In België veroorzaken wezels en marters elk jaar duizenden schadegevallen aan auto’s. De steenmarter (Martes foina) en de marter (Martes martes) zijn, zoals de wezels, nauw verwante marterachtigen die met het blote oog moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn. Beide leven solitair, jagen ‘s nachts en hebben een opportunistische levenswijze. Heggen, houtstapels, schuren, zolders: ze passen zich aan bijna elke omgeving aan. De laatste jaren neemt hun populatie toe, vooral in de halflandelijke en voorstedelijke gebieden van België. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, knagen marterachtigen niet uit honger aan kabels. Wat hen in de eerste plaats aantrekt, is de warmte van de motorruimte: een warme, droge schuilplaats die beschermd is tegen roofdieren, ideaal om uit te rusten. Daarnaast speelt het territorium een rol: deze dieren markeren hun aanwezigheid met geurstoffen.
Hoewel marters het hele jaar door onder uw motorkap kunnen kruipen, is het risico in de lente het grootst. Onder de motorkap richten wezels en marters zich steevast op dezelfde onderdelen. De elektrische kabels van de motorbundel zijn hun favoriete doelwit: ze zijn soepel, goed bereikbaar en dragen die bekende geurmarkeringen die hun territoriumdrift opwekken. Een doorgesneden kabel kan een totale storing of kortsluiting veroorzaken of onverklaarbare waarschuwingslampjes doen oplichten. De schade die marterachtigen aanrichten, is zelden onbeduidend, met een gemiddelde van meer dan €500 per interventie. In de praktijk kan een interventie variëren van enkele honderden euro’s voor de vervanging van een eenvoudige kabel tot meer dan €800 zodra een elektronische behuizing is beschadigd.
- Start uw auto plotseling niet meer zonder duidelijke reden? Ziet u ongebruikelijke lampjes op het dashboard branden? Til de motorkap op en kijk goed rond. Als u deze aanwijzingen opmerkt, laat uw auto dan door een professional inspecteren voordat u weer de weg op gaat.
- Er bestaat helaas geen wondermiddel tegen marters. De afgesloten garage: oplossing nr. Dit is de meest effectieve en voor de hand liggende bescherming: uw auto in een afgesloten ruimte parkeren. Een carport, een afgesloten garage of een andere overkapping waarvan u de toegangen kunt afsluiten, vermindert het grootste deel van het risico. Let echter op: een marter kan zich door een opening met een diameter van 6 cm wurmen.
- Sprays, korrels, geurblokken op basis van ammoniak, naftaline of etherische oliën: geurwerende middelen creëren een onaangename omgeving voor het dier en zetten het ertoe aan elders zijn toevlucht te zoeken. Er is echter een duidelijk nadeel: de effectiviteit neemt af na verloop van tijd, door regen en door de warmte van de motor. Regelmatige vervanging is noodzakelijk om het afschrikkende effect te behouden.
Deze apparaten worden onder de motorkap of onder het voertuig bevestigd en zenden hoogfrequente geluiden uit die onhoorbaar zijn voor de mens, maar door marterachtigen als agressief worden ervaren. Maar marters en wezels kunnen wennen aan een constante geluidsuitstoot. Hoogspanningsapparaten zijn meestal efficiënter maar ook duurder en bestaan uit kleine plaatjes die in de motorruimte worden geïnstalleerd. De installatie ervan moet absoluut door een professional worden uitgevoerd. Sommige modellen worden uitgeschakeld wanneer de motorkap wordt geopend, andere niet: controleer dit voordat u mechanische werkzaamheden aan uw voertuig uitvoert. Deze apparaten zijn een grotere investering (soms meer dan €400).
Naast afschrikmiddelen is het mogelijk om de meest kwetsbare kabels en slangen mechanisch te beschermen door ze te omhullen met versterkte mantels van gevlochten materiaal of aluminium. Als uw voertuig al door een marter is bezocht, reinig dan zorgvuldig de motorruimte voordat u andere maatregelen neemt. Met een geschikt motorreinigingsmiddel kunt u deze sporen wissen.
Gezien de schade die een marter kan aanrichten, kan de verleiding groot zijn om ze voorgoed uit te schakelen. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geniet de steenmarter volledige bescherming. Het besluit van 1 maart 2012 betreffende natuurbehoud verbiedt elke vorm van jacht, vangst of afschot. In Vlaanderen kunt u bij ernstige en herhaalde schade een beroep doen op uw gemeente. Deze kan een ontheffing verlenen waardoor aangewezen ambtenaren het dier mogen vangen en ver van uw eigendom mogen vrijlaten. In Wallonië is de steenmarter niet strikt beschermd, maar de jacht erop blijft onderworpen aan zeer strenge voorwaarden. Regulering is alleen mogelijk om redenen van volksgezondheid of openbare veiligheid, en alleen met toestemming.
