De bewoners in Bussum op de Ruysstraat 24 F hebben last van metselwerk dat doorhangt. Dit wordt veroorzaakt doordat het gewicht boven het raam (metselwerk) te zwaar wordt voor de huidige latei ophanging. Dit komt doordat gebouwen bewegen, grond verzakt en door zwaar auto-/vrachtverkeer schade kan ontstaan aan geveldelen. Om dit te verhelpen wordt de lintvoeg boven het kozijn ingeslijpt tot een diepte van 50 mm, twee keer in de eerste lintvoeg boven het kozijn en in de vijfde lintvoeg boven het kozijn.
Waarom ondersabelingsmortel en Thor Helical-systeem?
De bovenste wapening vangt het gewicht van het metselwerk erboven op en de onderste wapening zorgt voor het voorkomen van doorhangen. Met een 2-componenten mortel worden de lintvoegen dichtgezet tot een diepte van 40 mm, met twee wapeningstaven per lintvoeg. Zodra de mortel is aangehard, wordt het nieuwe voegwerk aangebracht in de bestaande voegkleur van het woonhuis. Doordat de wapeningen in de lintvoegen worden aangebracht, zijn grote ingrepen vaak niet nodig en behoudt men een mooi beeld van de gevel.
De kracht van deze methode (Thor Helical Systeem) is net zo krachtig als een normale latei. Ondersabelingsmortel is een onmisbaar bouwmateriaal voor het nauwkeurig stellen en ondersteunen van constructieve elementen in de bouw. Het is een half-plastische, krimparme mortel die speciaal ontwikkeld is voor het ondersteunen en fixeren van constructieve elementen, met standvaste consistentie waardoor verwerking zonder bekisting mogelijk is, ook bij uiteenlopende vormen en afmetingen.
De term ‘ondersabelen’ verwijst naar het aanbrengen van een mortelbed onder een constructief element, zoals een staalconstructie, prefab betonelement of machine. Het doel is om het element stabiel te fixeren en krachten gelijkmatig over te brengen naar de ondergrond. Ondersabelingsmortel onderscheidt zich door hoge drukbelasting en minimale krimp tijdens uitharding. Een hoogwaardige ondersabelingsmortel, zoals PAGEL V14-serie, biedt zowel een hoge begin- als eindsterkte, waardoor constructies snel belast kunnen worden en op lange termijn stabiel blijven.
Sterkteklassen en toepassingen
- K70 (C60/75): druksterkte minimaal 70 N/mm2 in 7 dagen. Geschikt voor hoge belastingen, zoals staalconstructies en machinefundaties. Voorbeelden: PAGEL V14/40 stel- en ondersabelingsmortel K70.
- K40 (C30/37): druksterkte minimaal 40 N/mm2 na 28 dagen. Voor minder zwaar belaste toepassingen of fijnere korrelgroottes. Voorbeelden: PAGEL E1-P (E1SF) giet-, voeg- en ondersabelingsmortel K40.
Technisch gezien is ondersabelingsmortel niet volledig krimpvrij. Krimparme mortels zoals PAGEL V14-serie beperken krimp maximaal, maar minimale krimp kan nog voorkomen. Voor dunne laagdiktes is PAGEL V14/10 K70 met korrelgrootte 1 mm en laagdikte 10-30 mm geschikt. Voor grotere laagdiktes is PAGEL V14/80 K70 met korrelgrootte 8 mm en laagdikte 50-100 mm de beste oplossing.
Voorbehandeling van de ondergrond
Belangrijk is dat de ondergrond vooraf voldoende bevochtigd is met water om hydratatie te garanderen. Een tekort aan water kan leiden tot ongecontroleerde spanning, krimp en scheurvorming. In situaties waarin bevochtigen met water niet mogelijk is, kan de ondergrond worden voorgedrild met VH-Compakta Bouwdispersie verdund 1:5 met water. De laag moet volledig droog zijn voordat mortel wordt aangebracht. Indien nodig kan deze laag enkele weken van tevoren worden aangebracht.
