Kosten, afvoer en verwerking van teerhoudend asfalt: procedures, regelgeving en praktijkvoorbeelden

In het kader van duurzame wegen heeft de Vlaamse Overheid midden 2014 het plan opgevat om teer definitief uit de keten te halen. Asfaltverhardingen met teer of pekbitumen zullen hierdoor niet langer gerecycleerd worden in onze wegen. Om teerhoudend asfalt volledig uit de keten te halen dient het van de werf verwijderd en thermisch gereinigd te worden. Ontdek hier wat de te volgen procedure is voor zowel opdrachtgever als aannemer.

Wie is verantwoordelijk en welke documenten zijn nodig?

Als opdrachtgever dient u het initiatief te nemen voor de afvoer van teerhoudend asfalt voor thermische reiniging. Een juiste hoeveelheid blanco vrachtbonnen is noodzakelijk voor de afvoer van teerhoudend asfalt. De primaire doelgroepen waarvoor dit plan geschreven is, zijn zowel de bedrijven die deze afvalstoffen verwerken of grensoverschrijdend transporteren als het bevoegd gezag dat voor deze activiteiten toestemming moet verlenen. Die toestemming wordt verleend in een omgevingsvergunning voor het verwerken van de afvalstoffen of met een beschikking op een kennisgeving voor grensoverschrijdend transport.

Voor de omgevingsvergunning zijn gemeenten en provincies het bevoegd gezag (namens hen vaak een omgevingsdienst). Dit deel beschrijft bovendien toetsingskaders voor het bevoegd gezag en voor de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) bij grensoverschrijdend transport. De regels vragen om basiskennis over afvalwetgeving, vergunningverlening en grensoverschrijdend transport.

PAK-rijk vs. PAK-arm asfalt: wat is teerhoudend asfalt?

Asfalt komt vrij bij renovatie of vervanging van wegen. Het afvalplan onderscheidt twee soorten asfalt: PAK-arm (teervrij) asfalt en PAK-rijk (teerhoudend) asfalt. PAK-arm asfalt bestaat uit grind, steenslag, zand, vulstof en bitumen als bindmiddel. Bitumen is een product van aardoliedestillatie. Teer is rijk aan polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) en het gehalte PAK’s bepaalt of asfalt als teerhoudend wordt aangemerkt. De grenswaarde voor PAK10 (som van tien PAK’s) in Nederland is 75 mg/kg droge stof; bij meer dan 75 mg/kg wordt asfalt als teerhoudend beschouwd en mag het niet als normaal bouwmateriaal worden hergebruikt.

Teer bevat nog een grote variëteit aan andere koolwaterstoffen die schadelijk kunnen zijn. Voor de classificatie als gevaarlijk afval geldt dat PAK-rijk asfalt (teerhoudend) als zodanig wordt aangemerkt, terwijl PAK-arm asfalt onder de reguliere verwerking valt, mits aan de minimumstandaarden wordt voldaan. In uitzonderlijke situaties kan PAK-arm asfalt toch als gevaarlijk afval worden beschouwd door andere verontreinigingen.

Wetgeving, normen en best practices

De Europese en Nederlandse regelgeving bepaalt wanneer mengen van afvalstoffen vergunningsplichtig is en hoe afvalstoffen gescheiden moeten worden gehouden. De Beslisboom vergunningplicht mengen biedt een hulpmiddel om na te gaan of mengen een vergunning vereist. De minimumstandaard voor verwerking van asfalt houdt rekening met PAK-blootstelling en mogelijke andere ZZS (zorgstoffen) die in afvalstoffen aanwezig kunnen zijn. Het bevoegd gezag kan alleen een vergunning verlenen voor verwerking op een manier die lager is dan de minimumstandaard in uitzonderingsgevallen, zoals calamiteiten of aanwezig zijn van bepaalde ZZS.