Samenvatting van wettelijke aspecten en verzekering
Samenvattend: ongeacht in welke regio u woont, is het wettelijk en ethisch gezien de prioriteit om de marter te verjagen zonder hem kwaad te doen. Het eerste wat u na een schadegeval moet doen, is nagaan wat uw verzekering dekt. De BA-aansprakelijkheidsverzekering (autoverzekering), die in België verplicht is, dekt uitsluitend schade aan derden. Zij vergoedt geen schade aan uw eigen voertuig. Om vergoed te worden, moet u een omniumverzekering (volledige dekking) hebben of, afhankelijk van de voorwaarden van uw contract, een mini-omnium. Niet alle verzekeringsmaatschappijen behandelen schade door marters op dezelfde manier. Sommige dekken deze schade expliciet onder de dekking „contact met een dier“. Andere beperken deze dekking tot grote wilde dieren (herten, wilde zwijnen) en sluiten marterachtigen uit. Neem vóór een schadegeval de tijd om de algemene voorwaarden van uw contract te lezen of neem contact op met uw verzekeraar om dit punt te verduidelijken. Schade veroorzaakt door een marter kan uw voertuig zonder waarschuwing stilleggen, soms ver van huis. Een technische immobilisatie van uw wagen die veroorzaakt is door dieren is gedekt. Bent u nog niet verzekerd? Vergeet dan niet om uw Europ Assistance-polis te controleren voordat het risicovolle seizoen begint.
Wat te doen bij waargenomen marteractiviteit
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, knagen marters niet aan kabels uit honger. Het is vooral territoriaal gedrag: deze dieren markeren hun aanwezigheid met geurstoffen, en wanneer een mannetje de geur van een rivaal op uw motor detecteert, reageert hij agressief door te bijten en te krabben aan alles wat hij tegenkomt. De warmte van de motorruimte maakt deze plek ook aantrekkelijker als schuilplaats. De lente is de periode met het grootste risico. Tijdens de paartijd vertonen mannetjes meer territoriaal gedrag: ze verplaatsen zich vaker, markeren hun territorium vaker en reageren agressiever op geuren van concurrenten. Voertuigen die meerdere dagen buiten geparkeerd staan, met name na de winterperiode, zijn bijzonder kwetsbaar.
Nee, in de overgrote meerderheid van de gevallen. De marter is op het hele Belgische grondgebied beschermd: het vangen of doden ervan is verboden. Voor de steenmarter verschilt de wetgeving per regio. In Brussel is hij eveneens beschermd. In Wallonië is regulering alleen mogelijk onder zeer strikte voorwaarden en om redenen van openbare veiligheid. In Vlaanderen kunt u bij ernstige schade een verzoek indienen bij uw gemeente om een vergunning te verkrijgen voor het vangen en vrijlaten door aangewezen ambtenaren.
Hoe kun je auto beschermen tegen marters? Er bestaan diverse methoden die elkaar kunnen versterken:
- Parkeer zo veel mogelijk in een afgesloten garage of onder een carport met afsluitbare toegang.
- Bescherm kabels en slangen mechanisch met gevlochten mantels of aluminium omhullingen.
- Bedek kwetsbare kabels met bijtbestendige kunststof ribbelbuizen.
- Gebruik ultrasone marterverjagers onder de motorkap; kies modellen met variabele frequentie om gewenning te voorkomen.
- Overweeg hoogspanningsplaatjes die een lichte schok geven bij contact met marters; laat installatie door een professional uitvoeren.
- Reinig na bezoek de motorruimte grondig om geursporen te verwijderen; gebruik eventueel een motorreinigingsmiddel.
- Voeg geurverdrijvende middelen toe zoals geurpads of anti-marterspray volgens een vast stappenplan.
Het MartGuard® 3-stappenplan biedt een slimme, complete en diervriendelijke aanpak om marters in en rond je auto effectief te weren. Met deze combinatie pak je marterproblemen bij de bron aan. Begin altijd met het schoonmaken van de motorruimte. Plaats de geurpads op strategische plekken in de motorruimte en spray ze goed in met de Anti Marterspray. De pads houden de geur langdurig vast en vormen een barrière die marters instinctief vermijden. Herhaal dit iedere twee weken totdat de overlast verdwenen is. De meegeleverde marterverjager sluit je eenvoudig aan op de accu van je auto. Hij produceert wisselende ultrasone geluiden die voor mensen niet hoorbaar zijn, maar marters als zeer onaangenaam ervaren. Of je nu een stadsauto, camper of bedrijfswagen hebt, dit 3-stappenplan werkt zowel preventief als tegen bestaande marteroverlast. Voor het beste resultaat reinig je altijd eerst de motorruimte voordat je de geurpads en verjager inzet. Met het MartGuard® Martervrij 3 stappenplan kies je voor slimme bescherming tegen ongewenste dieren.
Zo bouw je een marterverjager in
Wat te doen als uw auto al is beschadigd
Als u toch bezoek hebt gehad, laat dan altijd een grondige motorreiniging uitvoeren en overweeg om uw voertuig op een andere plek te parkeren. Steenmarters gebruiken net als muizen vaste looproutes. Smalle openingsroutes en afgeronde hoeken helpen om vernielingen te voorkomen of te beperken.
Naast de klassieke maatregelen bestaan er ook aparte soorten beschermingsmiddelen:
- Anti-marter geurschijf die ruikt naar de vos, met eenvoudige bevestiging onder de carport of motorkap; effectief voor minstens zes maanden.
- Geurverwijderaar in reinigingsschuim voor onder de motorkap; onschadelijk voor elektronische componenten en plastics.
- Anti-Marterspray die periodiek herhaald moet worden om effectief te blijven.
Heb je nog vragen of wil je meer tips? Nu weet je hoe je zorgeloos kunt genieten van een welverdiende kampeervakantie in de natuur. Waar ga jij dit jaar heen?