Het zal je niet zijn ontgaan; vanaf 1 januari 2023 geldt een energieplafond voor alle huishoudens en andere kleingebruikers. Maar wat houdt dat plafond precies in en wat betekent dat voor jouw portemonnee? Om ons te compenseren voor de hoge energieprijzen, kwam de overheid ons in november en december 2022 tegemoet met € 190,- korting op de energierekening. Dit jaar hebben we te maken met een energieplafond. Een regeling van de overheid die ervoor moet zorgen dat burgers de rekening voor gas, elektriciteit en stadwarmte kunnen blijven betalen.
Wie met zijn verbruik onder het vastgestelde plafond blijft, betaalt een tijdelijk aangepast bedrag voor de energiekosten. Dit werkt als volgt:
Prijsplafond en verbruiksplafond
Het energieplafond bestaat uit een prijsplafond en een verbruiksplafond. Wie onder het verbruiksplafond blijft, betaalt dus een aangepast bedrag voor gas, stroom en warmte. Hier wat zaken op een rij:
- Gas: maximaal tarief € 1,45 per m3 tot een verbruik van 1.200 m3 per jaar.
- Elektriciteit: maximaal tarief € 0,40 per kWh tot een verbruik van 2.900 kWh per jaar.
- Stadsverwarming: maximaal tarief € 47,38 per GJ tot een verbruik van 37 GJ per jaar.
Het staatje hierboven maakt duidelijk dat het nog steeds zinvol is om zuinig om te gaan met energie. We betalen dit jaar namelijk een maximaal bedrag voor gas, elektriciteit en warmte. Tót je het verbruiksplafond hebt bereikt. Voor alles wat je daarboven verbruikt, betaal je de marktprijs van dat moment. Is je contract lager dan het tarief van het prijsplafond? Dan geldt voor het totale verbruik het tarief uit je contract. Niemand is duurder uit dit jaar. Wel is het dus nog steeds slim om zuinig om te gaan met energie. Dus: ook met deze regeling zijn zonnepanelen of een waterbesparende douchekop een slimme aankoop. En die dikke trui? Berg die ook nog maar even niet op.
Jaarafrekening en praktische gevolgen
Jaarafrekening Tot nu toe lijkt alles heel duidelijk. Toch zijn er nog wat zaken waar je rekening mee moet houden. Het kabinet heeft het plafond namelijk per dag vastgesteld. De overheid gaat dus niet uit van een maximum energieverbruik per jaar. In de wintermaanden is dat verbruiksplafond hoger dan in de zomermaanden. Verbruik je op een koude dag of maand meer gas, dan kan je dat hoge verbruik op een warmere dag of maand compenseren. Maar nu komt het; je moet hierbij wel rekening houden met de maand waarop je je jaarafrekening binnenkrijgt. Want, omdat je op elk gewenst moment over kan stappen van energieleverancier, krijgt ook iedereen zijn jaarafrekening in een andere maand. Namelijk, in dezelfde maand waarop je energiecontract is ingegaan. Het prijsplafond wordt dan ook niet over het kalenderjaar verrekend. En dat heeft nogal wat gevolgen. Stel, je hebt vorig jaar april je energiecontract afgesloten. Dan ontvang je ook je jaarnota in april dit jaar. De overheid heeft voor de eerste drie maanden van dit jaar een prijsplafond van 568 kuub vastgesteld. Is je verbruik in deze maanden hoger geweest dan dit plafond, dan zal je het markttarief van je leverancier moeten betalen.
Overstappen en prijsplafond voor verschillende afnemers
Zuinig zijn met energie loont dus nog steeds. Niet alleen ben je duurzaam bezig, ook is het goed voor je portemonnee. Onze tip: weet wanneer je je afrekening krijgt en houd je verbruik maandelijks in de gaten. Huishoudens worden vanaf 1 november gecompenseerd voor hun hoge energiekosten. Om dit te bereiken, komt het kabinet met een energie plafond. Dit betekent dat er een maximumtarief wordt ingesteld voor stroom en gas. Bij een gemiddeld verbruik ben je hierdoor maximaal 241 euro per maand kwijt aan energie, zo is de verwachting. Toch roept het prijsplafond bij veel Nederlanders vragen op. De bedragen zijn inclusief energiebelasting, ODE en btw. Het prijsplafond voor stroom en gas staat niet vast. Als de ontwikkeling van de energieprijzen meevalt, kan het plafond ook naar beneden worden bijgesteld. Het plafond voor gas kan echter maximaal worden verlaagd naar 1,20 euro per kubieke meter. Er is echter met energieleveranciers afgesproken dat er al verlichting van de energierekening plaatsvindt per 1 november 2022. Dit gebeurt middels een eenmalige korting van 380 euro. Kom je boven dit verbruik? Dan geldt voor het meerverbruik het energietarief dat in je contract staat.
