De bodemkwaliteitskaart en bodemfunctieklassenkaart kunnen gebruikt worden als bewijsmiddel bij het toepassen van grond en als toetsingskader bij ruimtelijke initiatieven (omgevingsvergunningen en omgevingsplanactiviteiten).
Hierdoor hoeft er in veel gevallen geen bodemonderzoek meer te worden uitgevoerd.
De Nota Bodembeheer 2021 gemeente Sittard-Geleen is een beleidsdocument waarin omschreven is hoe de gemeente invulling geeft aan de toetsing van bodemaspecten op beleidsterreinen waar dat aspect een rol speelt.
De inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft als gevolg dat regelgeving wordt gewijzigd en introduceert voor toetsing van bodemaspecten nieuwe procedurele stappen en elementen.
De huidige regels in de Nota Bodembeheer 2021 sluiten niet aan op deze gewijzigde regelgeving en komen te vervallen.
Deze worden vervangen voor direct geldende rijksregels uit de Omgevingswet.
Meer informatie over dit onderwerp is verkrijgbaar bij de heer R.
Op 8 juli 2019 is het ‘Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie’ in werking getreden.
PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen.
Dit is een stofgroep waar de stoffen PFOS, PFOA en GenX onder vallen.
Deze stoffen worden sinds de jaren zeventig regelmatig gebruikt in onder andere kleding, cosmetica, pannen, verf en blusschuim.
De stoffen zijn brandwerend en vrijwel onverwoestbaar.
Omdat ze niet biologisch afbreekbaar zijn, komen ze in het milieu terecht.
In het handelingskader wordt aangegeven dat iedereen die vanaf afgelopen 8 juli grond verplaatst, eerst onderzoek moet doen naar de aanwezigheid van deze en andere PFAS-stoffen.
Dit betekent dat verwerkingsbedrijven vanaf heden geen grond, baggerspecie en funderingsmaterialen meer aannemen aan waar mogelijk PFAS-verbindingen in aanwezig kunnen zijn.
De grondanalyse kan in een laboratorium worden uitgevoerd.
Door de grote hoeveelheid aanvragen is er op dit moment echter een groot gebrek aan laboratoria die dit specifieke onderzoek kunnen uitvoeren.
Heeft u veel grond om af te voeren? Of wilt u weten hoe zo’n PFAS-verklaring precies werkt?
Je gebruikt een verouderde webbrowser.
Voor de aanleg van de vloerverwarming was het noodzakelijk om minimaal 30 cm af te graven.
Dit is prima gelukt maar nu zit ik wel met ongeveer 80 m3 grond gemixt met puin.
Nu is mijn plan om een trekker + kar van een kennis te lenen (heeft een grondverzetsbedrijf) en dit met een kraan in de kar te laden en te brengen naar een boer die dit graag wilt hebben.
Echter lees ik berichten dat het bedrijfsmatig van grond vervoeren niet meer mag zonder bodemonderzoek.
Zou dit eventueel problemen kunnen opleveren?
Iemand een idee hoe het zit met de wetgeving?
Die boer neemt het ook bedrijfsmatig aan.
Vaak mag je binnen dezelfde bodemklasse wel grond vervoeren.
Ik zou zeggen, even door een zeef gooien om het puin eruit te filteren.
Ik heb de bodemkwaliteitskaart opgezocht en volgens de kaart is onze grond 'voldoende onderzocht'.
De grond die naar de boer gaat zou dus 'schoon' moeten zijn.
Volgens bodemloket is de grond van de boer ook 'voldoende onderzocht'.
Nee hoor zeker niet.
Ik begrijp de gevolgen heel goed maar maar ik ga hier geen discussie over het milieu voeren.
Het is lastige materie, en de regels veranderen ook nog al eens.
Ik neem contact op met de Bodemhelpdesk.
Zij kunnen mij hopelijk verder helpen.
ps. Ik heb contact gehad met de bodemhelpdesk, zonder enkele persoonlijke gegevens te geven om inderdaad geen slapende honden wakker te maken.
