Stappenplan zelf MDF boekenkast op maat maken

Het is hoog tijd voor een boekenkast als je hele bureau vol ligt met boeken en er overal stapels boeken in je huiskamer liggen. Gelukkig is het niet moeilijk om een boekenkast te maken. Meet de ruimte op waar de boekenkast moet komen te staan. Beslis hoe hoog en hoe breed de uiteindelijke boekenkast moet worden. Beslis of je boekenkast een open of gesloten achterkant krijgt. Beslis wat voor boeken je in de kast wilt zetten. Paperbacks zijn doorgaans kleiner dan boeken met harde kaften. Koffietafelboeken zijn natuurlijk nog veel groter.

Ontwerpkeuzes en materiaalselectie

Berkenhout is de beste keuze als je de boekenkast wilt verven, en esdoorn kan goed gebeitst worden. Je kunt massief hout gebruiken voor je boekenkast, maar dan wordt het wel een duur project. Eikenhout voor een boekenkast van 2,5 meter kan wel duizenden euro's kosten. Een plaat multiplex heeft een breedte van 122 cm, maar hou in gedachten dat het zaagblad zorgt voor 3mm zaagverlies. Bereken hoeveel planken met een lengte van 244 cm je uit één hele plaat kunt zagen. Gebruik dat aantal om te berekenen hoeveel planken je in totaal moet kopen. Ga naar een houthandel om gefineerde multiplex uit te zoeken. Multiplex biedt veelzijdigheid en is geschikt voor bijna elke ruimte in huis.

Veel mensen kiezen voor MDF-platen als basismateriaal omdat ze goedkoop en makkelijk te bewerken zijn. MDF-platen zijn ideaal voor het zelf maken van meubels: makkelijker te zagen dan veel andere materialen en slijtvaste eigenschappen houden lang vorm. Standaard MDF is echter niet geschikt voor buiten of vochtige ruimtes. Als je kast in een badkamer komt, gebruik dan vochtwerend MDF of kies een ander materiaal. Voor zware voorwerpen is multiplex vaak de betere keuze; het is sterker en buigt minder door. Ook bij een balkon of vochtige ruimte verdient multiplex de voorkeur boven standaard MDF.

Materialen en gereedschappen

Als je je kast wilt schilderen, is het vaak verstandig om eerst te schuren, hoewel het per materiaal verschilt hoe belangrijk deze stap is. Breng vervolgens grondverf aan voordat je de uiteindelijke laklaag aanbrengt voor het beste resultaat. Voor het zagen kun je een afkortzaag of cirkelzaag gebruiken. Als je kiest voor een cirkelzaag, neem dan een zaagblad met carbide waarmee multiplex gezaagd kan worden. Duwa het hout met een gelijkmatige snelheid door de zaag. Vraag aan een vriend om je te helpen. Een van de uitdagingen van het werken met multiplex is de afmetingen van de plaat (122 x 244), dat kan lastig zijn om in je eentje door de zaag te krijgen.

Stap-voor-stap bouwplan

1. Begin met het op maat maken van de planken. Stel een zaag in op een diepte van 12 mm. Je kunt de groef maken door zaagsneden in het hout te maken, steeds 3 mm verder, totdat de groef net zo breed is als de dikte van het multiplex.
2. Als je geen gaatjesbord hebt kun je een sjabloon maken voor het boren van de gaten van een plank grenen van 18 mm in dezelfde lengte als de zijkanten van de boekenkast. Boor ongeveer 3 mm dieper dan de lengte van de pluggen. Plak wat plakband op het boortje om te zien tot hoe ver je moet boren, of gebruik een afstandhouder.
3. Smeer lijm op de groef en druk de bovenkant op zijn plek. Draai schuine schroeven in de planken om de bovenkant vast te zetten. Als je wilt kun je de middelste en onderste plank ondersteunen; ze zullen het frame sterker maken zonder veel massa toe te voegen.
4. Boor gaten voor in de bovenkant van de boekenkast en boor de gaten vervolgens op met een verzink- of soeverijnboor. Boor gaten voor en verzink de schroefkoppen door middel van een soeverijnboor. Zorg dat de boekenkast goed haaks staat.
5. Door een omlijsting ziet de boekenkast eruit alsof het op maat gemaakt is. Als de omlijsting vastzit kun je de randen afronden met een afrondingsfrees. Druk het fineer goed aan op het multiplex met een roller. Goed schuren is essentieel voor hoe een bouwproject van hout er uiteindelijk uit komt te zien, en het is van invloed op het beitsen.
6. Breng grondverf en verf aan. Breng grondverf aan en laat het drogen. Schuur de kast lichtjes op en verwijder het stof met kaasdoek of een zachte, katoenen lap. Breng een laag verf aan. Kies witte grondverf als de uiteindelijke verf licht van kleur is; kies grijs als de verfkleur donker is. Breng transparante lak aan.
7. Als het hout al heel mooi is kun je beter kiezen voor een transparante lak op basis van polyurethaan, dan komt de natuurlijke schoonheid van de nerven mooi tot zijn recht. Breng de eerste laag aan en laat het drogen voordat je het opschuurt met fijn schuurpapier. Verwijder het stof met kaasdoek of een zachte, katoenen doek en breng een tweede laag aan. Laat het weer drogen voordat je het opschuurt met fijn schuurpapier. Heb je wel eens overwogen om een nieuwe kast zelf te maken? Hier zitten een aantal voordelen aan vast.
8. Vergeet niet een achterplaat te overwegen om de stabiliteit te verhogen. Overweeg naast schroeven ook lijm te gebruiken. Wil je schroeven niet in het zicht? Verzend ze verzinken en werk af met plamuur. Gebruik deuvels om gaten te verbergen voor een nette afwerking.

