Een hanglamp biedt sfeervolle en functionele verlichting, ideaal voor boven de eettafel, in de gang of andere ruimtes in huis. Het zelf ophangen van een hanglamp is een klus die met de juiste voorbereiding en stappen eenvoudig te realiseren is.
Veiligheid boven alles: de stroom uitschakelen
Voordat u begint met het ophangen van een hanglamp, is het cruciaal om de stroomvoorziening uit te schakelen. Dit voorkomt elektrische schokken en zorgt voor een veilige werkomgeving.
- Klap een stevige huishoudtrap volledig uit. Ga nooit op het plateau staan, aangezien dit het risico op omvallen vergroot. Het plateau is uitsluitend bedoeld voor het plaatsen van gereedschap en materialen.
- Schakel de stroom van de betreffende groep uit in de meterkast.
- Als er al een bestaande lamp of armatuur hangt, schakel deze dan eerst in met de schakelaar.
- Schakel vervolgens de stroom van de betreffende groep uit, zodat de lamp uitgaat.
- Als er nog geen lamp is en alleen draden uit het plafond komen, is het aan te raden om de uitgeschakelde groep te markeren met een sticker. Dit voorkomt dat iemand onbedoeld de stroom weer inschakelt.
- Bij een oudere groepenkast met losse zekeringen, bewaar de betreffende zekering tijdens de werkzaamheden in uw broekzak om te voorkomen dat de stroom wordt ingeschakeld.
- Controleer na het uitschakelen van de stroom altijd met een spanningzoeker of er daadwerkelijk geen stroom meer op de draden staat.
Verwijderen van het bestaande armatuur
De methode om een bestaand armatuur te verwijderen, kan per model verschillen. Over het algemeen geldt de volgende procedure:
- Schroef het armatuur los, zodat u een deel kunt wegnemen.
- Bij de meeste modellen wordt dan het deel zichtbaar dat aan het plafond bevestigd is, inclusief de bedrading.
- Maak de (soepele) draden van de lamp los. Deze zitten meestal in een kroonsteentje.
- De (stevige) draden die uit het plafond komen, laat u op hun plek zitten.
- Schroef het armatuur los van het plafond en neem het weg.
- Bij een hanglamp treft u onder de plafondkap een fitting aan waarin de stevige draden zijn vastgeschroefd. Door deze los te draaien, kunt u de lamp verwijderen.
De ideale locatie bepalen en voorbereiden
Kies de gewenste plek voor het nieuwe armatuur en markeer deze positie nauwkeurig. Het middelpunt van het armatuur is hierbij een handig referentiepunt.
- Controleer of er in het armatuur een opening aanwezig is om de bedrading later door te voeren (tussen het plafond en het armatuur). Bij een hanglamp betreft dit het gedeelte dat tegen het plafond komt.
- Indien er geen geschikte opening is, zult u zelf een invoermogelijkheid in het armatuur moeten maken.
- Bevestig, afhankelijk van de ondergrond, een plug en draai de armatuurhouder vast.
Draden verleggen en aansluiten
In veel gevallen zijn de bestaande draden vanuit de centraaldoos te kort om de nieuwe lamp op de gewenste locatie te plaatsen. Het verlengen van deze draden is dan noodzakelijk.
- Verleng de plafonddraden met behulp van een extra stuk draad, doorgaans met een kroonsteentje.
- Verwijder ongeveer 1 cm van de buitenmantel van de draden om de koperen kern bloot te leggen en klem deze stevig in de kroonsteen.
- Belangrijk: Verbind altijd draden met dezelfde kleur aan elkaar in de kroonsteen.
- Als er draden uit het plafond komen die u niet gaat gebruiken (met een gestript uiteinde), steek daar dan een lasklem op om eventuele kortsluiting te voorkomen. Gebruik per draad één lasklem en stop geen verschillende kleuren in dezelfde klem.
- Als het op de nieuwe locatie niet mogelijk is om het snoer met een trekontlasting te bevestigen, monteer deze dan bij de centraaldoos en haak hem aan het oogje van de dekselhaak. Dit voorkomt dat het gewicht van de armatuur volledig aan de draadverbinding hangt.
- De stroomvoorziening blijft afkomstig van de oorspronkelijke plek, terwijl het armatuur elders wordt opgehangen. De bedrading tussen deze twee punten zorgt voor de aansluiting van de lamp.
- De open centraaldoos in het plafond kan later worden afgesloten met een passende afdekplaat.
Voor een nette afwerking, waarbij de bedrading tussen de centraaldoos en het armatuur niet zichtbaar is, kunt u gebruikmaken van een kabelgoot. Deze zijn verkrijgbaar in diverse types en afmetingen, en veelal zelfklevend voor eenvoudige montage.
Het armatuur aan het plafond bevestigen
Nu het armatuur fysiek aan het plafond bevestigd kan worden:
- Bevestig de ophangbeugel of het armatuur aan het plafond. Schroef deze met behulp van een fittingring strak tegen het plafond aan.
- Sluit de draden uit uw plafond aan op de lamp. Dit kan met een kroonsteentje.
