kruisbes (lampionplant) en citroen. Ze graaft het hele jaar door in de grond en deze passie is het uitgangspunt voor het ietwat onconventionele huis: een huis in een kas.

De grote accordeondeur is open van maart tot oktober. De roze microcementvloer en rode gevel zijn geïnspireerd op de boomstammen in het omringende bos. Margit-Kristine erfde de familieboerderij, net ten noorden van Kongsberg in Noorwegen, enkele jaren geleden toen ze nog architectuur studeerde aan de NTNU in Trondheim. Maar het duurde even voordat Margit-Kristine en haar man Arnstein besloten om de plek in gebruik te nemen. Want wat zouden ze daar bouwen, diep in de bossen?

De keuken is van Ikea met Noremax fronten. In de kas is het altijd vijf graden warmer dan buiten, maar het wordt nooit te heet dankzij een ventilatiesysteem. Zodra de thermometer meer dan 20 graden aangeeft, worden de ramen geopend. De gunstige temperatuur-omstandigheden maken het perfect voor het kweken van planten die veel warmte nodig hebben, zoals vijgen, nectarines, amandelen, citrusvruchten en eucalyptus.

De tafel is geërfd van de ouders en de bank en stoel van Arper zijn tweedehands gevonden. Vandaag de dag gedijt het gezin, waartoe ook dochters Herborg en Velaug behoren, goed in hun 380 m2 grote 'speeltuin'. Zelf verbouwen wat we eten is een belangrijk onderdeel van de opvoeding van onze kinderen. Het risico dat je iets weggooit wat je zelf hebt gekweekt is veel kleiner dan wanneer je het in de winkel zou hebben gekocht - voor zowel volwassenen als kinderen. Bovendien leren de kinderen over de cyclus; dat ons eigen voedselafval compost wordt, dat we dat op onze beurt weer gebruiken om nieuw voedsel mee te verbouwen, legt Margit-Kristine uit.

Een tropisch tintje ontvouwt zich in de eclectische badkamer. Het palet is een mix van warme en koele kleuren met roze mozaïektegels op delen van de muren en karamelkleurige zeshoekige tegels op de vloer, beide van Winckelmans. De Noremax fronten op de Ikea lades zijn gekozen in een derde terracotta tint, terwijl het plafond blauw is geschilderd. Het tropische behang van Etsy-leverancier AwallonDesign staat centraal.

Een gewone kas bouwen naast een gewoon vrijstaand huis was echter geen optie voor de familie. Zelfs als de kweekmogelijkheden hetzelfde zouden zijn geweest. Hier lopen we het hele jaar door in en uit en verlengen we het warme seizoen aan beide uiteinden, zegt Margit-Kristine. De temperatuur in de kas ligt altijd zo'n vijf graden boven de buitentemperatuur en zodra de zon schijnt, warmt het snel op - zelfs in de winter.

Margit-Kristine Solibakke Klev werkt als architect, maar is tuinier in hart en nieren. Haar huis, gevestigd in een enorme kas, is zowel een architectonisch meesterwerk als een plek waar groene vingers zich kunnen bezighouden. In de lente loopt Margit-Kirstine met een klein makeup-borsteltje rond en bestuift ze de planten met de hand.

De kas heeft ook een zeer positieve invloed op het energieverbruik van het hoofdgebouw. We wonen in een groot vrijstaand huis dat veel energie verbruikt. Dankzij de broeikas verbruiken we minder, zegt ze. De kas beschermt ook de gevel van het huis, waardoor er minder onderhoud nodig is. Allemaal onderdeel van het doel om duurzamer te leven. Het allerbelangrijkste waren echter de kweekopties.

Het dakterras leent zich uitstekend voor groepen en feestjes - en druivenplanten. Deze laatste staan al op hun plek en zullen uiteindelijk naar het dak klimmen. De lange keukenwand is gemaakt van Ikea-kastjes met Noremax-fronten. De lange tafel bestaat uit twee Ikea-tafels. De vloer is gemaakt van geïmpregneerde planken. Architect Margit-Kristine Solibakke Klev erfde vele jaren geleden de familieboerderij op bosgrond ten noorden van Kongsberg. Vandaag staat het nieuwe huis trots in een enorme kas op hetzelfde perceel.

