Kees van Dijk: metselwerk, molens en erfgoed in de Alblasserwaard

Gestaag gaan de wieken van de Kleine Molen rond. Het water, in beweging gebracht door het scheprad, kolkt door de sloot heen. Zo ziet Kees van Dijk het graag: de vereiste 60.000 omwentelingen om recht te hebben op de provinciale onderhoudssubsidie haalt hij met gemak. De inwoner van Brandwijk verwelkomt het bezoek in de knusse huiskamer van de Streefkerkse wipmolen. De kachel zorgt voor een genoeglijke warmte, het geruis van de voort wentelende wieken en het mechaniek van de molen verdrijft de stilte van de polder.

Dagelijks zo’n 5.00 tot 8.000 omwentelingen. Hier is Kees van Dijk thuis. “Als-ie zo de hele dag staat te draaien, haal ik op een dag wel zo’n 5000 tot 8.000 omwentelingen”, constateert hij met merkbaar genoegen, terwijl hij het water opzet voor een kop thee. Achter hem, in het authentieke interieur, bevindt zich de bedstee. “Als het een beetje meezit, blijf ik hier af en toe slapen.”

Het had trouwens niet veel gescheeld of hij was aan de slag gegaan op een Streefkerkse Achtkante molen waar een vacature was. “Daar aangekomen, kon ik er niet terecht, omdat men bezig was met een lesprogramma voor scholen.”

“Een collega-molenaar die molenaar van de Kleine Molen was vroeg of ik het beheer van deze molen over wilde nemen, omdat hij er zelf geen tijd genoeg voor had. Daar heb ik geen seconde over nagedacht. Ik was meteen enthousiast.” Belangrijke meerwaarde: op de Kleine Molen is hij de enige molenaar. En: “Hij loopt ook nog eens lichter dan de Achtkante Molen, dus je hebt minder wind nodig om toch te kunnen draaien.”

Levenslange liefde voor molens

Als pensionado heeft Van Dijk alle tijd om deze taak op te pakken. Maar zeker zo belangrijk voor hem is dat er een plek is waar hij zijn levenslange liefde voor molens kwijt kan. Als klein jochie zeurde hij bij zijn nicht al de oren van het hoofd om op bezoek te mogen bij korenmolen De Vriendschap in Bleskensgraaf. “Ik heb het altijd mooi gevonden als een molen draaide. Dan doet-ie waarvoor hij gemaakt is.”

De jonge Kees kreeg alle vrijheid. Op 14-jarige leeftijd mocht hij, als de eigenaren er niet waren, bij de overbuurman de sleutel ophalen. “En dan liet ik de molen in mijn eentje draaien. Ach, er zaten geen zeilen op, dus ik kon er weinig kwaad mee doen.”

Na zijn trouwen kreeg hij de kans om in de Achtkante Molen langs de Molenkade in Groot-Ammers te gaan wonen. Daar bleken ook de minpunten van zo’n idyllische woonplek: “Het lijkt heel aardig, maar je moet een hoop geld meenemen en zelf de handen uit de mouwen steken. Ik heb er jaren getimmerd om er te kunnen wonen.”

De overstap naar een rijwoning in Bleskensgraaf beviel prima, maar wind en regen bleven knagen. “Toen de wind om het huis woei en regen tegen de ramen kletterde, droomde ik nog een aantal jaren over de molen.”

Nieuwe plaats en taken in Brandwijk

Tijdens privé-omstandigheden lag het molenaar-zijn enkele jaren in de ijskast, maar inmiddels verkast naar Brandwijk. Momenten later ging Kees van Dijk weer aan de slag op molens in Kinderdijk. Halverwege dit jaar kwam de Kleine Molen dan op zijn pad, een nieuw thuis voor de Brandwijker, waar hij gemiddeld één of twee dagen per week doorbrengt. Een van de belangrijkste taken: het maaien van het welig groeiende gras. “Dat gaat in de zomer héél hard.”

