Het oppotten of voortrekken van Dahlia’s is geen moetje, maar het heeft twee grote voordelen. Je kan ten eerste eerder genieten van de bloemen. Buiten uitplanten van Dahlia’s kan het best pas als de kans op nachtvorst is geweken (half mei). Met het voortrekken van de knollen vervroeg je de bloei. Het tweede voordeel is waarschijnlijk belangrijker: voorgetrokken Dahlia’s zijn veel beter bestand tegen slakkenvraat. Daarnaast is voortrekken handig als je stekjes wil nemen van je knollen.
Het oppotten en voortrekken van Dahlia’s om ze te vervroegen doe je het beste tussen half maart en half april. Maar let op: planten binnen of in de kas in leven houden, is wel wat moeilijker dan buiten in de grond of in grote bakken. Dus begin niet te vroeg. Later dan half april oppotten heeft niet heel veel zin meer, omdat sommige soortjes drie weken of zelfs langer nodig hebben om tot leven te komen.
Materialen en voorbereidingen
- Pak een schone pot met gaten onderin - liefst gemaakt van plastic - met een doorsnede van minimaal 20 centimeter. Groter mag ook. Mijn favoriete potten om Dahlia’s in voor te trekken zijn deze van Elho. Ze zijn gemaakt van gerecycled plastic, in Nederland.
- Doe er een beetje aarde (liefst moestuingrond) in. Stop de Dahlia-knol erin met het restje oude steel naar boven toe wijzend. Vul de pot nu aan met aarde, tot net onder het steeltje. Geef de pot een flinke scheut water en zet er een naamkaartje bij. Niet vergeten!
- Hierna geef je ze voorlopig geen water meer, tot je de eerste blaadjes ziet verschijnen. Zet je opgepotte Dahlia’s op een lichte plek (met veel daglicht) om ze voor te trekken.
- Een kas is natuurlijk ook perfect, als je die hebt. Dahlia’s groeien binnen het best bij temperaturen van 15-21 graden en ze willen zo veel mogelijk daglicht. Zet ze bijvoorbeeld op een tafeltje of op een vensterbank bij een raam op het zuiden, maar let op: niet boven een radiator. En pas ook op met vloerverwarming.
Tijdstip en groeipogingen
Dat wordt namelijk al snel te warm. Mijn Dahlia’s staan binnen in kasten met groeilampen. Een kas is natuurlijk ook perfect, als je die hebt. Hou er in elk geval rekening mee dat je Dahlia-planten in de vier tot zes weken dat ze binnen staan flink zullen groeien. Niet alle Dahlia’s groeien even snel. Bij sommige zie je na een week al groene scheutjes en bij andere duurt het drie weken (of langer). Geduld is een schone zaak!
Vind je het wel erg lang duren? Veeg wat aarde weg en controleer goed of de knollen zijn gaan rotten. Dat is in het begin namelijk het grootste risico, zeker als je stiekem toch vaker water geeft. Duurt het echt heel lang? Steek dan een vinger in de grond. Voelt de aarde op een paar centimeter kurkdroog. Geef dan eventueel een beetje water. Komt je opgepotte Dahlia na een paar weken nog steeds niet op? Misschien staat de pot wel te koud of te donker. Verplaats hem dan naar een lichtere ruimte of zet er een groeilamp bij. Staat de pot vrij koud, bijvoorbeeld in een onverwarmde bijkeuken? Zet hem dan wat warmer.
Ik zei het net al: tot de eerste groene scheutjes van de planten zich laten zien, hoef je de Dahlia geen (of amper) water te geven. Daarna is 2 keer per week voldoende tot je de Dahlia’s buiten uitplant. Je wil het liefst sterke, compacte planten. Zie je dat de steel erg lang wordt in verhouding tot de blaadjes? Dan kan het zijn dat je plant te weinig licht krijgt en/of te warm staat. Je kunt de Dahlia ook altijd alvast toppen, dit kan als je plant drie bladparen heeft.
Toepassingen en kweekgids
In deze uitgebreide Dahlia kweekgids lees je alles over het kweken van Dahlia’s in potten en bakken. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder andere het toppen van de plant, maar ook het afharden, uitplanten, voeding geven, snoeien en bewaren van Dahlia’s. Dahliaknollen kunnen vanaf half mei geplant worden, of iets eerder als het gevaar voor nachtvorst geweken is. Na de IJsheiligen is de kans op vorst nihil en kunnen de knollen zeker de grond in. Kies voor een zonnige plaats die goed bereikbaar is om de bloemen te verzorgen en om er van te knippen.
Heb je veel last van slakken in de tuin? Kies er dan voor om de knollen voor te trekken. Je plant ze dan in een pot op een lichte, vorstvrije plaats, bijvoorbeeld in de schuur of kas. Maak een plantgat dat groot genoeg is voor de knol. Giet water en eventueel koemestkorrels in het plantgat en wacht tot het gezakt is. Leg de knol in de grond met de wortels naar beneden en het oude stukje steel naar boven. Zorg ervoor dat ze ongeveer twee tot vijf centimeter onder de grond zitten. Zet de planten ongeveer 40 tot 50 centimeter uit elkaar zodat ze allemaal voldoende ruimte hebben om te groeien. Geef de plant nog ondersteuning met een tak of stok zodat je de plant later vast kan binden. Door dit direct bij het planten te doen voorkom je dat je straks de knollen beschadigd.
