Renovatie Bomenwijk Heerhugowaard: Duurzaamheid en Leefbaarheid

De Bomenwijk in Heerhugowaard ondergaat momenteel een ingrijpende transformatie, gericht op het verhogen van de duurzaamheid en het verbeteren van de leefbaarheid voor haar bewoners. Dit omvangrijke project omvat zowel grootschalige woningrenovaties als een herinrichting van de openbare ruimte.

Duurzame Woningrenovaties

Een belangrijk onderdeel van de renovatie is het verduurzamen van de woningen. De woningen zijn afgekoppeld van het gasnetwerk en zijn voortaan gasloos. Er zijn zonnepanelen geplaatst, de woningen hebben optimale isolatie en nieuwe duurzame installaties om onder andere de woningen van warmte te voorzien. Dit initiatief draagt bij aan een lagere CO2-uitstoot en lagere energiekosten voor de bewoners.

De renovatie van 111 woningen in de Bomenwijk, uitgevoerd door Dura Vermeer in opdracht van Woonwaard, heeft geleid tot Zero-Meter (NOM) woningen. Deze woningen zijn onderdeel van een grootschalig project waarbij Woonwaard jaarlijks honderden woningen toekomstbestendig maakt. Het project ontving hiervoor de "Duurzaam Gebouwd Prijs 2019".

Tijdens de werkzaamheden bleven de bewoners in hun huizen wonen. Om dit mogelijk te maken, zijn de werkzaamheden zoveel mogelijk naar buiten verplaatst. De werkzaamheden in de woningen namen ongeveer 10 dagen in beslag per woning. Dit proces omvatte:

  • Het plaatsen van nieuwe gevelelementen, bestaande uit isolatiepanelen met steenstrips en pleisterwerk.
  • Het toepassen van extra vloerisolatie en geïsoleerde dakplaten.
  • De installatie van een energiemodule met een warmtepomp voor verwarming en warm tapwater.
  • Het renoveren van het dak, inclusief het plaatsen van Kingspan dak-elementen en zonnepanelen.
Illustratie van een gerenoveerde woning met zonnepanelen en nieuwe gevelbekleding.

De woningen zijn voorzien van een goede isolatieschil met nieuwe gevels en een nieuw dak. De gasaansluiting heeft plaatsgemaakt voor een energiemodule met lage temperatuurverwarming. Voor veel bewoners was deze overstap naar gasloos wonen, met name de energiemodule (een lucht/water warmtepomp voor warm tapwater en lage temperatuurverwarming), even wennen.

In maart 2019 werd het zestiende en laatste blok van de renovatie voltooid. Voor elk blok waren de voorbereidende werkzaamheden, zoals het vrijmaken van de gevels, het digitaal inmeten van de afmetingen, het aanbrengen van een isolatiestrook langs de gevels en het voorbereiden van de energiemodule, ongeveer tien dagen in beslag.

Herinrichting van de Openbare Ruimte

De inrichting van de Bomenbuurt is verouderd en de materialen zijn aan vervanging toe. De maatschappelijke eisen aan wijken zijn veranderd, met name op het gebied van klimaatbeleid. Na veel gesprekken met een klankbordgroep, ontwerpers en beheerders is een definitief ontwerp gemaakt. Dit ontwerp houdt rekening met parkeren, groen, en factoren zoals hitte en wateroverlast voor de komende 60 jaar.

Groen en Bomenbeleid

De gemeente wil zoveel mogelijk bestaande bomen behouden. Alle 400 bomen in de buurt zijn beoordeeld op kwaliteit. Voor de herinrichting worden 2 lindebomen gekapt en de groenstrook langs LSVV krijgt een opknapbeurt. Er worden diverse soorten bomen en heesters geplant om de biodiversiteit te vergroten:

  • Grote bomen: geplant waar ze voldoende ruimte hebben om groot te worden, zoals in het parkje Grenswoude.
  • Middelgrote bomen: komen in de plantsoenen, met verschillende soorten voor meer biodiversiteit.
  • Kleine bomen: geplant langs de straten, waaronder smalle soorten die maximaal 8 meter hoog worden.
  • Meerstammige heesters: toegevoegd aan de plantsoenen met bloemrijke ondergroei voor optimale biodiversiteit.