Welke ondersabelingsmortel is optimaal voor jouw project? Gebruik onze productselector of neem contact op met een technisch specialist voor advies op maat.
Toepassingen en verwerking
Ondersabelingsmortel wordt veel toegepast in prefab betonindustrie voor nauwkeurige montage tussen prefab elementen en dragende constructies. Ook bij machinefundaties is een vlakke ondergrond cruciaal om trillingen te minimaliseren en een lange levensduur te waarborgen. Het is echter niet altijd de beste oplossing: voor situaties waar volledige en homogeen vulling vereist is, of bij moeilijk bereikbare holle ruimten, is vloeibare, zelfverdichtende mortel wellicht geschikter.
Bij lateien en metalen constructies is het belangrijk om rekening te houden met spouw en oplegging. De opleggingslengte van de latei op de muur moet minimaal 100 mm zijn, en er dient een expansieruimte van minimaal 5 mm tussen de bovenzijde van het kozijn en onderzijde van de latei te blijven. Tijdens metselwerk dient het metselwerk zo dicht mogelijk tegen het verticale been van de latei te worden aangebracht.
Verwerkingstappen en praktische tips
- Kies de juiste sterkteklasse (K70 of K40) afhankelijk van belasting en toepassing.
- Bevochtig de ondergrond voldoende; anders droogt water uit de mortel te snel en beïnvloedt hechting.
- Maak een mortelmortel bed en druk twee wapeningstaven per lintvoeg in; vebepaal de diepte van 40 mm voor de voeg.
- Laat het voegwerk uitharden en breng daarna het gewenste voegwerk aan in bijpassende kleur.
- Controleer op krimp: krimp is mogelijk maar minimaliseer met krimparme mortel en juiste verwerking.
Thor Helical Muurankers 12mm muurverbinding - Masonry Tie Anchor Cross Wall Pinning
Thor Helical restauratiemortel en scheurherstel
Naast ondersabelingsmortel biedt Thor Helical ook restauratiemortel aan voor scheuren in metselwerk. De HAS-methode (Helical Application System) stabiliseert en versterkt muurwerk om spanningen en krachten adequaat te verdelen. Het systeem is geschikt voor schade door trillingen of aardbevingen en kan muren reconstructief verbeteren in plaats van alleen oppervlakkig te repareren. Thor Helical scheurherstel gebruikt verdenkbare mortels in meer dan 20 steenkleuren voor esthetische afwerking.
Hoe werkt de HAS-methode?
Het scheurherstelproces omvat het stabiliseren en versterken van metselwerk door de has methode, waarbij muurwerk hersteld wordt als een geheel element en niet als losse scheuren. De vorm van de Helical Bar en bijpassende mortel maken het mogelijk om toenemende draagkracht te verwerken en te verspreiden. De has reparatie methode is ontworpen zodat benodigde bewegingen van het metselwerk kunnen opvangen.
Praktische berekeningen en voorbeeldtoepassing
Een spouwmuur is opgebouwd uit een binnen- en buitenblad met verankering. Als het buitenblad halfsteens is, kan de muur 100 mm dik zijn; de spouwdiepte kan 50 mm bedragen, en het binnenblad kan 100 mm metselwerk hebben. De doorsnede van de spouwmuurconstructie kan dan ~250 mm bedragen. In de praktijk komen wij vaak terug naar de vraag “Welke stelmortel moet ik gebruiken voor ondersabelen van prefab elementen?” Het antwoord is: eerst het element op de stelblokjes zetten, vervolgens vastzetten met schoren en daarna mortel aanbrengen. Stelmortel is krimparme mortel die direct in specie zetten van prefab elementen mogelijk maakt, vaak zonder bekisting.
Belangrijke opmerkingen
- Ondersabelingsmortel wordt vaak toegepast voor onderkouwen van kolommen, staalconstructies, prefab wanden en HSB-elementen.
- Te hoge sterkteklasse kan spanningen veroorzaken tussen constructie en ondergrond; soms is K40 technisch verstandiger.
- Gietmortel is doorgaans niet geschikt voor ondersabeling waar volledige stabiliteit en beperkte krimp vereist zijn.