Innovaties en ontwikkelingen in kasbouw

Kassen bouwen is een specialisme dat ook prima kan worden ingezet in de woningbouw. Of beter gezegd: in een kas kun je prima wonen. Nobutec bouwde in Culemborg tussen 2006 en 2009 11 energiezuinige woonkassen ofwel kaswoningen. Omdat kassen per definitie doorzichtig en leeg zijn, werden er kamers met houten wanden in gebouwd en kwam er ook een stenen erker. Omdat het in principe een kasconstructie is, werd ook de normale dekbeluchting ingebouwd, bediend met de standaardmotor, die we ook in de kassenbouw gebruiken. Daardoor kunnen de ramen open en is er direct contact met de buitenlucht. De woningen grenzen aan een waterwingebied en dus is de natuur zo altijd nabij.

Technokas loopt voorop in de ontwikkeling en constructie van nieuwe kassen en heeft diverse uitvindingen op zijn naam staan, zowel in Venlokassen als breedkappers. Van de ID Kas en DaglichtKas tot semi-gesloten kassen die speciaal zijn ontwikkeld voor Het Nieuwe Telen. Kassen, in het bijzonder kasdek en gevels, worden daardoor steeds energiezuiniger, maar ook lichter en slimmer.

Een van hun uitvindingen is de integratie van insectengaas in luchtramen, waardoor hier geen aparte profielen meer voor nodig zijn. Ook hebben zij voor Opti-flor een dubbelglasdek ontwikkeld voor isolatieglas. Voor Ter Laak Orchids hebben zij het buitendekscherm weten te integreren op de kasconstructie. Ook hebben zij hier voor de eerste keer schermafhangbakken toegepast, geïntegreerd in de binnengevels. Verder zijn zij altijd heel vindingrijk geweest in bijzondere vakmaten en kapmaten, zoals bij Sion Orchids.

Ook hebben zij hun eigen visie ontwikkeld op semi-gesloten kassen voor het Het Nieuwe Telen: met luchtbehandelingskasten in de gevels én met luchtramen. Op het kasdek verschijnen steeds vaker nieuwe materialen, zoals diffuus en/of gecoat glas. Ook kassen met dubbel glas, al dan niet voorzien van fresnel lenzen, zijn in opkomst, zoals in de ID Kas en DaglichtKas. Intelligente kasdekmaterialen, transparante isolatie, adaptieve coatings en kassen die elektriciteit opwekken zijn (technisch) al mogelijk. Al zal het nog even duren voordat we deze toepassingen rendabel kunnen maken. Er zijn ook ontwikkelingen in hele grote glasmaten, al zijn roedenloze dekken voorlopig nog toekomstmuziek. Uiteraard volgen zij al deze ontwikkelingen op de voet.

Kasgevels bieden ook veel mogelijkheden, van hele dichte gevels met sandwichpanelen tot dubbelwandige stegdoppelgevels of zelfs dubbel glas, zoals bij de ID Kas. Zij kunnen voor uw gevel ook een architectonisch ontwerp maken, zoals zij hebben gedaan voor Ter Laak Orchids, Ovata, Bunnik Plants, Slijkerman en Oriental Bonsai. Landschappelijke inpassing wordt steeds belangrijker, maar ook de uitstraling van uw kwekerij naar de omgeving. In sommige projecten is ook toenadering tot klanten belangrijk en wordt hiervoor een belevingscentrum gebouwd.

Vergunningen en zelfbouw van tuinkassen

De afgelopen jaren zijn de regels voor het vergunningsvrij bouwen aanzienlijk versoepeld. Voor het bouwen van een kas op metselwerk hoeft u niet meer automatisch een vergunning aan te vragen. Wij helpen u graag verder. Wij kunnen u ondersteunen met tekeningen en begeleiding met de gemeente. U blijft zelf wel altijd verantwoordelijk voor de vergunningsaanvraag.

