Klimop snoeien: een uitgebreide handleiding voor effectieve onderhoud en vormgeving

Klimop wordt in het algemeen gesnoeid omdat de plant hard groeit. Deze snelle groeier kan, afhankelijk van de juiste weersomstandigheden in het groeiseizoen, in een rap tempo betongaas schuttingen en gaashekwerken beklimmen. Het is een van de snelst groeiende klimplanten en kan wel 60 tot 100 cm per jaar groeien.

Waarom klimop snoeien?

• Wanneer jonge klimop hagen heeft bereikt, is het belangrijk om de plant te snoeien (toppen) zodat de klimplant meer zijscheuten ontwikkelt en de haag voller wordt met blad.
• U blijft dit snoeien, of ook wel toppen genoemd, herhalen totdat de haag mooi vol is.
• Ook snoeit en knipt u de jonge haag regelmatig aan de zijkanten om meer bladmassa te creëren.
• Voor elke tak die u knipt krijgt u immers twee takken terug en dus meer bladmassa en daardoor een vollere haag wat natuurlijk uw bedoeling is.
• Wanneer de klimop haag volgroeid is, snoeit u om de haag in model te houden en vitaal te houden.
• Op den duur zal de haag meer en meer gaan verhouten dus is het zaak om de vitaliteit in de klimop te houden en dit doet u door te knippen of snoeien.
• Het snoeien van de klimop is ook vaak noodzakelijk omdat deze plant schade kan aanrichten aan woningen doordat de hechtwortels zich vastzetten.
• Het is dus belangrijk om de klimop hiervan weg te houden en de lange takken op tijd weg te snoeien.
• Ook is het belangrijk om uw dakgoten te inspecteren zodat deze sterke planten geen verstopping kunnen veroorzaken.

Wanneer klimplant snoeien?

• In principe kunt u gedurende het hele jaar de hedera snoeien.
• Wij raden u wel af om gedurende vorstperiodes in de winter te snoeien.
• De beste tijdstippen van snoei zijn in het voorjaar, in april en mei na de eerste groei.
• En in het najaar, Augustus, September zodat de klimop nog kan herstellen van de snoeibeurt voordat de winter invalt.
• Liever snoeit u de klimop ook niet in de felle zon maar met bewolkt of vochtig weer; dit voorkomt schade aan de bladranden.

Hoe klimop snoeien, elektrisch of met de heggenschaar?

• U snoeit de klimop met behulp van een snoeischaar of u gebruikt een heggenschaar al dan niet elektrisch.
• Het is aan te raden om een schone en scherpe snoeischaar te gebruiken om zo min mogelijk snoeischade aan de klimop bladeren te veroorzaken.
• Ook is het van belang dat de snoeischaar schoon is om ziektes te voorkomen.
• Wilt u dit tuinkarweitje snel gerealiseerd hebben dan is de elektrische heggenschaar een uitkomst.
• Het nadeel hiervan is dat de schade door het knippen veel zichtbaarder is.
• Er verschijnen lelijke bruine randen aan het klimop blad.

Klimop snoeitips en algemene richtlijnen

• Probeer het liefst bij vochtig weer te snoeien. Hiermee voorkomt u veel minder snoeischade aan de bladeren.
• Geen groene vingers? De hedera is een hele makkelijk plant om te snoeien en herstelt vaak weer snel.
• Heeft u al een mooie klimop haag en wilt u maximaal maar 1x per jaar snoeien, stel de snoeibeurt uit tot na de langste dag.
• Krachtige klimplanten bloeien op het hout van het vorige of het huidige jaar. Deze planten hebben geen regelmatige snoei nodig.
• Trimmen kan echter soms wel nodig zijn indien de plant te groot wordt voor de beschikbare ruimte.
• Als u weet hoe u klimplanten in vorm kunt houden, voorkomt u dat ze een bosige puinhoop worden.
• In het algemeen worden planten die bloeien op het hout van het voorgaande jaar, direct na de bloei gesnoeid. Planten die bloeien op het hout van het huidige seizoen, worden vaak in de late winter of het vroege voorjaar gesnoeid.
• Deze snoeirichtlijnen zijn geschikt voor klimplanten die minstens twee jaar oud zijn.
• Pas aangeplante struiken en overwoekerende planten vragen om een iets andere aanpak.
• Hoewel veel klimplanten goed reageren op een stevige snoei, kunnen sommige planten beter vervangen worden.
• Let op! Snoeien op het verkeerde moment van het jaar kan ervoor zorgen dat er geen of weinig bloei is het volgende seizoen.
• Planten moeten herstellen en weer goed bloeien in hun tweede bloeiseizoen na het snoeien, zodat er geen langdurige schade aangericht is.
• Lees hier hoe u stap-voor-stap klimplanten aanplant en verzorgt.