Veel bomen die de straatnaam dragen, worden ook in de betreffende straat verwerkt. De buurt kent plekken met verschillende groene bomen en planten. Langs de rand van het sportpark, bij de Langebalkweg, bij de entreewegen en centraal in de buurtjes liggen grotere groenvakken. Deze worden opnieuw beplant met een variatie aan meerstammige heesters, kleine bloeiende heesters en middelgrote bomen.

Schematische weergave van de herinrichting van groenstroken met diverse beplanting.

Bij de brug bij de Lindenlaan, die nu alleen toegankelijk is voor fietsers en voetgangers, komt haaksparkeren in de groenstrook. Om klachten over het druppelen van lindebomen te verhelpen, worden de groeiomstandigheden van deze bomen verbeterd. Naast een cluster van 10 parkeerplaatsen komt een wandelpad door het groen, zodat bewoners van Grenswoude een rondje kunnen wandelen. Langs dit pad komen bloeiende planten en bloemenmengsels.

De twee parkjes (Grenswoude en Berkenhof) en de twee kerken (Sint Jan de Doper en de Koogerkerk) in de Bomenbuurt worden verbonden door een wandelroute. Dankzij het bruggenproject is deze route herkenbaar door een brede trottoirband.

Verkeersveiligheid en Parkeren

De Koog wordt vaak gebruikt als verbindingsweg, maar is hier niet voor bedoeld. Veel weggebruikers houden zich niet aan de snelheid van 30 kilometer per uur. De huidige wegversmallingen zorgen niet voor een veiligere verkeersstroom. De Koog en Lange Balkweg zullen worden versmald om de snelheid van het verkeer te verminderen. De doorstroming bij de Dorpsstraat/Lindenlaan/Kastanjelaan wordt afgesloten voor autoverkeer.

De gevaarlijke situatie bij de uitgang van de wijk en de Lange Balkweg, veroorzaakt door geparkeerde auto's die het zicht belemmeren, wordt aangepakt. Het is straks niet meer mogelijk om langs de weg te parkeren, omdat de weg smaller wordt.

Lindenlaan, Larixlaan en Esdoornlaan worden éénrichtingsverkeer, omdat de beschikbare ruimte te klein is om een volwaardige straat conform de landelijke richtlijnen aan te leggen:

  • De Lindenlaan wordt éénrichting vanaf de Dokter Wilminkstraat tot aan de Larixlaan.
  • De Larixlaan wordt éénrichting vanaf de Lindenlaan naar de Populierenlaan.
  • De Esdoornlaan wordt éénrichting vanaf de Kastanjelaan naar de Wilgenlaan.

Tijdens bewonersavonden kwam naar voren dat er te weinig parkeerplaatsen waren. Momenteel zijn er 471 parkeerplaatsen in de wijk. Na de herinrichting zullen dit er 505 zijn.

Vernieuwing van Bestrating en Riolering

De rijbanen hebben nu een asfaltconstructie. Asfalt in woonwijken wordt als niet meer van deze tijd beschouwd. De asfaltverharding wordt vervangen door gebakken klinkers (in keiformaat). In de trottoirs worden dezelfde type tegels gebruikt, namelijk de 30x30 cm tegel. In de parkeervakken komen grasstenen, die goed beloopbaar, waterdoorlatend en klimaatadaptief zijn.