Natuurlijk is de grootte van uw kas op metselwerk een persoonlijke keuze. Kom langs in onze showroom! Batist Hobbykassen heeft eigen monteurs in dienst. Zij zijn vakkundig en klantgericht. Wij werken niet met externe monteurs omdat we alles graag in eigen hand houden. Zo kunnen wij de kwaliteit van ons eindproduct goed bewaken. Heeft u een ruitbreuk of lekkage? We zorgen er dat het wordt opgelost. Ook kunt u er voor kiezen om de kas op metselwerk zelf te bouwen. Wij leveren de kas op metselwerk op gewenste dag en tijdstip bij u af. U kunt de kas op metselwerk ook in Wateringen afhalen. Wij helpen u met laden en geven ook enkele bouwtips.

De kas op metselwerk twee keer per jaar schoonmaken. In de winter is het verstandig om de cilinder van de automatische opener te verwijderen en op kamertemperatuur te bewaren om bevriezing te voorkomen.

Kaswoningen in Nederland: pioniers en potentieel

In Nederland komt het (nog) niet zoveel voor: wonen in een kas. Er was een tijdelijk experiment in Rotterdam, er staan 18 kaswoningen in Culemborg en er is de zelfgebouwde ‘twee onder een kas’ woning van Gerald Lindner in Amsterdam-Noord. Dat is het. Onbegrijpelijk, vindt Gerald, want wonen onder een kas heeft veel voordelen. En nee, als je het goed aanpakt stik je niet de moord in de hete zomermaanden.

Op een klamme nazomermiddag, terwijl de wolken door de lucht jagen, fiets ik naar Amsterdam-Noord. Daar, op de hoek van een smal straatje vol zelfbouwwoningen, trekt de glazen gevel van de vier verdiepingen tellende kaswoning de aandacht. Daar is Gerald, constructeur en oud-universitair docent aan de TU Eindhoven, alleen maar blij mee, want zijn kaswoning heeft hij mede gebouwd om aan zijn studenten te laten zien dat het WEL kan: anders wonen, in een kas, met 0 op de meter. “Walk the talk. Of: the proof of the pudding is in the eating zoals ze dat zo mooi zeggen in Engeland. Ik kon er tijdens mijn colleges veel over vertellen, maar eigenlijk moet je het gewoon doen zodat mensen het kunnen zien.“

“Ik heb de kaswoning niet zelf bedacht,” begint hij zijn verhaal. “In de jaren ’30, nadat de Duitsers de Eerste Wereldoorlog verloren hadden, namen de Fransen en de Engelsen alle kolen mee uit het land. Het was -letterlijk- steenkoud in die stenen huisjes van toen, dus bedachten ze een goedkope oplossing om het in de winter toch nog warm te krijgen. Ze bouwden op het Zuiden een serre van glas tegen de woning. Deze kas hield de warmte van de zon langer vast en werkte zoals passieve warmtebron.

Voordat hij aan de slag ging met het bouwen van zijn eigen kaswoning, waar hij nu 7 jaar met zijn gezin woont, heeft hij alles uitvoerig geresearcht. Hij ging een paar keer langs bij de kaswoningen in Culemborg om te zien hoe ze het daar hebben aangepakt en reisde meerdere malen naar Zweden op zoek naar een zoutbatterij als duurzame vervanger van de warmtepomp. “Dat is uiteindelijk helaas niet gelukt, omdat zoutbatterijen in die tijd alleen nog maar in de industrie gebruikt werden en nog niet in woningen konden worden gebruikt.

De kaswoning werkt heel simpel: je legt een schil van enkel glas (de kas) om een woning met dubbelglas. “Dan krijg je een soort broeikaseffect,” legt Gerald uit. “De warmte van de zon wordt opgeslagen in de ruimte tussen de gevel van het huis en het glas van de kas en verwarmt op die manier passief het huis. Om ervoor te zorgen dat het in de zomer niet snikheet wordt in de kaswoning heb je voldoende ramen nodig die je tegen elkaar kan openzetten. “We zeggen altijd dat warme lucht stijgt, maar het is andersom: koude lucht daalt. Van die wetenschap wordt al eeuwen gebruik gemaakt. Als je ramen op verschillende hoogtes hebt aan verschillende kanten van het huis dan ben je de warmte van een hete zomerdag zo kwijt als je ze tegen elkaar openzet,” vertelt Gerald. Ter illustratie schuift hij de pui tussen woonkamer en het balkon onder de kas helemaal open.

