Wanneer u een erfafscheiding zoals een schutting of heg wilt plaatsen of vervangen, gelden specifieke regels. Deze regels zijn vastgelegd in het BURGERSBURGERLIJKE WETBOEK (Burenrecht) en kunnen per gemeente licht afwijken. Dit artikel gebruikt uitsluitend de zinnen uit het aangeleverde draft om een zo volledig mogelijk overzicht te bieden over wat wel en niet mag, wie betaalt, en welke stappen u moet nemen bij overleg met uw buren.
Algemene uitgangspunten bij erfafscheidingen
- Als je een schutting op de erfgrens gaat plaatsen, houd je rekening met de volgende regels: Bepaal waar de erfgrens is. Het is belangrijk dat je de schutting op de juiste plek zet. Als je deze per ongeluk op de grond van de buren plaatst, kunnen zij naar de rechter stappen.
- Je mag de schutting altijd tegen de erfgrens plaatsen. Als je deze op de erfgrens wilt plaatsen, ben je verplicht dit met je buren te bespreken. Beide partijen moeten dan de helft van de kosten betalen.
- Als de schutting naast of achter het huis staat, mag deze maximaal 2 meter hoog zijn. Plaats je deze vóór de woning? Dan is de maximale hoogte 1 meter. In sommige gemeenten gelden andere regels. Controleer dit dus van tevoren. Voor een hogere schutting heb je een vergunning nodig. Voor een schutting die minder dan 1 meter vanaf de openbare weg staat, heb je altijd een vergunning nodig.
- Heg plaatsen regels: Voor het plaatsen van een heg gelden dezelfde regels als voor schuttingen. Ook komt er nog extra regel bij: een heg moet minimaal 50 centimeter van de erfgrens worden geplant. Als je dit niet doet, kunnen je buren eisen dat de heg verplaatst wordt. Als je buren toestemming geven om de heg dichterbij te zetten, mag dit. Zorg er wel voor dat dit schriftelijk bevestigd wordt bij het kadaster. Ook als de buren een eigen erfafscheiding hebben en jouw heg daar niet bovenuit komt, mag je deze dichter bij de erfgrens zetten.
De erfgrens kan onder bepaalde omstandigheden door verordeningen of plaatselijke gewoontes afwijken. Er bestaan erfdienstbaarheden die toestaan dat de heg dichter bij de erfgrens mag staan. In sommige gevallen staat de erfgrens even zo dat de heg dichter bij de grens mag staan.
Vervangen van een bestaande schutting of heg
- Wil je een bestaande schutting of heg vervangen en staat deze op de erfgrens? Dan is deze erfafscheiding niet alleen eigendom van jou, maar ook van je buren. Deze mag je daarom niet zomaar vervangen. Jullie moeten alles in overleg doen en de kosten delen.
- Werken je buren niet mee aan de vervanging? Dan kun je de afscheiding op jouw eigen grond plaatsen en is deze alleen van jou. Je betaalt dan zelf voor de aanschaf van de erfafscheiding en mag ook zelf kiezen hoe deze eruitziet.
- Ga altijd stapsgewijs te werk: Ga eerst na waar de erfafscheiding staat. Als deze op jouw eigen grond staat, mag je deze zelf vervangen. Staat de erfafscheiding op de erfgrens? Dan heb je toestemming van je buren nodig. Ga hierover met hen in gesprek. Reageren de buren niet? Geef dan schriftelijk aan dat je wilt overleggen over het vervangen van de erfafscheiding. Gebruik hiervoor onze voorbeeldbrief. Komen jullie niet tot een oplossing? Dan kun je een schutting op jouw eigen grond plaatsen of eventueel de rechter verzoeken om je buren te verplichten mee te werken.
Wet- en kadasterzaken, rechtsverhoudingen en erfgrens
In de wet staat dat beide buren te allen tijde kunnen vorderen dat de andere buur er aan meewerkt dat er op de grens van de erven een scheidsmuur van twee meter hoogte wordt opgericht. Een uitzondering hierop doet zich voor wanneer een verordening of een plaatselijke gewoonte de wijze of hoogte van de erfafscheiding anders regelt. De buren moeten in gelijke delen bijdragen in de kosten van de afscheiding. Een scheidsmuur is een muur of schutting die op de erfgrens staat; indien er al een scheidsmuur staat, gelden er vernieuwing- en vervangingsregels en is het mandelig (gemeenschappelijk eigendom).
Wat is een erfafscheiding? Alles wat een fysieke grens markeert tussen twee percelen kan worden gezien als een erfafscheiding, waaronder schuttingen, hekken, muren, heggen, struiken, bomen, greppels of paaltjes. Om de erfgrens te bepalen, kunt u het kadaster raadplegen. Bij een grensreconstructie zal het Kadaster een bestaande kadastrale grens opnieuw zichtbaar maken in het terrein. Een landmeter komt langs en laat u zien waar de kadastrale grens ligt.
