Een bakstenen buitenmuur krijgt veel te verduren. Regen, wind, temperatuurverschillen en vocht stellen hoge eisen aan het metselwerk. Daarom is het belangrijk dat de buitenmuur vanaf de fundering goed wordt opgebouwd. Ook de voegen, waterkering en spouwankers spelen daarbij een belangrijke rol. De spouw helpt om vocht af te voeren en warmteverlies te beperken. Een dilatatievoeg moet vooraf worden meegenomen in het metselplan, want zonder dilataties kunnen spanning en schade ontstaan. De waterkering en spouwankers dragen bij aan een daadkrachtige bevestiging van het metselwerk aan de binnenmuur.
Weersomstandigheden en de hechting van metselwerk
Ga je metselen? Dan moet je altijd rekening houden met de weersomstandigheden. Verschillende weersomstandigheden hebben veel invloed op de hechting, uitharding en uitstraling van het metselwerk. Metsel daarom niet zomaar bij regen, vorst en hoge temperaturen. Metselen bij regen: metsels niet wanneer het regent. Zo verklein je de kans op kalkuitbloei- en uitslag. Begint het tijdens het metselen toch te regenen? Stop dan direct en dek het verse metselwerk goed af met een afdekzeil. Bovendien mag regen niet rechtstreeks op het metselwerk vallen voordat de metselmortel hard is. Dit heeft als gevolg dat metselmortel uit de voegen kan spoelen.
Metselen bij vorst: metsels niet bij een temperatuur van 0 °C of lager. De metselmortel hardt dan niet of nauwelijks uit. Dit kan leiden tot hechtingsproblemen. Metsel bij voorkeur bij een temperatuur van minimaal 5 °C en maximaal 30 °C. Zo kan de metselmortel goed uitharden. Metsel je bij een temperatuur boven de 0 °C? Bekijk dan altijd de weersvoorspelling voor de nacht. Als de temperatuur ’s nachts onder -3 °C komt, stop dan op tijd met metselen. Houd verder rekening met onderstaande punten: dek de pallets met bakstenen af, zodat ze niet kunnen bevriezen; verwerk nooit bevroren bakstenen; werk niet op een bevroren of ontdooiende ondergrond of bij risico op vorst binnen 24 uur; dek het verse metselwerk goed af.
Metselen bij hogere temperaturen en dilataties
Metsel bij hoge temperaturen: houd er bij hoge temperaturen rekening mee dat het metselwerk extra moet worden voorbevochtigd en nabehandeld. Voorkom dat de bakstenen direct in het zonlicht staan en zet ze neer in de schaduw. Gebruik te droge stenen of te natte stenen kan ertoe leiden dat de metselmortel niet goed uitdroogt en hecht minder goed aan de bakstenen. Dilataties zijn voegen die beweging in het metselwerk opvangen. Een bakstenen buitenmuur krijgt te maken met temperatuurverschillen, vocht, krimp en beweging van de achterliggende constructie. Zonder dilataties kunnen spanning en schade ontstaan, met scheurvorming als mogelijk gevolg. Een dilatatie moet vooraf worden meegenomen in het metselplan. Dit is niet meer op te lossen als de buitenmuur al volledig is gemetseld. Laat je hierbij altijd adviseren door een vakman of constructeur.
Benodigdheden en voorbereiding
- Controleer de vochtigheid van de bakstenen, omdat te droge of te natte stenen lastig te verwerken zijn en de metselmortel dan minder goed kan hechten.
- Meng bakstenen uit meerdere pakketten. Pak de stenen diagonaal van de pakketten af voor een mooie kleurschakering aan de gevel.
- Controleer regelmatig het metselkoord, zodat de lagen recht en op gelijke hoogte blijven.
- Maak niet te veel metselmortel tegelijk aan, omdat het snel uitdroogt en uithardt.
- Span tussen de metselprofielen een metselkoord op de hoogte van de eerste laag bakstenen.
Stappenplan hoe je een bakstenen buitenmuur metstelt
- Een bakstenen buitenmuur metsel je op een fundering. Het is belangrijk om de fundering goed te controleren om latere verzakkingen en structurele schade te voorkomen.
- Dilatatievoegen in het metselwerk zijn nodig om scheurvorming te voorkomen. Voordat je begint, bepaal waar dilataties nodig zijn en laat dit eventueel controleren door een vakman of constructeur.
- Bevestig per hoek een multiplex plaat op de fundering met betonschroeven. Deze vormt het vaste voetpunt voor het metselprofiel. Plaats één metselprofiel per hoek. Zet twee schoorlatten haaks op elkaar om het profiel stevig vast te zetten. Plaats de schoorlatten aan de buitenkant van het metselwerk.