In Scandinavische landen zie je de kaswoning vaker. Niet alleen als een manier om het huis warm te houden in de koude winters, maar ook als een manier om het hele jaar door verse groente en fruit te kunnen verbouwen. Zover is Gerald nog niet. Hij wuift naar de planten die tussen de glazen gevel van de kas omhoog groeien over de randen van zijn balkon op de eerste verdieping. Ook in het trappenhuis groeien planten over de bewust zichtbaar gelaten buizen. In zijn huis staat een maquette van de kaswoning onder een vierkante glazen stolp. De houten constructie van het huis is hier ook hier goed zichtbaar. “We hebben gebruik gemaakt van CLT, cross laminated timber,” legt hij uit. “Het is niet het meest duurzame materiaal dat je kan gebruiken,” voegt hij er meteen aan toe. “Het zijn kruislings verlijmde stukken hout. Als je het zou begraven zou het om die reden niet zomaar vergaan en dus is het niet duurzaam.” Toch heeft hij voor CLT gekozen in plaats van voor houten skeletbouw. “We mochten hier 15 meter de lucht in bouwen en houten skeletbouw is veel dikker. Dan was de bovenste verdieping een soort kruipruimte geworden. “Bouwen is compromissen sluiten,” zo zegt hij. “Er gaan altijd dingen anders dan gepland en het duurt altijd langer. In zo’n proces moet je kunnen loslaten en kunnen accepteren dat ook bij het bouwen niet alles maakbaar is. Je wordt geconfronteerd met je eigen ambitie: ik wil dit, maar kan dat ook en kan ik het betalen?

In oktober organiseren we voor de 5e keer de Anders Wonen maand in samenwerking met Triodos Bank. Dit betekent dat we tijdens deze maand extra veel woonverhalen delen van pioniers die het anders aanpakken. Wil je niks missen? Schrijf je dan hier in voor de maand (via een hele korte enquête) en ontvang een maand lang onze gratis Anders Wonen Nieuwsbrief die ook weer automatisch stopt. Hier vind je meer informatie over de Anders Wonen Maand. Wil je je nu alvast laten inspireren door verhalen van woonpioniers en praktische tips over wonen?

Al doende leert men ook. Zo zijn er een paar dingen die Gerald met de kennis van nu anders zou hebben gedaan. “We zijn dit project begonnen met vrienden, die hier net als wij nog steeds wonen, maar inmiddels geen vrienden meer zijn. Tijdens het bouwproces ging het mis. Het is goed om hierbij stil te staan en er een derde partij tussen te zetten om conflicten te voorkomen. “Ik zou ook voor een ander dak kiezen. Nu hebben we een kasdak dat met behulp van zware motoren geopend kan worden. Dat kost eigenlijk te veel stroom voor een woning. Ik zou het dak nu zo bouwen dat je het handmatig kan openen, als een Veluxraam, binnen handbereik dus. Dat zou veel simpeler zijn. Verder zou ik iets meer ruimte willen tussen de gevel en het glas van de kas, maar ik had beperkt ruimte voor deze buffer in verband met de afmetingen van het perceel. Maar al met al is hij vooral blij met zijn huis. “Ik heb dit huis voor 150.000 euro kunnen bouwen: een woning voor die prijs is in Amsterdam onmogelijk te kopen. Het huis is goed geïsoleerd, heeft zonnepanelen en een warmtepomp en maakt dankzij de kas gebruik van passieve warmte. “Verder is het huis is gebouwd met zoveel mogelijk natuurlijke materialen die ademen, waardoor je een gezond binnenklimaat krijgt. Er is heel erg veel licht; we hebben bijna nooit de lampen aan, alleen in de winter. En de ventilatie is hartstikke goed; er is altijd frisse buitenlucht.

Waarom worden er met al deze voordelen niet meer kaswoningen gebouwd in Nederland? “Veel mensen reageren wel positief, maar dat geldt ook voor een tiny house. Toch willen de meeste mensen wonen zoals hun buren, we zijn immers kuddedieren, en zien Nederlanders hun huis vaak als pensioenvoorziening. De uiteindelijke verkoopprijs is dus vaak belangrijker dan de dagelijkse lasten en een standaardhuis is makkelijker te verkopen voor een standaardprijs. Daarnaast is het zo dat het bouwen met baksteen veel goedkoper is. Zou jij in een kaswoning kunnen wonen?