Tegelijkertijd is hij een wandelend visitekaartje voor het promoten van molens. Fietsers en wandelaars die de Kleine Molen passeren en ook maar een klein beetje interesse tonen, krijgt hij met liefde voor een uitgebreidere uitleg over het reilen en zeilen van de wipmolen. “Ik praat ze gewoon naar binnen. Over de molen vertellen doe ik graag. En ik houd van gezelligheid.”

Een molen is een fabriek van hout, daar draaide de hele economie op. Een belangrijke meerwaarde voor zijn inzet als vrijwillig molenaar is het leveren van een bescheiden bijdrage aan het behoud van erfgoed van de Alblasserwaard. Met verve vertelt hij over de grote rol die windenergie in vroeger eeuwen speelde. “Windkracht was er zeker niet alleen voor het wegpompen van water. Een molen is een fabriek van hout, daar draaide de hele economie op.”

Erfgoed en verbinding met de regio

“Mensen waarderen het als de molens draaien.” Die tijd komt niet terug, maar de streek geniet nog steeds van de molens. In Streefkerk horen bewoners vaak hoezeer ze het waarderen als de molens draaien.

Voor het herstel van de Kleine Molen in Streefkerk ontving molenstichting SIMAV van de provincie Zuid-Holland ruim 200.000 euro. De 203.745 euro is bestemd voor het herstel van het scheprad, de vervanging van het wiekenkruis en de aanpak van de houtconstructie van de ondertoren. Ook wordt het gietijzeren middendeel (sintelstuk) van het scheprad gerestaureerd.

Kees van Dijk woont samen met zijn vrouw Truus in Haastrecht. Een gezellig huis waar ze flink verduurzamen: kozijnen en glas zijn vervangen en volgend jaar komen zonnepanelen. Voor Kees is een warm kerstgevoel belangrijk. Hij heeft een bijzondere hobby: kerststallen sparen sinds ongeveer vijfentwintig jaar. Inmiddels heeft hij zo’n 120 traditionele stallen uit vele werelddelen. Ieder jaar haalt hij ze van zolder om ze in zijn werkkamer tentoon te stellen en er van te genieten. “Mijn eerste kerststal komt uit Saoedi-Arabië.”

Zijn dochter Edith van Dijk is Nederlands succesvolste openwater- en marathonzwemster. In 2008 deed zij mee aan de Olympische Spelen. Kees is trots op zijn kinderen en kleinkinderen; hij is opa van zes kleinkinderen. Hij blijft actief: Elfstedentocht twee keer gefietst en sinds 2016 weer regelmatig meedoen aan Weissensee-marathonschaatsen. Voor de coronatijd was hij nog 100 kilometer onderweg.

Kees en Truus vieren Oud en Nieuw met vrienden en hebben traditiegetrouw kerstavond- en kerstmisaangelegenheden. Kees zingt al sinds zijn zeventiende in het kerkkoor. Zijn wens voor 2023 was dat Poetin stopt met wat hij doet, een zorg die hem bezighoudt. Daarnaast is Kees een juridische omnivoor: advocaat, mediator, arbiter en adviseur. Samen met Tjeerd van Veen vormt hij de VVA Ervaringsdesk, waar zij hun gezamenlijke ervaring inzetten voor second opinions en strategische advisering. Hij begeleidt aandeelhouders, bestuurders en MKB-cliënten bij uiteenlopende vraagstukken, van contracten tot merken en domeinnamen.

Agrarisch erf en vakkennis

In zogeheten agrarische objecten en bedrijfsvoering werkt hij samen met gespecialiseerde collega’s. De dienstensector voor agrarisch vastgoed omvat verpachten, taxeren, kopen en verkopen, met deskundige begeleiding en betrouwbare waardebepaling. Kees van Dijk is advocaat in al zijn genen. Hij speurt in alle uithoeken van het recht om uw gelijk te halen en neemt niet zonder meer de gebaande paden. Hij denkt verder waar anderen zich neerleggen bij de bestaande rechtspraak, zo nodig “de dood of de gladiolen”.

In het erfgoed- en molenveld blijft hij een aanjager van kennisdeling en erfgoedbehoud, met focus op windenergie en houten constructies die eeuwenlang de economie hebben gevormd in de Alblasserwaard.

tags: #kees #van #dijk #metselwerk