Het huidige rioolstelsel is een gemengd systeem, waarbij vuil water en regenwater in één rioolsysteem worden afgevoerd. Om rioolwater te zuiveren, wordt een gescheiden systeem aangelegd. Regenwater zal uiteindelijk in de watergangen of het grondwater terechtkomen. Om bewoners bewust te maken en de mogelijkheid te bieden regenwater apart af te voeren, krijgen alle bewoners twee erfscheidingsputjes aangeboden: één voor vuil water en één voor regenwater, zodat bewoners hun regenwaterleidingen kunnen aansluiten op het regenwaterriool. Dit is een klimaatbestendigere oplossing.

Infographic die het verschil toont tussen een gemengd en een gescheiden rioolsysteem.

Regenwater valt op straat en komt in een kolk, die verbonden is met de wegfundering waar holle ruimtes zijn. Deze ruimtes vullen zich met regenwater. Na de bui zakt het regenwater langzaam in de grond of naar een aangelegde drain voor het geval er te veel water in de grond komt.

Schoorsteenrenovatie in de Bomenwijk

Naast de woning- en wijkrenovatie, is er ook specifieke aandacht voor individuele bouwelementen. Zo heeft Solarfy in maart 2025 een gevelrenovatie uitgevoerd, waarbij ook een schoorsteen grondig is aangepakt. Dit project omvatte:

  • Het uitslijpen van een deel van het oude voegwerk.
  • Het uithakken en reinigen van de schoorsteen om vuil en oude materialen te verwijderen.
  • Het opnieuw voegen van de schoorsteen met duurzame, weerbestendige materialen.
  • Het impregneren van de schoorsteen ter bescherming tegen vocht en weersinvloeden.
  • Het rubberen van de kop van de schoorsteen voor extra bescherming tegen scheuren en lekkages.

Deze renovatie heeft niet alleen de functionaliteit van de schoorsteen verbeterd, maar ook de levensduur verlengd en deze weer in uitstekende staat gebracht.

Regelgeving en Handhaving

De herinrichting van de openbare ruimte brengt ook veranderingen in regelgeving met zich mee, met name met betrekking tot objecten in de openbare ruimte. Artikel 2:10 van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) geeft een breed gestelde algemene regel voor het plaatsen van uitstallingen, terrassen en andere objecten.

Het plaatsen van een object of uitstalling wordt getoetst aan de algemene regels van artikel 3.1 van de APV. Er is geen onderscheid gemaakt tussen locaties binnen of buiten de bebouwde kom. De regels voor overige objecten zijn minder gedetailleerd dan die voor bijvoorbeeld terrassen.

Voor het plaatsen van objecten zoals containers, keten, toiletunits of keetwagens gelden specifieke regels, waaronder een maximale plaatsingstermijn van 14 dagen. Deze objecten mogen niet op het voet- of rijpad geplaatst worden. Voor steigers, die van nature tegen de gevel geplaatst dienen te worden, is een ontheffing nodig.

Het reclamebeleid uit 2007, dat oorspronkelijk alleen voor permanente reclames gold, is aangepast. Tijdelijke reclame, zoals voor evenementen of ideële doelen, valt nu onder het objectenbeleid. Er zijn regels opgesteld voor de plaatsing, duur en uitstraling van tijdelijke reclameobjecten, met een maximum van 10 dagen.

Om de leefbaarheid te vergroten en de openbare ruimte ordelijk te houden, is er aandacht voor de plaatsing van uitstallingen en terrassen. Er moet een vrije doorgang van 1.50 meter gewaarborgd blijven, ook voor rolstoelgebruikers. Uitstallingen mogen niet breder zijn dan de breedte van het bedrijfspand en dienen na sluitingstijd te worden opgeruimd.

De gemeente streeft naar een flexibeler beleid, waarbij beleidsregels en ontheffingen worden gebruikt om maatwerk te leveren. Handhaving van de regels is cruciaal om de effectiviteit van het beleid te waarborgen. Er is echter een zorg dat de huidige handhavingscapaciteit onvoldoende is voor de nieuwe, complexere regels.

Het verschil tussen stedenbouw en stedenbouwkundig ontwerp uitgelegd in 100 seconden.

tags: #renovatie #bomenwijk #heerhugowaard