Opera Gent ondergaat een ingrijpende transformatie om tegen 2030 te heropenen als een hedendaags huis voor opera en ballet. Dit ambitieuze project omvat niet alleen een grondige renovatie van het historische gebouw uit 1840, maar ook een volledige herdenking van het operahuis als een open en inclusieve presentatieplek. Een kernteam van vijf partijen bundelt expertise om deze visie te realiseren.
Het Masterplan: Visie en Architectuur
Een visie opgesteld door het Londense bureau DRDH Architects, in samenwerking met BAS (stabiliteit), Arup (akoestiek en theatertechnieken), Steenmeijer architecten (restauratie) en RCR (technieken), voldeed het best aan de Open Oproep van de Vlaamse Bouwmeester in juni 2018. Deze visie streeft naar een integratie van het operahuis in het publieke stadsweefsel, waarbij het een open en toegankelijke plek wordt waar bezoekers makkelijker kunnen doorlopen en inkijk krijgen in de theaterwereld.
Een Open Huis: Toegankelijkheid en Publieke Ruimtes
De overdekte zuilengalerij (peristylium), voorheen enkel toegankelijk voor het bespreekbureau en de artiesteningang, wordt de nieuwe algemene publieksingang. Hier zal ruimte zijn voor een nieuw bespreekbureau en een shop. Het logeblok en de backstagefaciliteiten uit de jaren negentig verdwijnen, en de vrijgekomen ruimte wordt heringericht tot een aangenaam, vrij toegankelijk binnenhof. Dit binnenhof zal dienen als centraal publiek hart van de site en leiden naar een nieuw torengebouw met een atrium. Dit atrium, waar natuurlijk licht genereus kan binnenstromen, biedt toegang tot verschillende verdiepingen, zalen, salons, bars en vestiaires.
Nieuwe Faciliteiten en Verbeterde Akoestiek
Er komt een tweede, kleinere theaterzaal die geschikt is voor kleinschalige producties. Een theatrale trap zal zorgen voor een dynamische interactie tussen publiek en podium. Het gehele gebouw wordt integraal toegankelijk gemaakt, een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. De grote operazaal, gerenoveerd in de jaren negentig, voldoet niet meer aan de hedendaagse comforteisen en wordt aangepakt, evenals de akoestiek en theatertechniek. Het oorspronkelijke kleurenpalet van de zaal zal worden gerestaureerd.
Restauratie van Historische Pracht
De foyer, de Redoutezaal en de neo-barokke Lullyzaal, die samen de trots van Gent vormen, zijn rijkelijk gedecoreerde salons die echter in een slechte staat verkeren. Deze enfilade van salons zal worden gerestaureerd en technisch aangepast aan de eisen van vandaag. Er is onderzoek verricht naar de oorspronkelijke kleuren van de salons, waarbij tot veertien verflagen werden ontdekt, met levendigere kleuren dan de huidige bruinachtige tinten. Decoraties, zoals een rood arabeskmotief in de Foyer en een geschilderde feniks in de Lullyzaal, zijn blootgelegd.
Achter de Schermen: Techniek en Logistiek
Ook voor de mensen achter de schermen wordt een sprong naar de 21ste eeuw gemaakt door het volledig herdenken van het logistieke apparaat, inclusief een zijtoneel. Nieuwe backstagefaciliteiten, zoals kleedruimtes, kantoren en werkruimtes, worden voorzien. De toneeltoren en de theater-technische installaties worden aangepast aan de hedendaagse noden en normen. Een vrachtwagenlift maakt leveringen mogelijk naar het nieuwe zijtoneel.
Timing, Kosten en Financiering
De herbestemming van het operagebouw is een complex dossier met een aanzienlijke omvang en ambitie. De algemene bouwwerken zijn gepland om te starten in 2026, met een beoogde heropening in 2030. Het totale budget voor het project wordt geraamd op bijna 130 miljoen euro. De stad Gent draagt 45,6 miljoen euro bij, terwijl Vlaanderen 67,3 miljoen euro investeert. Een deel van de kosten, met name voor de restauratieve werken aan het monument, zal worden gedekt door erfgoedpremies.
case movie Opera Ballet Vlaanderen "De Designo"
Aanpassing van Plannen
De oorspronkelijke plannen omvatten de aankoop van een nabijgelegen justitiegebouw, maar dit onderdeel is geschrapt vanwege onhaalbare onderhandelingen. Ondanks deze aanpassing blijven de ambities hoog. Het masterplan moet duidelijk maken hoe de restauratie en ontsluiting van beschermde delen, gecombineerd met de creatie van een nieuwe binnenkern, gerealiseerd kunnen worden. Een modulair concept, aanpasbaar in de toekomst, is essentieel voor de meervoudige bruikbaarheid van het gebouw.
Context en Toekomstvisie
Het operagebouw, gebouwd in 1837-40 naar een ontwerp van architect Louis Roelandt, wordt uitgebreid met het aanpalende, voormalige post-telegraafkantoor en vredegerecht. Deze uitbreiding, aangebouwd in 1910-13 onder leiding van architect Charles Van Rysselberghe, biedt de kans om het gebouw te herdenken als een meervoudig bruikbaar, open huis. De architectuur van de nieuwe gevels aan de Ketelvest en de gevels van het hof zijn opgevat als een 'frame', dat klassiek en tijdloos is, maar ook elan en grandeur uitstraalt door het gebruik van massieve natuursteen.
De visie voor het masterplan omvat ook voorstellen op vlak van theatertechniek en akoestiek, met een vergroting van de orkestbak en een verhoging van de toneeltoren. Voor de restauratie van de historische interieurs zal men de oude kleurstelling van Philastre en Cambon hernemen. In de operazaal wil men dit combineren met het behoud van het later toegevoegde balkon van architect Van Rysselberghe.
Het masterplan legt duidelijke ruimtelijke randvoorwaarden vast voor het ontwerp van het Muziek- en podiumkunstencentrum. Het moet een brug slaan tussen een aantal cruciale aspecten: meervoudige bruikbaarheid, modulariteit en de kwaliteit van de concept- en visievorming. De historische waardevolle delen van het gebouw moeten gerestaureerd en apart kunnen worden gebruikt. Het reeds opgeleverde Beheerplan voorziet in een duidelijke visie op erfgoedwaarden en borgt deze in beheersdoelstellingen.
Tijdens de sluiting van het operagebouw (vanaf 1 januari 2026 voor vier jaar) wordt gezocht naar een tijdelijke invulling. Voorstellingen vinden plaats op andere locaties in Gent, zoals NTGent en de Bijloke. Deze investering wordt gezien als een impuls voor extra werkgelegenheid en toerisme op termijn.
tags: #opera #gent #verbouwing