Als de Dahlia’s eenmaal groeien hebben ze nog steeds verzorging nodig. Let op slakkenvraat en ga in de schemering op zoek naar slakken om ze weg te vangen. Bind de groeiende plant steeds een beetje verder aan de stok zodat de gevolgen van wind beperkt blijven. Geef water tijdens langdurige droogte en knip uitgebloeide bloemen weg om de aanmaak van nieuwe bloemen te stimuleren. Als je bloemen wilt knippen voor de vaas kan je dit het beste in de ochtend doen, dan hebben de bloemen het meeste water opgenomen en zijn ze vers.
Dahlia’s kunnen soms belaagd worden door bladluizen. Meestal trekken bladluizen weer andere insecten aan, bijvoorbeeld lieveheersbeestjes en gaasvliegen. Om deze natuurlijke vijanden te lokken hang ik bij de aangetaste planten altijd een potje met stro om insecten te lokken. Zo hebben ze een schuilplaats naast hun voedselbron. Vóór de eerste nachtvorst moeten de Dahlia’s gerooid worden en donker, droog en vorstvrij worden bewaard.
Voortrekken versus uitplanten
Wil je langer genieten van je dahlia’s? Dat kan als we dahlia’s voortrekken. Dahlia’s voortrekken betekent dat we de dahlia knollen eerder tot bloei brengen dan ze buiten zouden doen volgens hun natuurlijke ritme. Dit kan tussen februari en maart, eventueel ook in april, maar dan is er minder tijd voor zich vroegtijdig te ontwikkelen. Als je dahlia’s voortrekt in de winter, dan mogen de planten rond mei naar buiten. Half mei is vaak de beste tijd omdat de nachtvorst dan vrijwel geheel is verdwenen.
Een voordeel van dahlia’s voortrekken in een pot is dat ze een groeivoorsprong krijgen en binnenshuis geen slakken bij de jonge scheuten kunnen komen. Dahlia’s voortrekken maakt dus dat je langer mag genieten van een schitterende zee aan bloemen. Good to know: dahlia’s voortrekken zorgt er niet voor dat je de bloeiperiode verkort. Je planten bloeien net zo lang door als normaal gesproken, namelijk tot laat in het najaar wanneer de vorst weer opkomt.
Voortrekken kan je beste doen tussen februari - maart. Je hebt hiervoor geen grote potten nodig; kies een pot waar de knol in past en laat het oude steeltje en eventueel een klein deel van de knol boven de potgrond uitkomen. Je kunt er ook voor kiezen om een vrij platte kweekbak te gebruiken, als de dahlia daar maar in past. Ook kun je meerdere knollen in één grote pot zetten. Na eind april heeft voortrekken niet zo’n zin meer, de dahlia’s mogen vanaf half mei de volle grond in en je hebt zeker twee tot vier weken nodig om voordeel te halen uit het voortrekken. Een voordeel is dat de planten al groot zijn wanneer ze naar buiten gaan en slakken minder kans hebben om alles kaal te vreten.
Dahlia’s voortrekken: stap‑voor‑stap naar sterke planten & vroege bloei
Achtergrond en praktijkervaringen
Ooit zei een tuinbuurman “kweek jij ook nog iets anders dan bloemen”? Van een afstand zag de oude moestuin er inderdaad uit als één grote pluktuin doordat alle randen waren beplant met bloemen. Eerst waren dat vooral eenjarigen maar vanaf mijn tweede tuinjaar kweek ik Dahlia’s. De knollen zijn inmiddels negen jaar oud en ik heb ze nog steeds. Dahlia’s kweken vergt wat inspanning maar het zijn dankbare planten waar je jarenlang plezier van kan hebben als je er goed voor zorgt.
Ik koos dit jaar voor rose tinten en heb me laten leiden door kleur. Door te kiezen voor enkelbloemige Dahlia’s help je de bijen en vlinders. Ze kunnen makkelijker bij het stuifmeel komen waardoor het minder energie kost om aan voedsel te komen. Natuurlijk halen insecten ook stuifmeel uit bloemen met een meer gesloten hart maar dit kost meer moeite. Voor uitplanten in de volle grond of potten gebruik ik een combinatie van voeding en structuur in de bodem: mest, koemestkorrels en organische bemesting.
Voortsuggesties en onderhoud
- Planten 40-50 cm uit elkaar voor voldoende licht en ruimte.
- Ondersteun hoge rassen met stokken en bind ze vast met touw of ringen.
- Geef tijdens droogte water onderaan de plant en schoffel regelmatig tegen onkruid.
- Toppen in een vroeg stadium bevordert bossige groei en meer bloemknoppen.
- Oogst bloemen in de ochtend voor langere houdbaarheid in boeketten.