Je hebt ook gelijk, verwerkers willen het grond inderdaad niet meer aannemen.
Gelukkig in het bezit van een schone grond verklaring, er heeft in het verleden een bodemonderzoek plaats gevonden.
Dit is volgens de helpdesk voldoende genoeg om te zeggen dat we geen vervuilde grond vervoeren.
De gemeente kan zich natuurlijk wel afvragen waar de grond naar toe is, maar goed.
En gelukkig is het bij ons in het dorp heel erg normaal om met een trekker te rijden.
PFOS en PFOA zijn chemische stoffen die van nature niet in het milieu voorkomen.
Deze stoffen behoren tot de groep poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) en zijn door mensen gemaakt.
Deze stoffen zijn in veel producten toegepast, zoals in zonnebrandcrème, muggenspray en cosmetica.
De stoffen zijn in het milieu terechtgekomen: in water en in de bodem.
Burgerraadslid Fred Vroomen heeft het College van B&W een aantal vragen gesteld naar aanleiding van de door de minister van I&W opgedragen onmiddellijke uitvoering van het ‘handelingskader PFAS-houdende grond en baggerspecie’.
Gevolg hiervan is dat afgegraven grond alleen mag worden hergebruikt en afgevoerd als die grond is onderzocht op aanwezigheid van PFAS en geen verhoogde gehalten bevat.
Dit remt tal van bouwactiviteiten in de regio.
Ook het Corio-Glanaproject, waarvan momenteel de herinrichting van het Geleenbeekdal in Sittard in uitvoering is, loopt daardoor maanden vertraging op.
Vroomen wil daarom van het College van B&W weten of en welke bouw- en grondwerken binnen de gemeente worden getroffen door het handelingskader PFAS, hoe de gemeente hiermee omgaat en of er gevolgen zijn voor vastgelegde of beoogde bestemmingsplannen.
Verder wil hij weten of er financiële gevolgen zijn te verwachten, hoe groot die zullen zijn en welke gevolgen die zullen hebben voor de gemeentelijke begroting.
Tenslotte vraagt hij wat er gebeurt als er daadwerkelijk PFAS/PFOS stoffen in de af te graven grond worden aangetroffen.
…
PFAS: wat het is en waarom het belangrijk is voor grondstromen
PFAS is een verzamelnaam van poly- en perfluoralkylstoffen die in de bodem en bagger kunnen voorkomen.
PFAS zijn chemische stoffen die door mensen gemaakt zijn en die in verschillende productgroepen voorkomen.
PFAS kunnen in het milieu terechtkomen en diffuus voorkomen in bodem en water.
PFAS-houdende grond kan volgens het handelingskader tijdelijk maatregelen vragen rond toepassing, opslag of afvoer.
Onder de Omgevingswet kunnen gemeenten via het omgevingsplan maatwerkregels stellen, zowel strenger als ruimer dan het landelijke handelingskader.
Veel gemeenten in PFAS-gevoelige regio's hanteren strengere normen, terwijl andere gemeenten juist verruimingen kennen voor grootschalige toepassingen.
Dan moet het werk worden stilgelegd en de gemeente of omgevingsdienst worden geïnformeerd.
Afhankelijk van de mate van overschrijding kan de grond mogelijk nog wel worden toegepast op een minder gevoelige bestemming, of moet zij worden afgevoerd naar een erkende verwerker.
Het handelingskader geldt zowel voor grond als voor baggerspecie.
Voor waterbodems gelden eigen toepassingswaarden, vaak ruimer vanwege de natte context.
Bij een sanering is aanvullend onderzoek naar PFAS afhankelijk van de situatie.
Haalt één materiaal al het PFAS uit het water en CO2 uit de lucht?
Toepassing van PFAS-normen in Sittard-Geleen
De gemeente Sittard-Geleen heeft de bodemkwaliteitskaart en bodemfunctieklassenkaart opgesteld als basis voor grondstromenbeleid binnen het kader van de Regeling en het Besluit bodemkwaliteit.
