Protectieve isolatie in de zorg: wat het is, waarom het nodig is en hoe het werkt

Om overdracht van micro-organismen tussen patiënten zoveel mogelijk tegen te gaan, houden ziekenhuismedewerkers zich aan basis hygiëne maatregelen, bijvoorbeeld het wassen en desinfecteren van de handen. Beschermende isolatie vindt plaats bij patiënten met een sterk verminderde afweer om besmetting en/of infectie met micro-organismen (bacteriën en virussen) te voorkomen. In principe blijft u op uw kamer, terwijl onderzoeken op andere afdelingen in principe gewoon kunnen doorgaan. Tijdens een beschermende isolatie dragen medewerkers handschoenen, schorten, mondneusmasker, spatbril en eventueel een muts wanneer zij contact met u hebben.

U bent opgenomen in Isala. Het verblijf in een ziekenhuis houdt in dat u in contact komt met ziekenhuismedewerkers, patiënten en apparatuur. Het doel van beschermende isolatie is het voorkomen van overdracht van bacteriën, virussen en schimmels uit de omgeving, zodat de kans op infectie verkleind wordt. De afweer van het lichaam tegen een infectie is onder andere afhankelijk van het aantal witte bloedcellen (leucocyten); bij een sterke vermindering ontstaat er een groter risico op infecties. Een behandeling met cytostatica of huidbeschadigingen kunnen de weerstand verder verlagen, waardoor extra bescherming geboden is.

Soorten isolatie en wanneer ze toegepast worden

Er zijn vier hoofdvormen van speciale verzorging: contactisolatie, druppelisolatie, aërogene isolatie en (indien nodig) strikte isolatie. De isolatievorm bepaalt welke maatregelen gelden en waar u wordt verpleegd (meestal een eenpersoonskamer met sluis en specifieke luchtbehandeling). De maatregelen worden aangeduid op kaarten voor de deur van de kamer (orangekarte, roze kaart, blauw kaart, groen kaart, donkergroene kaart, etc.).

• Contactisolatie - voorkomen van overdracht via direct contact of besmette voorwerpen; meestal een eenpersoonskamer; zorgverleners dragen handschoenen en wegwerpschort bij direct contact.
• Contactplus isolatie - soortgelijke maatregelen als contactisolatie, vaak met extra wegwerpschort door de zorgverlener.
• Druppelcontact isolatie - verhindert overdracht via direct contact en druppels bij hoesten/niezen tot 1,5 meter; kamer meestal éénpersoons of cohort; zorgverleners dragen wegwerpschort en handschoenen, mond-neusmasker bij binnenkomst.
• Druppel isolatie - overdracht via druppels; meestal éénpersoonskamer of cohort; mond-neusmasker bij binnenkomst van de zorgverlener; bewoners kunnen masker dragen.
• Beschermende isolatie - bescherming van de patiënt tegen bacteriën vanuit de omgeving; éénpersoonskamer met sluis; deur meestal gesloten; zorgverleners dragen wegwerpschort en handschoenen in de sluis.
• Aërogene isolatie - voorkomen van verspreiding van tuberculose via hele kleine druppeltjes; éénpersoonskamer met sluis; deur gesloten; patiënt draagt mond-neusmasker bij uitgangen; zorgverleners dragen masker in de sluis.
• Strikte isolatie - voorkomen via direct contact, voorwerpen en hele kleine druppeltjes; éénpersoonskamer met sluis; deur gesloten; vaak aanvullende maatregelen op rode kaart; zorgverleners dragen schort, handschoenen, mond-neusmasker en soms spatbril.
• Strikt Plus isolatie - uitgebreide bescherming tegen druppels, aerosolen, direct contact en voorwerpen; extra mondneusmasker en spatbril voor zorgverleners; patiënt op kamer met sluis.

Bezoek, opname en ontslag tijdens isolatie

Bezoekers kunnen in veel gevallen gewoon op bezoek komen, maar bij sommige isolatievormen gelden extra regels. De bezoeker hoeft meestal geen maatregelen te nemen bij het betreden van de isolatiekamer, tenzij de verpleging anders beslist. Bij vertrek desinfecteren bezoekers de handen met handalcohol. Als u in beschermende isolatie ligt en de bezoeker ook naar anderen moet gaan, dient het bezoek vooraf met de verpleging te worden besproken.

Bij opname in isolatie geldt: u mag de kamer niet zonder begeleiding verlaten. De deur naar de gang blijft gesloten bij beschermende isolatie, en in veel gevallen bij andere vormen ook. De maatregelen hangen af van de specifieke vorm van isolatie en de reden daarvan. Ontslag naar huis kan plaatsvinden terwijl de uitslag van onderzoeken nog niet bekend is; u ontvangt de resultaten bij uw eerste polikliniekafspraak en de thuismaatregelen worden toegelicht door uw arts of verpleegkundige.

Wat u zelf kunt doen en waarom

Iedereen draagt miljarden micro-organismen bij zich; in de contacten met anderen of voorwerpen komen ze weer terecht op oppervlakken en mensen. De meeste micro-organismen zijn onschadelijk, maar sommige kunnen ziekmakend zijn. In het ziekenhuis, waar mensen dicht op elkaar zitten en een verminderde weerstand hebben, is de kans op overdracht groter. Goede mondzorg en persoonlijke hygiëne zijn extra belangrijk tijdens periodes van verminderde weerstand. De mond en huid kunnen kwetsbaar zijn; een goede mondverzorging helpt complicaties te voorkomen.

Als er een BRMO of MRSA is vastgesteld of vermoed wordt, volgen wij extra maatregelen en geven wij een informatiebrief mee aan u. Ook thuiszorg of andere zorginstellingen kunnen aanvullende maatregelen vereisen; geef bij het ontvangen van zorg aan dat u in isolatie gelegen heeft zodat zij passende preventieve stappen kunnen nemen.

Onderzoek en controle

Soms kan onderzoek nodig zijn om te bepalen of u nog de bacterie of het virus bij u draagt. Op basis van uitslagen en uw situatie beslist de behandelend arts of isolatie opgeheven kan worden of nog van kracht blijft. Controlekweken kunnen eventueel plaatsvinden bij een bacterie om te controleren of deze nog aanwezig is. Als blijkt dat de bacterie niet meer aanwezig is, worden de speciale voorzorgsmaatregelen ingetrokken.

Overige praktische tips en informatie voor patiënten

Er is een speciale aanpak per ziekenhuis: de maatregelen en de visuele instructiekaarten hangen op de deuren van isolatiekamers. Een tablet kan je helpen bij videobellen met familie; denk ook aan hobby’s zoals puzzelen, lezen of tekenen. Voor vragen kun je altijd terecht bij de verpleegkundige of arts. In het ziekenhuis gebeurt isolatieverpleging met respect voor privacy en met oog voor het voorkomen van besmetting voor jou en voor anderen.

Deze informatie is algemeen en geen vervanging voor afspraken met zorgverleners. Vertalingen zijn gemaakt met vertaalsoftware en kunnen fouten bevatten.

tags: #protectieve #isolatie #betekenis