Het is herfst en het wordt kouder. Misschien wil je binnenkort de verwarming in jouw ruimte weer gebruiken. Op veel locaties van DePlaatsmaker wordt gebruik gemaakt van centrale verwarming met warmwaterradiatoren. Voor de afrekening van de warmtekosten maken we op een veertiental locaties gebruik van warmtemeters die op de radiatoren geplaatst zijn.
Waarom kiezen voor warmtemeters?
DePlaatsmaker kan de warmtekosten in bedrijfsverzamelgebouwen op twee manieren verdelen over de verschillende huurders: op basis van het gehuurde oppervlak (per m2) of met behulp van warmtemeters op de radiatoren. Bij verdeling over m2 wordt een prijs per vierkante meter bepaald door de totale warmtekosten over een jaar te delen door het aantal verhuurde m2. Zo betaalt iedere huurder altijd een bedrag per gehuurde vierkante meter, ongeacht aanwezigheid of gebruik.
Door gebruik te maken van warmtemeters krijg je als huurder (via de displays) zicht op je eigen verbruik en wordt voorkomen dat je betaalt voor (overmatig) verwarmen door andere huurders. Daarmee heb je de kosten die je aan warmte betaalt veel meer zelf in de hand. Omdat de verdeling van de warmtekosten via warmtemeters de werkelijkheid veel nauwkeuriger benadert dan middels verdeling per m2, kiezen wij waar mogelijk (met name locaties met veel huurders) voor het plaatsen van meters op de radiatoren.
Hoe werken de warmtemeters?
De warmtemeters worden geplaatst op elke radiator in een ruimte en hebben twee temperatuurvoelers: de ene zit tegen de radiator en meet de temperatuur van de radiator, de andere zit aan de voorzijde van de meter en meet de omgevingstemperatuur. Als bijvoorbeeld de radiatortemperatuur 25 graden is en de omgevingstemperatuur 20 graden dan gaat de meter tikken tellen. Het verrekenen van de tikken op de meters gebeurt aan het eind van het afrekenjaar.
Het totaal aantal tikken op alle meters wordt bij elkaar opgeteld en vervolgens wordt de eenheidsprijs per tik berekend door de totale kosten door dit totaalverbruik te delen. Deze eenheidsprijs wordt vermenigvuldigd met het aantal tikken van een individuele huurder en daaruit rolt dan het aandeel in de warmtekosten van iedere huurder.
Tikken zonder dat de verwarming aanstaat
In koude maanden kan het onvoldoende afsluiten van de thermostaatknop leiden tot tikken op de meter, terwijl je in de veronderstelling bent dat de radiator uitstaat. Om vast te stellen of er werkelijk verbruik ontstaat terwijl de radiator uitstaat, kun je het verbruik monitoren. Dit doe je door de thermostaatknop goed dicht te draaien en de radiator gedurende een dag of vijf niet te gebruiken. Noteer iedere dag de actuele meterstand. Als blijkt dat er tijdens deze dagen tikken zijn geteld op de meter, neem dan contact met ons op via het webloket; dan zullen wij uitzoeken wat de oorzaak is.
Radiatorthermostaatknoppen: analoog vs digitaal
Radiatorthermostaatknoppen zijn kleine, draaiende knoppen die worden gebruikt om de temperatuur van een verwarmings- of koelsysteem te regelen. Analoge en digitale knoppen bestaan beide en hebben elk hun kenmerken. Analoge knoppen bieden vaak directe handmatige controle, terwijl digitale knoppen meer planbaarheid en meestal betere afstandsbediening mogelijk maken. Moderne digitale radiatorthermostaatknoppen koppelen vaak via LoRa (Long Range) met het gebouwbeheersysteem (GBS), wat minder energie verbruikt dan wifi en eenvoudiger te koppelen is aan het systeem.
Voordelen en mogelijkheden van digitale radiatorthermostaten
Digitale radiatorthermostaatknoppen bieden betere planbaarheid en meer gebruiksgemak voor een beheerder. Zones kunnen herverdeeld worden en leerlingen of collega’s kunnen de temperatuur niet zelf aanpassen wanneer je dit wilt. Een slimme thermostaat zoals Google Nest of vergelijkbare oplossingen kan op afstand bediend worden via internet, met dag-, week- of jaarschema’s en geofencing.
