Een erfafscheiding van maximaal 2 meter hoog is in de Hof van Twente vaak toegestaan zonder vergunning, maar sinds 1 januari 2024 kunnen gemeentes hiervan afwijken. De erfafscheiding heeft twee functies: van binnen naar buiten, als ware het een groene huiskamer, en als inkijkbescherming richting de perceelsgrens. Het college weegt privacybelang zwaar mee bij de beoordeling van een omgevingsvergunning.
Algemene uitgangspunten en afwegingen
Een muur of schutting mag naast en achter de woning meestal maximaal 2 meter hoog zijn. Voor de bebouwde kom van gemeenten geldt een soortgelijke grens, met mogelijke afwijkingen. Een heg kent geen vaste maximale hoogte, maar moet op voldoende afstand van de erfgrens staan; een hoge heg kan hinder opleveren. Als de erfafscheiding op de erfgrens geplaatst wordt, is overleg met de buren noodzakelijk omdat de afscheiding dan van beide partijen is.
- Het verlenen van een omgevingsvergunning hangt af van vier hoofdvoorwaarden:
- De erfafscheiding mag geen belemmering voor het verkeer vormen en voldoet aan redelijke eisen van welstand.
- De erfafscheiding wordt niet op de openbare orde of verkeersveiligheid geschaadt.
- De privacy- en welstandsbelangen krijgen voldoende gewicht in de afweging.
- Indien nodig kunnen de regels gelegaliseerd worden door beleidswijzigingen.
- Bij plaatsen op de erfgrens geldt de afspraak: beiden betalen de helft van aankoop, bouw en onderhoud; indien men tot samenwerking niet komt, kan men een tweede erfafscheiding op eigen grond plaatsen.
Eigenaren, buren en eigendomssituaties
Als een erfafscheiding op uw eigen grond staat, mag u deze meestal zonder toestemming verwijderen of vervangen. Staat de afscheiding op de erfgrens, dan is deze eigendom van u en uw buren samen; u moet daarover gezamenlijk afspraken maken. Staat de afscheiding op de grond van uw buren en niet op uw eigen grond, dan moet u toestemming vragen aan de buren. Voor snoeien of aanpassingen aan de heg aan uw kant geldt overleg met de buren als dit van invloed kan zijn op hun licht of privacy.
In sommige gevallen gelden in uw gemeente aanvullende regels of afwijkingen per situatie. Als uw buren op de erfgrens willen bouwen en de heg, muur of schutting moet verwijderen, dient u te controleren of zij op hun eigen grond bouwen; de gemeente hoeft dit niet te controleren. Een rechter kan bij blijvende meningsverschillen uitsluitsel geven over de erfgrens en toestemming tot bouwen.
Meten van hoogte en praktische handleiding
U meet de hoogte vanaf de grond op de plek waar de erfafscheiding staat. Meet vanaf het hoogste punt van uw eigen tuin, ook als uw tuin lager ligt dan die van uw buren. Als de schutting op de erfgrens staat, meet dan vanaf het hoogste punt van de erfgrens. Een schutting, muur of hek naast of achter een huis mag maximaal 2 meter hoog zijn; vóór het huis is de maximale hoogte 1 meter. Voor hogere erfafscheidingen is een vergunning vereist.
Bij aanwezigheid van bomen, heggen of andere natuurafscheidingen gelden afwijkende regels; een heg kan geen maximale hoogte hebben, maar moet rekening houden met afstand tot de erfgrens en mogelijk hinder bij buren. Voor bomen en heggen geldt bovendien geen algemene maximale hoogte, maar wel een passende afstemming op de omgeving en de buren.
Vergunningen enOmgevingsloket
Voor wijzigingen in de omgeving, zoals het kappen van bomen, het plaatsen van een dakkapel of het aanleggen van een uitrit, regelt het Omgevingsloket de vergunningen. Een omgevingsvergunning wordt meestal binnen 8 weken bekendgemaakt; als de vergunning is verleend, mag men na één dag beginnen (mogelijk op eigen risico). Voor sommige activiteiten geldt een bouwmelding in plaats van een volledige vergunning, en een bouwmelding is één jaar geldig.
Natuur, bomen en de Bomenverordening Hof van Twente
De verordening bevat bepalingen over houtenopstanden, bomen en bijzondere houtopstanden. Een boom mag zonder omgevingsvergunning meestal niet worden geveld; sommige situaties vereisen de melding bij de burgemeester of wethouders. Er zijn uitzonderingen voor periodiek onderhoud en specifieke vormen zoals knot- of leibomen, mits de herstelkansen en ecologische waarde in acht worden genomen. Monumentale bomen hebben speciale bescherming en vereisen vaak specifieke procedures en mogelijk geen vellen, tenzij er sprake is van ernstige dreiging voor de openbare veiligheid of andere uitzonderlijke situaties.
De Richtlijn BEA (Beoordeling van Ecologische Aspecten) wordt toegepast bij voorgenomen bouw of aanleg en moet door een boomspecialist uitgevoerd worden. Voor buitengebied buiten de bebouwde kom geldt extra toetsing onder de Wet Natuurbescherming en de Bomenverordening Hof van Twente, met meldingsplicht bij Gedeputeerde Staten voor grotere houtopstanden.
Hoe hoog mag een schutting zijn? Ontdek de regels hier!
Praktische tips bij plannen en afstemming met buren
Wanneer u een hogere erfafscheiding wilt plaatsen, of als de erfafscheiding op de erfgrens moet komen, bespreek dit dan vroegtijdig met uw buren. Probeer duidelijke afspraken te maken over eigendom, kosten, onderhoud en eventuele toekomstige herplant. Notarisakten en koopovereenkomsten kunnen afspraken bindend maken bij toekomstige buren, en verjaring kan sommige afspraken blijven gelden. Laat bij huurders de verhuurder verantwoordelijkheden over onderhoud en vervanging van erfafscheidingen bepalen.
| Situatie | Hoogtegrens | Vergunning nodig | Aanvullende opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Schutting naast/achter huis | Tot 2 meter | Aanmelden/vergunning soms nodig | Let op afstand erfgrens |
| Schutting vóór huis | Tot 1 meter | Vaak geen vergunning | Vrije hoogte tot 1 meter |
| Schutting op erfgrens | Tot 2 meter | Gemeenschap vereist | Samen eigendom en onderhoud |
| Heggen/bomen | Geen vaste max. hoogte | Afhankelijk van situatie | Hinder vermijden; afstand tot erfgrens |
Belangrijke terminologie opgesomd
- Omgevingsvergunning: vereiste voor constructies of ingrepen die de bouw- of milieuregels raken.
- Omgevingsloket: digitaal loket voor aanvragen, bouwmeldingen en regelgeving op locatie.
- Bevoegd gezag: in de Hof van Twente vaak burgemeester en wethouders of op basis van de Wabo een bevoegd gezag.
- BEA-richtlijn: methodiek voor de beoordeling van ecologische effecten bij houtopstanden.