Tim en Rosa zitten bij Vattenfall. In hun huidige variabele contract betalen zij 0,4461 euro per kWh voor elektriciteit en 2,0207 euro per m3 voor gas. Ze verbruiken jaarlijks 3.500 kWh aan stroom en 1.650 m3 aan gas. Stroom: voor de 3.500 kWh aan stroom betalen ze gewoon het stroomtarief in hun contract, omdat dit valt onder de grens van 0,40 euro. Gas: voor de eerste 1.200 m3 gas betalen ze het verlaagde tarief van 1,45 euro per kubieke meter. Voor het restant (450 m3) betalen ze het tarief in hun contract van 2,0207 euro. De details tonen hoe het prijsplafond in de praktijk uitpakt, afhankelijk van het eigen verbruik en contracten.
Stadsverwarming en praktische onzekerheden
Iets dat veel Nederlanders zich afvragen, is hoe het prijsplafond werkt bij stadsverwarming. Helaas is het nog onduidelijk hoe de overheid hier mee omgaat. Het is aannemelijk dat hier wel een regeling voor wordt getroffen. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat je voor het verwarmen van je woning maximaal 1.800 euro aan variabele kosten betaald (1.200 m3 x € 1,45) plus de gebruiksonafhankelijke kosten die gelden. Mogelijk dat er een maximumbedrag komt per Gigajoule (GJ), de eenheid waarin stadsverwarming wordt betaald. In Amsterdam betaal je bij Vattenfall bijvoorbeeld zo’n 35,50 euro per GJ, op andere plekken bijna 49 euro per GJ. Aardgas heeft een bepaalde verbrandingswaarde, namelijk zo’n 9,76 kWh per m3. 1 kWh staat weer gelijk aan 3,6 Megajoule (MJ) aan warmte inhoud. Dus per m3 heb je het dan over ruim 35 MJ. Een gemiddeld gasverbruik van 1200 m3 zou dan 42 GJ betekenen. Kortom, het zou kunnen dat het prijsplafond (prijs januari voor stadsverwarming) dan geldt tot bijvoorbeeld 42 GJ. Maar dit is slechts speculatie. Zo’n half miljoen Nederlanders hebben stadsverwarming. Het prijsplafond klinkt niet eerlijk voor mensen die net hebben geïnvesteerd in isolatie en een warmtepomp. Hun gasverbruik gaat immers omlaag, terwijl het stroomverbruik juist hoger wordt. Daarbij komt ook nog eens dat het prijsplafond voor stroom vrij hoog ligt, namelijk op 0,40 euro per kWh. Het is nog onduidelijk hoe de overheid hiermee omspringt. Daarover wordt hopelijk binnenkort meer duidelijk. Dat hangt van je vaste contract af. Liggen de energietarieven in je vaste contract boven de tarieven van 1,45 euro per m3 en 0,40 euro per kWh? Dan geldt het energieplafond ook voor jou. Ligt de gasprijs in je contract boven de 1,45 euro? Dan betaal je dus maar 1,45 euro tot aan een verbruik van 1.200 m3. Daarbovenop betaal je het tarief in je contract. Ligt de stroomprijs in je contract boven de 0,40 euro per kWh? Dan geldt het prijsplafond voor elektriciteit tot aan 2.400 kWh. Daarbovenop betaal je het tarief in je contract. Maar het kan ook voorkomen dat de tarieven in je vaste contract (gedeeltelijk) beneden het prijsplafond liggen. Dan heeft het prijsplafond dus geen invloed op jouw situatie. Je betaalt gewoon de tarieven volgens je contract, totdat je contract afloopt. Het energie prijsplafond geldt niet voor locaties zoals garageboxen, huizen in aanbouw, volkstuintjes en algemene voorzieningen van flatgebouwen. Ja, het prijsplafond geldt ook voor ondernemers die recht hebben op de vermindering energiebelasting (heffingskorting). Er wordt nog overlegd over een mogelijk apart prijsplafond op stroom en gas voor ondernemers, omdat het verbruik vaak veel hoger ligt dan bij huishoudens met een gemiddeld energieverbruik. Denk dan met name aan energie-intensieve bedrijven, zoals bakkers, telers en slagers. Hun stroom- en gaskosten zijn de afgelopen tijd enorm opgelopen. Volgens betrokkenen zou het echter erg complex zijn om een speciale regeling te treffen, omdat voor iedere ondernemer de situatie weer anders is. Wel belooft het kabinet extra geld ter beschikking te stellen voor verduurzaming en groene aftrekposten, meldt RTL. Zodra er meer bekend is over de details van het prijsplafond voor energie wordt deze pagina bijgewerkt.