Specifieke klimplanten en snoeirichtlijnen

Dompel een droge kluit met pot en al eerst in een emmer water. Zitten de ranken vast aan een bamboestok? Voor elke klimplant geldt dat deze steun nodig heeft om te klimmen. Is er geen schutting, trellis of (pergola)paal, dan moet u deze zelf plaatsen. Door klimmers regelmatig op te binden, zorgt u dat ze bij wind vast blijven zitten en stuurt u ze de kant op die u wilt.

TIP Bij bloeiende klimplanten kunt u de ranken eerst omhoog en dan iets meer horizontaal leiden. Er zijn verschillende soorten klimplanten: zelf hechtende klimplanten zoals klimop, rankende klimplanten die zich om een steun heen omhoog slingeren, bijvoorbeeld Clematis, en klimplanten die u moet leiden zoals klimrozen. Zelf hechtende klimmers (zoals klimop, wingerd, klimhortensia) hoeft u vaak alleen bij de start te helpen. Leiplanten zoals klimrozen en fruitplanten zet u regelmatig vast.

Klimplanten hebben veel voordelen. Ze nemen weinig ruimte in, waardoor ook heel kleine tuinen, patio’s of balkons een groene uitstraling kunnen krijgen. Een wand van klimplanten is smal; smaller dan een haag. Door verschillende klimplanten te combineren kunt u langere tijd van kleurrijke bloemen genieten. Doordat klimplanten ook goed tegen gevels aan gezet kunnen worden, zorgen ze voor isolatie. Groene muren geven geen hitte af, zoals stenen dat wel doen. Klimplanten verdampen vocht uit het blad. Bij veel regen, nemen klimplanten vocht op met hun wortels.

De plek waar de klimplant geplant wordt, bepaalt ook welke soort u kunt kiezen. Ga na hoeveel uur zonlicht u heeft. Bloeiende klimplanten hebben over het algemeen minimaal halfschaduw nodig (3-5 uur zon in de zomer) om te kunnen bloeien. Gelukkig zijn er ook klimmers die het in de schaduw doen, zoals klimop en klimhortensia. Geef na het aanplanten meteen veel water zodat er geen lucht meer tussen de wortels en de aarde zit. De klimplant kan zo goed wortelen. Blijf het eerste tuinseizoen de klimplant water geven bij droogte. Geef dan liever één of twee keer in de week veel water en niet elke dag een beetje. Volg de instructie op het plantenlabel. Over het algemeen geeft u voeding - dat kan een universele meststof zijn, koemestkorrels of een specifieke meststof voor uw plant - in het vroege voorjaar en nogmaals in de zomer; de periode dat de plant veel energie nodig heeft om te groeien.

Een klimplant snoeit u zodat deze voller wordt, in toom wordt gehouden of om deze te verjongen. Hoe en wanneer u snoeit, is afhankelijk van de soort klimplant. Klimop en wilde wingerd met zelf hechtende ranken. Voor het snoeien gelden dan een beetje dezelfde regels als bij heesters. Bloeiende klimplanten die vóór 21 juni bloeien kun je eventueel na de bloei snoeien, alles wat erna bloeit snoei je in het vroege voorjaar. Dood materiaal snoei je altijd zo spoedig mogelijk weg om schimmelinfecties en andere aantastingen te voorkomen. Snoei in het voorjaar pas als de planten uitlopen om goed te kunnen zien wat er dood is en welk deel eraf moet. Snoei wat te veel wordt in de loop van het jaar weg. Groenblijvers worden in principe ook vanaf mei aangepakt.