Ontwerp en inspiratie

Nadat je een ontwerp hebt, is er nog één belangrijke stap voordat je daadwerkelijk je kast kunt gaan maken: het bepalen van het materiaal. Het kiezen van het juiste materiaal is om verschillende redenen van een groot belang, zoals esthetiek, sterkte en vochtbestendigheid. Massief hout is mooi maar niet voor iedereen ideaal vanwege gewicht en kosten. MDF en multiplex zijn populaire alternatieven; MDF is makkelijk te bewerken maar minder geschikt voor vochtige ruimtes. Multiplex biedt sterkte en is geschikt voor verschillende kasttypes en ruimtes, inclusief buiten- en vochtige plekken wanneer juist behandeld.

Tips voor kostenbesparing en variaties

• MDF - goedkoop en makkelijk te bewerken; ideaal voor een eenvoudig op maat gemaakte kast.
• Houtfineer - geeft de look van echt hout tegen lagere kosten; onderlaag is MDF.
• Goedkopere houtsoorten - dennen, oud steigerhout en underlayment.
• Stellingkasten of ladderrekken - goedkope en flexibele opties voor een budgetvriendelijke oplossing.
• Herbruikte materialen - recycle wat je al hebt, bijvoorbeeld een oud tafelblad of houten kistjes.
• Voeg verlichting toe - boekenkastverlichting brengt de collectie echt in de schijnwerpers.

Praktische varianten en stappenplan voor zelf bouwen

DIY: een boekenkast zelf maken in 5 stappen. Een eenvoudig ontwerp kan nog steeds indrukwekkend zijn. Voorbeeldkast: 200 cm hoog, 100 cm breed en 40 cm diep; pas afmetingen aan aan jouw ruimte. Een compleet stappenplan met benodigdheden en gereedschappen staat in de handleiding hieronder.

Benodigdheden

• Houten planken van circa 40 cm breed en 3 cm dik (2x lengte 200 cm, 5x lengte 94 cm, 2x lengte 100 cm)
• 10 houten latjes van 3x3x40 cm
• Eventueel hout voor omlijsting
• Eventueel verf in een kleur naar keuze
• Schroeven
• Boormachine
• Zaagmachine
• Houtsoort kiezen

Bonus tip: je kunt een achtergrond en planken voorzien van behang voor extra stijl. Om de kast tot een luxere look te brengen kun je ook achterverlichting toevoegen.

Overwegingen bij grootte, gewicht en gebruik

Bij het plannen van een kamerhoge of grote boekenkast moet rekening gehouden worden met gewicht en stabiliteit. Gebruik een achterplaat voor extra stevigheid en zorg dat alle verbindingen zo vast mogelijk zijn. Als de kast zwaar beladen wordt, verdeel het gewicht bewust over meerdere planken en zorg voor stevige borstels en bevestigingen. De afwerking beïnvloedt de kwaliteit van het eindresultaat aanzienlijk: schuur zorgvuldig, verf gelijkmatig en laat voldoende droogtijd tussen lagen.

Aanvullende opties en afronding

Wil je geen traditionele kastenwand? Overweeg een bibliotheekkast in de voortuin als verrassende uitleen- of uitstallingsruimte voor boeken. Een ander eenvoudige optie is een standaard boekenkast van de kringloop die je naar wens kunt pimpen met schilderwerk of behang. Voor extra flair kun je een ombouw of omlijsting laten maken en de randen afronden met een afrondingsfrees.

tags: #mdf #boekenkast #op #maat