Hoe werken radiatoren en het verwarmingssysteem
Een radiator is in technisch jargon een warmtewisselaar. Radiatoren vormen samen met leidingen en een cv-ketel een gesloten circuit, waarin warme vloeistof doorheen stroomt. De leidingen lopen door het hele gebouw; radiatoren bevinden zich in verblijfsruimten. Verwarmingslucht wordt door convectie naar boven getrokken terwijl warme vloeistof aan de bovenkant de warmte afgeeft, en het afkoelde water langs de onderkant teruggaat naar de ketel voor opwarming. De warmteafgifte is het grootste wanneer het oppervlak van de radiator zo groot mogelijk is en luchtcirculatie rond de radiator goed blijft. De knoppen dienen om de warmteverdeling te beïnvloeden.
Warmtekostenverdelers: wat zijn het en hoe werken ze?
Warmtekostenverdelers zijn apparaten die op elke radiator worden geplaatst en bijhouden hoeveel warmte de radiator afgeeft. De meting is gebaseerd op het verschil tussen de temperatuur van de radiator en de omgevingstemperatuur. De meter telt pas wanneer de radiator warmte afgeeft; de meting gebeurt pas bij een voldoende temperatuurverschil. Verschillende systemen bestaan, zoals GJ-meters en radiatormeters die de kosten verdeling mogelijk maken per radiator, wat vooral handig is in appartementencomplexen en blokverwarming.
Werking en rekenwijze van warmtekostenverdelers
De meter registreert verbruik per radiator en berekent vervolgens de kosten op basis van het totale verbruik in het gebouw. De omrekening van meterstanden naar kosten gebeurt door middel van een omrekenfactor die afhankelijk is van het vermogen van de radiator. Op de afrekening staan zowel meterstanden als omrekenfactoren. De meters voldoen aan normen zoals NEN-EN 834 en zijn betrouwbaar voor monitoren van het energieverbruik.
Voor- en nadelen van verschillende systemen
- Voordelen: eerlijke verdeling van verwarmingskosten, inzicht in energieverbruik, stimulans om te besparen, minder administratieve rompslomp bij draadloze systemen.
- Nadelen: tikken kunnen ontstaan als radiatoren uitstaan maar nog steeds kleine verbruikregistraties tonen; dit vraagt soms afstemming en monitoren.
Tips voor energiebesparing en monitoring
- Monitor dagelijks de meterstanden en noteer bewegingen om eventuele ongewenste tikken te controleren.
- Gebruik slimme thermostaten of radiatorthermostaatknoppen om zones te scheiden en het verbruik te sturen.
- Voer Periodiek onderhoud uit aan radiatoren en cv-ketel om optimale doorstroming en warmteafgifte te garanderen.
- Controleer of luchtdoorstroom rond radiatoren goed is, zodat het convectieproces effectief blijft.
Overige technologieën en actuele ontwikkelingen
HVAC-meetinstrumenten spelen een cruciale rol in het monitoren en onderhouden van airconditioningsystemen. Manifold meters meten hoge en lage drukken met kleurgecodeerde slangen; differentiële drukschakelaars en sensoren monitoren drukverschillen en sturen systemen aan. Digitale drukschakelaars bieden verbeterde betrouwbaarheid. Temperatuursensoren meten verschillende parameters zoals temperatuur en vochtigheid, terwijl stroomsensoren de vloeistofstroomsnelheid volgen. Luchtkwaliteitssensoren en CO2-niveaus worden steeds belangrijker voor binnenluchtkwaliteit en ventilatiebeheer.
Basisprincipes van stoomverwarmingssystemen (HVACR)
Wat te doen als je meter niet goed functioneert?
Als de meter niet werkt of er aanpassingen aan radiatoren nodig zijn, geef dit dan direct door aan ista of de leverancier. De meters voldoen aan normen en helpen bij het nauwkeurig berekenen van de kosten per radiator. Bij twijfel over verbruik of metingen kun je altijd contact opnemen met de beheerder via het webloket.
Samenvatting van belangrijkste concepten
- Warmtekostenverdelers meten verbruik per radiator door temperatuurverschil tussen radiator en omgeving te registreren.
- GJ-meter en radiatormeter leveren eerlijke verdeling van kosten en inzicht in verbruik.
- Analoge vs digitale radiatorknoppen: digitale bieden planbaarheid en bediening op afstand via LoRa.
- Effectieve warmteafgifte vereist goed afgestelde radiatoren en circulatie van lucht rond radiatoren.
tags: #radiator #temperatuur #pressure #analog