Voor menging van afvalstoffen geldt dat mengen niet mag leiden tot het verlagen van PAK10-concentraties tot onder 75 mg/kg ds door verdunnen van PAK-rijk asfalt, tenzij within de kaders van de regelgeving voldaan wordt. Het mengen kan wel vergund worden als het binnen dezelfde installatie gebeurt en de PAK’s uiteindelijk vernietigd worden en het resterende materiaal wederom wordt gerecycled. De regels gelden voor alle deelstromen van asfalt zoals benoemd in de minimumstandaard van dit afvalplan.

Technische as- en proceszekerheid bij thermische reiniging

In Nederland mag teerhoudend asfalt alleen thermisch gereinigd worden; andere vormen van bewerking en verwerking zijn niet toegestaan. Bij thermische reiniging worden de organische componenten (PAK) verbrandt, waardoor het eindproduct bestaat uit zand en grind, steenslag en vulstof. De verwerkende bedrijven hanteren een strikte procedure voor het accepteren van teerhoudend en ander asfalt, waarbij het breken van teerhoudend asfalt in de buitenlucht kan plaatsvinden. Vochtiging voorafgaand aan breken voorkomt stofvorming. PAK in teerhoudend asfalt is niet vluchtig bij temperaturen tot circa 30 °C en vormt geen onmiddellijke blootstelling; bij verhitting rondom 60 °C komen PAK’s vrij, maar dit gebeurt in een gesloten reinigingsinstallatie met afzuiging (IDFAN) voor onderdruk, waardoor directe blootstelling aan PAK wordt voorkomen.

Onderhoud of reparatie aan de reinigingsinstallatie kan wel blootstelling opleveren, waardoor RI&E en persoonlijke beschermingsmaatregelen (PBM) noodzakelijk zijn. Bij mogelijk risico zijn PBM-toepassingen en veiligheidsprocedures vereist volgens de Arbobesluit- en RI&E-voorschriften.

Praktische voorbeelden en bedrijven in de sector

Jansen Recycling beschikt over reinigingstechnieken waarmee teerhoudend asfalt gereinigd wordt en waardevolle secundaire grond- en bouwstoffen worden geproduceerd. Het TAG (teerhoudend asfalt granulaat) wordt gereinigd in een thermische installatie in Son, waar verontreinigde bindmiddelen vernietigd worden en het gereinigde grind en zand als toeslagmaterialen hergebruikt kunnen worden. De restwarmte wordt teruggewonnen voor voorverwarming van de verbrandingstrommel. Het schone grind en zand wordt gecontroleerd door een extern bureau voor CE-gecertificeerde eindproducten.

Bontrup biedt een onafhankelijke milieustraat met meerdere locaties voor inzameling en verwerking van diverse afvalstoffen, waaronder teerhoudend asfalt. Er zijn verschillende opties voor levering: zelf brengen of container laten leveren. De weging en registratie van afval gebeurt aan de balie bij de weegbrug.

Wat betekent dit voor prijs en logistiek?

De kosten voor een correcte afvoer en verwerking hangen af van transport, thermische reiniging, opslag en eindverwerking van schone fracties. Het advies voor opdrachtgevers is om tijdig de afvoer van teerhoudend asfalt te regelen en blanco vrachtbriefdocumenten te whereeren, zodat de logistieke stroom van de afvalstroom geen vertraging oploopt en de verwerking volgens de geldende regels kan plaatsvinden.

Technische bijlagen en tabellen

In de regelgeving wordt verwezen naar CROW-publicatie 210 “Richtlijn omgaan met vrijgekomen asfalt” voor de uitvoering van beleid rondom identificatie, administratie en afvoer van vrijkomend teerhoudend asfalt. De basisvoorwaarde is de norm 75 mg PAK10 per kg droge stof. Voor het onderscheid tussen PAK-rijk en PAK-arm asfalt spelen boorkernen en laboratoriummetingen een cruciale rol, zoals beschreven in de CROW-publicatie 210. De euralcodes 17 03 01* en 17 03 02 vormen relevante classificaties voor eindproducten en afvalstromen in de keten.

tags: #kosten #afvoer #en #strortkosten #teerhoudend #asfalt