- Bevestig nu de lamp aan de beugel. U kunt de lamp eventueel inkorten, zodat deze op de juiste hoogte komt te hangen.
- Plaats de lichtbron in de lamp en schroef de kap weer vast.
- Als de lamp aan de stroomdraad hangt, gebruik dan een trekontlaster om de kracht op de draad te verdelen.
Tip: Overweeg het gebruik van LED-lampen. Deze besparen tot 90% op elektriciteitskosten en zijn beter voor het milieu dan traditionele gloeilampen. Begin met het vervangen van lampen die vaak aan zijn en veel licht geven, daar is de meeste energie te besparen.
Plafondplaten en plafondbalken: oplossingen voor flexibele verlichting
Voor een strakke afwerking en maximale flexibiliteit bij het ophangen van hanglampen, bieden plafondplaten en plafondbalken uitkomst. Deze worden vaak toegepast als basis voor een stijlvolle plafondplaat lamp.
- Een plafondplaat is een afdekplaat voor het plafond waarin één of meerdere hanglampen worden bevestigd. Deze zijn ideaal wanneer u meerdere hanglampen wilt ophangen of het bestaande lichtpunt wilt verplaatsen. De bedrading wordt netjes weggewerkt in de plaat, terwijl het oorspronkelijke lichtpunt volledig wordt overlapt.
- Een plafondbalk is doorgaans langwerpig en ideaal om meerdere lichtpunten op één lijn te plaatsen, bijvoorbeeld boven een eettafel of kookeiland. Met een plafondbalk kunt u meerdere lichtpunten aansluiten op één centraal stroompunt.
Beide oplossingen zorgen voor een nette afwerking en bieden maximale flexibiliteit. U kunt kiezen uit plafondplaten met voorgeboorde gaten of uit platen zonder gaten, waarbij u zelf de positie van de lampen bepaalt. Dit geeft volledige vrijheid in de vorm, verdeling en uitstraling van uw verlichting.
Hoe, waar en hoeveel gaten in een plafondplaat?
Bij het ontwerpen van een verlichtingsoplossing met een plafondplaat of plafondbalk zijn er enkele praktische overwegingen:
- Aantal lampen: Bepaal vooraf hoeveel hanglampen u wilt gebruiken en houd rekening met de breedte van de lampenkappen. Zorg voor voldoende ruimte tussen de lampen, zodat ze elkaar niet raken.
- Positie: Een speels en dynamisch effect ontstaat wanneer u de lampen op verschillende hoogtes hangt. Leg de lampenkappen of lichtbronnen eerst op tafel en verdeel ze zoals u ze boven de tafel zou willen zien. Zo bepaalt u eenvoudig de ideale positie en neemt u deze verdeling één-op-één over op de plafondplaat.
- Gaten boren: Sommige plafondplaten zijn al voorzien van gaten. Indien niet, kunt u deze zelf boren. Gebruik eerst een kleine boor (bijvoorbeeld 5 mm) en boor het gat daarna op maat, meestal 10 mm. Zo werkt u nauwkeurig en voorkomt u beschadigingen.
- Afwerking: Na het boren plaatst u trekontlasters om het snoer stevig vast te zetten. Vervolgens verbindt u de draden veilig met kroonsteentjes of Wago-klemmen. Tot slot stelt u eenvoudig de gewenste hoogte van de hanglampen af door de snoeren in de trekontlasters te verstellen.
Specifieke soorten plafondplaten en -balken:
- Langwerpige plafondplaten: Ideaal boven rechthoekige tafels.
- Ronde en vierkante plafondplaten: Bieden veel flexibiliteit bij het positioneren van één of meerdere hanglampen.
- Ovale plafondplaten: Sluiten perfect aan bij ovale tafels en zorgen voor een evenwichtige lichtverdeling.
- Rechthoekige plafondbalken: Zeer geschikt voor grotere tafels of meerdere hanglampen op één lijn.
Lightswing® ophangen en aansluiten - Zo werkt het Lightswing® ophangsysteem voor lampen
De Lightswing: een flexibel alternatief
Voor wie maximale flexibiliteit wenst zonder permanente aanpassingen aan het plafond, is de Lightswing een slimme oplossing. Met dit systeem verplaatst u het lichtpunt van uw hanglamp eenvoudig, tot 80 cm verschuifbaar en 360° draaibaar. Dit zorgt ervoor dat de verlichting altijd perfect boven de tafel hangt. Dankzij de handige snelsluiting wisselt u bovendien snel en eenvoudig van lamp.
Voor een vaste en strakke oplossing zijn plafondplaten en plafondbalken een populair en duurzaam alternatief, waarbij meerdere hanglampen netjes worden uitgelijnd en aangesloten op één centraal lichtpunt.
Afronding en controle
Na het voltooien van de installatie is het tijd om de lamp te testen:
- Schakel de stroom weer in.
- Controleer of de lamp correct brandt.
- Indien uw lamp dimbaar is, kunt u nu een dimmer installeren om de lichtsterkte naar wens in te stellen. Houd er rekening mee dat LED-lampen soms een specifiek type dimmer nodig hebben.