- Wil je in jouw bakstenen buitenmuur een deurdoorgang maken? Zet het kozijn op de juiste plek en stel dit loodrecht op de schoorlatten. Plaats bovendien een lat in het deurkozijn voor extra stevigheid. Dit kan je overslaan als je geen deurkozijn wilt.
- Leg 10 rijen bakstenen uit in halfsteensverband om de lagenmaat te bepalen. Meet de gezamenlijke lengte op en deel door 10. Tel daar een voegbreedte van ongeveer 10 tot 12 mm bij op. Neem zowel laag- als kopmaat over op de metselprofielen.
- Span een metselkoord op de hoogte van de eerste laag en controleer dat de bakstenen in één rechte lijn liggen.
- Stem de metselmortel af op de bakstenen en controleer de initiële wateropneming op de verpakking.
- Maak de metselmortel aan volgens de verhoudingen van de fabrikant en gebruik schoon water. Meng tot een gelijkmatige, goed verwerkbare specie.
- Leg de eerste laag bakstenen droog uit op de fundering langs het gespannen metselkoord. Verwijder daarna en breng metselmortel aan; zet de stenen in en vul de stootvoegen goed.
- Buig het spouwanker licht afhellend in de mortelvoeg en verdeel de mortel rondom het spouwanker. Leg metselwerkwapening in het midden van de voeg en dek af met mortel.
- Krab de mortel uit de lint- en stootvoegen tot een diepte van circa 15 mm met een voegijzer. Benevel de buitenmuur licht met water en controleer de diepte van de ingekrabde voegen. Leg de volgende lagen bakstenen en zorg voor voldoende mortel op de kopse kant.
Vormen van voegwerk en afwerking
Nadat de muur gemetseld is, kun je het metselwerk voorbereiden op de afwerking. Verwijder overtollige mortel en breng voegmortel aan in de verticale en horizontale voegen. Gebruik een voegbord en laat de voeg diepte zo gelijk mogelijk zijn. De muur kan nu verder worden afgewerkt. Wanneer de muur een deurkalf of kozijn bevat, kan een extra afwerking nodig zijn. Let op dat voegwerk rondom spouwankers en waterkering correct wordt verzegeld om waterinname te beperken.
Metselwerk kan ook onderhoud nodig hebben: het uithakken van voegen kan met verschillende methodes gebeuren. Het is essentieel om dit secuur te doen om schade te voorkomen. Verwijder met zorg roestige muurankers en keilbouten en behandel roest waar nodig. Bij renovatie kan steen vervangen worden met steenstrips zodat het uiterlijk en de constructie bewaard blijven.
Gereedschap en innovatie
Voor het uittanden en inboeten van dikke stenen zijn gereedschappen zoals Arbortech AS200X en BA200X bijzonder geschikt. Deze zagen kunnen diep zagen (tot circa 17 cm) en doen dat nauwkeurig zonder schade aan omliggend metselwerk. Het verschil met traditionele slijptollen ligt in diepte, precisie en minder trillingen. Arbortech biedt verschillende zaagbladen, zoals Plunge en General Purpose XL, die zich lenen voor verschillende maten en dieptes. Klop Innovations is officiële importeur en biedt technische ondersteuning, garantie en demonstraties op locatie.
Voor grotere projecten kan het nuttig zijn een proefmuur als referentie te maken en bakstenen uit dezelfde productiecharge te kiezen om kleurverschil te minimaliseren. Bij opening van de gevel voor maatwerk zoals een deurdoorbraak, geldt extra aandacht voor lood- en waterkering en de verticale voegopeningen om ventilatie en ontwatering te waarborgen.
Bij het kiezen van leveranciers en gereedschappen is het handig te letten op beschikbaarheid, garantie en technisch advies. Arbortech AS200X en BA200X bieden diepe zaagmogelijkheden, met name voor uittanden van dikke stenen, waardoor herstelwerk sneller en veiliger kan plaatsvinden. Gebruik altijd de aanwijzingen van de fabrikant op de verpakking en volg professionele adviezen bij dilataties en waterkering.
Samenvatting van belangrijkste aandachtspunten
- Houd rekening met weersomstandigheden; regen en vorst beïnvloeden hechting en uitharding.
- Zorg voor Dilataties vooraf; dit voorkomt scheurvorming achteraf.
- Controleer vochtigheid en wateropname van bakstenen voor een goede hechting.
- Gebruik spouwankers conform de bouwregelgeving en breng ze aan in volledig aangebrachte metselspecie.
- Houd rekening met de spouw en waterkering bij de afwerking en voegwerk.
- Voor het verwijderen van dikke witten kan Arbortech gereedschap met speciale zaagbladen efficiëntie en controle bieden.
tags: #mortelzaag #uittanden #metselwerk