Historie en uitvoering
Thomas is een trendwatcher binnen de energiewereld. Wat is een energieplafond? Een energieplafond is een begrenzing van de hoeveelheid energie die een persoon of huishouden mag gebruiken. Het energieplafond wordt per 1 januari 2023 ingesteld en betekent eigenlijk dat er een maximale prijs bestaat voor gas en stroom voor een bepaald gebruik. Kortgezegd; Het prijsplafond betekent dat iedereen in Nederland met een variabel energiecontract hetzelfde tarief voor stroom en gas betaalt. Dit tarief geldt tot een bepaald verbruik; het verbruiksplafond.
Waarom een energieplafond? Stroom, gas en warmte zijn de laatste tijd heel duur geworden. Zo duur, dat veel mensen het niet meer kunnen betalen. Met het energieplafond wil de overheid daar verandering in brengen. Als je onder het plafond blijft, betaal je een aangepast bedrag voor je energie. Dit is verplicht voor alle energieleveranciers.
Het prijsplafond geldt ook voor locaties zoals garageboxen, huizen in aanbouw, volkstuintjes en algemene voorzieningen van flatgebouwen. Het prijsplafond sluit niet altijd goed aan bij huishoudens die een collectieve gas-, warmte- of elektriciteitsaansluiting (blokaansluiting) hebben. Daarom werkt de overheid met spoed aan een aparte regeling om deze groep ook te helpen met de hoge energieprijzen. Hiervoor worden momenteel alle benodigde gegevens over blokaansluitingen verzameld.
Meten, salderen en zonnepanelen
Voor het salderen en terugleveren met zonnepanelen verandert er niets. Het prijsplafond werkt op basis van het nettoverbruik. Dat wil zeggen: eerst wordt de salderingsregeling toegepast en daarna pas het prijsplafond. Wat je aan het net aan kWh hebt teruggeleverd, moet je dus eerst aftrekken van het aantal kWh dat je van het net hebt verbruikt. Bij ANWB Energie wordt dynamische energie op basis van inkoopprijs geleverd; de korting wordt maandelijks verdeeld om het maandbedrag constant te houden. Uiteindelijk wordt de definitieve korting pas bepaald en verrekend met de eindafrekening.
Praktische berekeningen en voorbeelden
Een voorbeeldberekening: Als iemand in januari 2023 250 kWh verbruikt en gemiddeld €0,50 per kWh betaalt, krijg je 25 euro terug vanuit het prijsplafond. Bij 500 kWh verbruik betaalt men 150 euro (afhankelijk van het tarief en het resterende verbruik tegen het contracttarief). De exacte korting is afhankelijk van maandelijkse verbruikspieken en de toegepaste maandelijkse kortingen.
Samenvatting van belangrijke cijfers
- Prijsplafond gas: maximaal € 1,45 per m3 tot 1.200 m3 per jaar.
- Prijsplafond elektriciteit: maximaal € 0,40 per kWh tot 2.900 kWh per jaar.
- Prijsplafond stadsverwarming: maximaal € 47,38 per GJ tot 37 GJ per jaar.
- Verbruiksplafond bepaalt hoeveel van het verbruik onder het plafond valt; meer verbruik gaat tegen marktprijzen.
- Contracten kunnen boven of onder de prijsplafond liggen; afhankelijk daarvan kan het plafond wel of niet van toepassing zijn.
Verantwoordelijkheid en toekomstige ontwikkelingen
Het kabinet heeft het prijsplafond ingevoerd als een van de maatregelen uit het compensatiepakket. Er wordt gewerkt aan regelingen voor verschillende groepen, zoals ondernemers en blokaansluitingen. Zodra er meer bekend is over de details van het prijsplafond voor energie, zal deze pagina worden bijgewerkt. De overheid hield rekening met een margetoets om te voorkomen dat energieleveranciers te veel verdienen dankzij het plafond. Een accountant controleert bij de eindafrekening dat het juiste bedrag aan consumenten is doorgegeven.
Zo werkt het prijsplafond voor de energierekening
Waarom blijft besparen lonen
Hoewel het plafond veel vragen oproept, blijft besparen lonen. Een gemiddeld huishouden kan onder het plafond blijven en maximale prijsafrekening betalen; wie boven het plafond uitkomt, betaalt de marktprijs voor extra verbruik. Zonnepanelen en andere energiebesparende maatregelen blijven dus logische investeringen in deze context.