Daarnaast zijn er vaste planten die zich als klimplanten ontwikkelen, bijvoorbeeld Humulus (hop) en Lathyrus latifolius (brede lathyrus). Die sterven bovengronds aan het eind van het groeiseizoen af en gedragen zich verder als vaste planten. Ook zijn er eenjarig gekweekte klimplanten (zoals Thunbergia ofwel Suzanne-met-de-mooie-ogen) en echte eenjarige klimplanten (zoals Lathyrus odoratus, de pronkerwt). Deze planten kun je waar nodig allemaal inperken tijdens het groeiseizoen. Ze bloeien beter door als de uitgebloeide bloemen regelmatig worden verwijderd. Deze klimmers, zoals klimop, kunnen tijdens het groeiseizoen steeds wat worden teruggesnoeid om een dichte vertakking te krijgen. Oud blad kan bij klimop in de winter worden weggeknipt. Klimop kan erg naar voren groeien. Bij bladverliezende soorten als Parthenocissus (wilde wingerd) kunnen verkeerd groeiende stengels worden verwijderd.

Zorg dat klimplanten nooit constructies kunnen beschadigen door via scheuren in muren, langs raamkozijnen of onder daken door naar binnen te dringen. Ze kunnen dan een verwoestende uitwerking hebben. Wat dat betreft is Fallopia aubertii (wildeman of bruidssluier) minstens zo berucht als Wisteria (blauwe regen). Bij deze klimmers is het ook weer belangrijk of ze vóór of na de langste dag (21 juni) bloeien. Bij bloei vóór 21 juni zijn de knoppen al in het vorige groeiseizoen gevormd. Zulke planten moet je dus pas na de bloei snoeien. Bij bloei na 21 juni worden de knoppen in de maanden ervoor (vanaf het voorjaar) gevormd. Die planten moeten dus direct na de winter worden gesnoeid (bij clematis zitten de vruchtpluizen er soms nog aan). Wisteria (blauweregen) vormt een uitzondering. In het voorjaar worden de zijscheuten tot op twee of drie knoppen vanaf de oude twijgen afgesnoeid. Dit bevordert de vorming van bloeispoortjes. Snoei dan ook de einden van de hoofdscheuten iets in. Overtollige twijgen worden verwijderd wanneer de bloemknoppen gaan zwellen. Veel klimplanten kunnen in strenge winters met veel kale vorst sterk invriezen. Deze zullen in het vroege voorjaar tot op het nog gezonde hout moeten worden teruggesnoeid.

De Lonicera (kamperfoelie) is er zowel in bladhoudende en bladverliezende vorm. Er zijn heel veel verschillende klimplanten. Klimplanten zijn heel belangrijk omdat tuinen kleiner worden en wanden zoveel mogelijk bedekt dienen te worden. Wil je weten hoe je moet snoeien per plantgroep!?

Wil je meer weten over het hoe en waarom van snoeien? Wil je weten hoe je andere plantsoorten snoeit? Benieuwd naar andere snoeitips? Wil je meer weten over snoeitermen en begrippen?

Praktische verzorging en strategieën

• Klimplanten zijn een prachtige aanvulling in elke tuin. Ze brengen hoogte, structuur en een weelderige uitstraling. Maar om ervoor te zorgen dat ze gezond blijven en optimaal bloeien, is het belangrijk om ze op de juiste manier te snoeien.
• Snoeien is essentieel voor de gezondheid en het uiterlijk van je klimplanten. Maar let op: verkeerd snoeien kan je planten beschadigen of zelfs doden. De timing van het snoeien is cruciaal.
• Vroegtijdig leiden en vaak snoeien is essentieel om klimplanten te stimuleren tot de vorming van sterke scheuten die de beschikbare ruimte zullen bedekken.
• Vanaf dat moment hebben bepaalde klimplanten nauwelijks nog aandacht nodig. Zet deze planten daarom op plaatsen waar regelmatige verzorging lastig is - bijvoorbeeld in de takken van een boom of hoog tegen een muur.
• Maar klimplanten kunnen ook worden snoeid om de groei in te perken en het formaat te reduceren of om een rijkere bloei te geven.

Welke snoei- en leidingsmethoden u ook kiest, het blijft belangrijk om regelmatig snoeiwerk bij klimplanten toe te passen zodat ze gezond blijven en jaar na jaar prachtig bloeien. Onthoud dat elke plant uniek is en dat het soms wat experimenteren vereist om de perfecte snoeimethode te vinden. Wees niet bang om fouten te maken; planten zijn vaak vergevingsgezinder dan we denken. Sommige klimmers moet je drastisch snoeien om ze in toom te houden of de bloei te stimuleren, bij andere klimplanten is slechts een beperkte snoei nodig.

tags: #klimplant #schutting #snoeien