Hoe hoog mag een schutting of muur zijn?
- Een schutting naast of achter een huis mag maximaal 2 meter hoog zijn. Voor een schutting vóór het huis is de maximale hoogte 1 meter.
- Voor bomen en heggen geldt geen maximale hoogte, maar er geldt wel afstandsregels tot de erfgrens bij beplanting.
Wil je hoger bouwen, dan is meestal toestemming van de gemeente nodig. Staat de erfafscheiding op jouw eigen grond? Dan mag je deze zonder overleg weghalen of vervangen, maar het is wel raadzaam dit soort plannen tijdig aan de buren te melden. Staat de erfgrens exact op de grens? Dan is de erfafscheiding van jou en je buren samen; je moet dan samen afspraken maken over veranderingen en kosten.
Overleg en afspraken met de buren
- Als je de erfgrens wilt aanpassen of samen een erfafscheiding wilt plaatsen, spreek dan af wie betalingen en onderhoud voor zijn rekening neemt. Bij een gezamenlijke erfafscheiding delen beide buren de onderhoudskosten. Bij een individuele afscheiding is de eigenaar verantwoordelijk.
- Een schutting of heg samen met de buren plaatsen kan een goede oplossing zijn; kosten, werk en resultaat worden zo gedeeld. Een collectieve aankoop kan voordeliger zijn.
- Maak vooraf afspraken en leg deze schriftelijk vast. Een notariële akte of schriftelijke vastlegging bij voorkeur voorkomt toekomstige discussies, zeker wanneer er nieuwe buren komen.
Wat te doen als de buren niet willen meewerken? Een draagvlak vinden kan lastiger zijn. Een mediator kan helpen bij conflictbemiddeling. Als er geen compromis wordt bereikt, blijft de mogelijkheid om op jouw eigen grond te bouwen of, in uiterste gevallen, een rechter te vragen om de medewerking te dwingen. Een schutting op de gemeenschappelijke erfgrens is altijd mandelig en vereist samenwerking.
Bouwen op de erfgrens en vergunningszaken
Wil je uit- of aanbouwen en een muur op de erfgrens zetten, dan heb je hiervoor toestemming van de buren nodig. Als er al een gemeenschappelijke erfafscheiding staat, kun je deze niet zomaar verwijderen. Er zijn regels omtrent bouwen op de erfgrens en mogelijke verordeningen van gemeenten die afwijken van landelijke regels. Voor een pergola of andere constructie geldt vaak: een pergola op de erfgrens is meestal een erfafscheiding; overstekende delen vereisen toestemming van de buren.

Praktische handelingen en vertrouwd advies
Hoe meet u de hoogte van een erfafscheiding? U meet de hoogte vanaf de grond op de plek waar de erfafscheiding staat. Meet vanaf het hoogste punt van de erfgrens als de schutting exact op de grens staat. Een belangrijke regel is dat vensters, balkons of openingen niet recht tegenover het gebied van de buren geplaatst mogen worden binnen twee meter van de erfgrens, tenzij de buren toestemming hebben gegeven of de vensters ondoorzichtig zijn. Een scheidsmuur of schutting vormt een zichtlijn die privacy bewaart, maar er bestaan uitzonderingen zoals afspraken die schriftelijk zijn vastgelegd of onder verjaring blijven gelden.
Het overleg met buren hoeft niet altijd tot een oplossing te leiden. In dat geval blijft er de optie om de erfafscheiding op uw eigen grond te plaatsen, of om juridische stappen te ondernemen om de medewerking van de buren te krijgen. Een advocaat kan u helpen bij geschillen over erfafscheidingen door de regelgeving met u door te nemen en te bepalen of er sprake is van schending van het burenrecht, met de focus op conflictbemiddeling en, indien nodig, een dagvaarding en procedure.
Schutting op erfgrens of niet op erfgrens
Veelgestelde vragen (samenvatting)
- Mag ik zonder toestemming een schutting plaatsen? Ja, als de schutting volledig op eigen grond staat. Voor plaatsen op de erfgrens is overleg nodig.
- Hoe weet ik waar de erfgrens precies ligt? Raadpleeg kadastergegevens; bij onduidelijkheid kan een grensreconstructie uitkomst bieden.
- Wat als een erfafscheiding al jaren op de verkeerde plek staat? Verjaring kan een rol spelen, afhankelijk van duur en gebruik.
- Wie betaalt onderhoud van een erfafscheiding? Als de afscheiding op de erfgrens staat, betalen beide buren; staat deze volledig op eigen grond, dan betaalt de eigenaar.
- Gelden de regels ook voor huurders? Ja, huurders moeten zich aan de regels houden; verhuurder kan verantwoordelijk zijn voor betaling bij vervanging, check huurovereenkomst.
- Kan ik met buren andere afspraken maken over erfgrenzen? Ja, mits schriftelijk vastgelegd; afspraken gelden mogelijk ook voor toekomstige buren via notariële akte of koopcontract.