De bodemkwaliteitskaart is geldig voor de periode 2021 t/m 2025 en beschrijft de diffuse bodemkwaliteit voor PFAS naast de NEN-5740 milieuanalyses.
De kaart biedt een kader voor toetsing bij ruimtelijke initiatieven en kan in veel gevallen betekenen dat er geen apart bodemonderzoek meer nodig is.
Het logboek bij de kaart beschrijft de statistische keuzes en de werkwijze waarmee de kaart tot stand is gekomen.
Er is sprake van een iteratief proces met go/no-go momenten en herhaalde verfijningen om tot eindproducten te komen.
De eindverantwoordelijkheid voor het toepassen van een partij grond ligt bij de eigenaar van de locatie waar grond wordt toegepast.
De gemeente en/of Artifex Terra zijn niet aansprakelijk voor schade die voortkomt uit onzekerheden in de bodemkwaliteitsdata.
Indien een gebruiker ervoor kiest om gebruik te maken van de bodemkwaliteitskaart kan tijdens de realisatie van werkzaamheden alsnog nader onderzoek noodzakelijk worden.
In hoofdstuk 2 worden uitgangspunten bij de totstandkoming van de kaart uitgewerkt en in hoofdstuk 3 de resultaten beschreven.
Praktische gevolgen en handvatten voor grondtransport en verplaatsing
Sinds de Omgevingswet bepalen gemeenten zelf hoe streng zij omgaan met PFAS in grond.
Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht in Nederland.
Deze wet bundelt 26 oude wetten op het gebied van bodem, water, lucht en ruimtelijke ordening.
Voor bouwbedrijven, aannemers, projectontwikkelaars en particulieren betekent dit dat de regels per gemeente kunnen verschillen.
Wat in Amsterdam mag, mag soms niet in Helmond - en omgekeerd.
Bij vrijwel elk bouwproject komt grond vrij die ergens anders moet worden toegepast of gestort.
PFAS-onderzoek is altijd nodig bij aanvragen voor een omgevingsvergunning of melding in verband met PFAS.
Als een locatie verdacht is op hoge PFAS-concentraties, is onderzoek op PFAS inmiddels verplicht bij de aanvraag.
In sommige situaties is onderzoek op PFAS minder noodzakelijk omdat diffuse belasting al tot meetbare waarden leidt boven achtergrondwaarden.
De INEV kan door gemeenten gebruikt worden als verwijzing voor risico’s voor mensen en voor toelaatbare kwaliteit bij bouwen op gevoelige locaties.
Een geaccrediteerde PFAS-analyse op de standaard 30 verbindingen kost in 2026 gemiddeld €180 tot €350 per monster.
Voor een betrouwbaar oordeel zijn meerdere monsters vaak nodig, afhankelijk van het oppervlak en eventueel grondwateranalyses.
Een eenmalige opslag van PFAS-rijke grond is mogelijk onder voorwaarden in een vergunning en met zorgplicht.
Kleine partijen tot 100 ton kunnen onder enkele protocollen zonder volledige analysegegevens worden geaccepteerd door erkende organisaties.
Het transport van grond naar milieustraat, grondbank of opslaglocatie vereist een transportbegeleidingsformulier.
Partijen met PFAS boven toepassingswaarden kunnen onder voorwaarden worden opgeslagen of gestort, met afstemming op vergunningen.
Voor het samenvoegen van partijen geldt een kwaliteitsklasse-indeling en moeten partijen van gelijke kwaliteitsklasse worden samengevoegd.
PFAS-beleid kan naast de landelijke normen ook lokale aanvullende regels kennen via het omgevingsplan.
De gemeente kan de INEV gebruiken en baseert zich op de richtlijnen van het PFAS-handelingskader.
- Evaluatie van de voorgaande kaart en beheergebied.
- Verkrijgen van actuele chemische analyses en verwerking in de kaart.
- Bepalen voorlopige homogene deelgebieden.
- Opstellen bodemfunctieklassenkaart.
- Controleren en bewerken van data, opschonen dataset.
- Onderzoeken of aanvullende waarnemingen nodig zijn.
- Interpretatie en vaststelling definitieve zones.