De keuze voor een tuinkas: stappenplan en mogelijkheden

De keuzewijzer van ACD® maakt het al een stukje makkelijker. Alleen geeft de keuzewijzer geen langere opties aan dan 5,92m. Dat kan echter wel! Wij helpen je daarom ook graag met een stappenplan om tot een goede keuze te komen:

Stap 1: Waar ga je de tuinkas voor gebruiken?

• Voor moestuinieren raden we de normale kassen aan met rechte of schuine wanden.
• Wil je een prachtige unieke vorm? Kies dan voor de tuinkamers. Deze zijn qua materiaal precies hetzelfde maar je moet van te voren even goed nadenken over de indeling van je kas als je hem wil gebruiken om te moestuinieren. Je wilt tenslotte zoveel mogelijk kunnen kweken in je kas.
• Wil je naast kweekruimte ook nog opbergruimte? Kies dan voor een van de combo's.

Stap 2: Rechte of schuine wanden?

Is een combo en tuinkamer afgevallen? Dan is het tijd om te beslissen of je rechte of schuine wanden wilt. Het voordeel van rechte wanden is dat je iets meer ruimte hebt in de hoogte om te kweken en je een extra deur aan de lange zijden van je kas kan installeren. Maar wij vinden schuine wanden toch nog net wat meer voordelen hebben:

• Meer en betere licht- en warmteopvang: heel nuttig in de vroege lente en in het najaar
• Verminderde winddruk: de wind wordt makkelijker over de serre heen geleid
• Een stabielere constructie: het gewicht van het dak wordt beter verdeeld
• Iets meer grondoppervlakte

Stap 3: Aluminium of kleur?

Standaard zijn alle kassen in grijs aluminium, tenzij anders aangegeven zoals bij onze Blackline en tuinkamers die standaard zwart zijn. Maar je kan je kas in iedere RAL-kleur laten lakken.

Stap 4: Het kiezen van accessoires

Er zijn behoorlijk wat opties: extra ramen, automatisch raamopeners, extra deuren, horren, werktafels, nokversiering, schaduwdoek, een houten vloer etc. Bekijk alle accessoires hier.

Stap 5: Montage

Bepalen of je jouw tuinkas wilt laten monteren door een ACD® monteur of dat je hem zelf gaat monteren. Doormiddel van de duidelijke handleiding en video's kan iedereen met geduld de kas zelf monteren. In de FAQ onderaan de pagina vind je een aantal veelgestelde vragen.

Extra tip: wil je jouw tuinkas op een muur zetten? Dat kan! Het is mogelijk om een deur te verlengen met een maximale lengte van 50 cm. Dit moet duidelijk vermeld worden op de bestelbon en bij het bestellen van je ACD® tuinkas.

Duurzame kas-miniwoningen

Ecologisch en duurzaam wonen, dicht bij de natuur met hoge isolatiewaarde en duurzame materialen. Deze drie innovatieve kas-miniwoningen zijn gemaakt van natuurlijke, hernieuwbare materialen en bieden een gezonde, milieuvriendelijke leefomgeving. De Groene Hoed is trotse partner van SUSpro, een consortium van ontwerpers, installatiespecialisten en biobased bouwers dat zich inzet voor ecologisch en toekomstbestendig wonen. Wij bieden de kasmini woning aan voor toekomstige bewoners, woongroepen of woningcorporaties.

De kas om je woning zorgt niet alleen voor een warm, licht en energiezuinig klimaat, maar biedt ook ruimte voor een eigen (groente)tuin. Door de bescherming van de kas kan de terras-tuin rond de woning en het dakterras het hele jaar gebruikt worden. Het totale gebruiks-oppervlak van de woning wordt hierdoor aanzienlijk uitgebreid. Dit overdekte ‘buiten’-gebied is geschikt voor wonen, werken, tuin, terras enz. Hier ziet u een voorbeeld indeling van hoe de verschillende miniwoningen in de kas worden ingezet.

tags: #kas #gevel #huis