Carnaval Festival is een darkride in Reizenrijk. De ingang van Carnaval Festival is te vinden aan het plein waar ook Vogel Rok en Sirocco aan gelegen zijn. De attractie werd geopend in 1984 en was de eerste darkride van de Efteling. De geestelijk vader van Carnaval Festival is Joop Geesink, die de attractie vlak voor zijn overlijden heeft bedacht en ontworpen. De attractie, in een advertentie uit 1984 door de Efteling 'een levensgrote kijkdoos' genoemd, is voornamelijk landelijk bekend door de muziek.
Het herkenbare deuntje is bedacht door Toon Hermans. Ruud Bos zocht de harmonieën en noten erbij en verwerkte de hoofdmelodie tot verschillende arrangementen. Bos had daarmee zijn eerste samenwerking met de Efteling en bleef in de veertien jaar daarna de huiscomponist van het park. Carnaval Festival is de eerste keer dat het park geen bestaande muziek gebruikt, maar deze speciaal liet componeren. De attractie is te betreden door een poort onder een groot rood doek waar de naam met witte letters in het zwierige lettertype Brush Script op staat. Daarboven houden een rode Jokie de Prrretneus, de feestenmeester van het Festival, en een enorm hoofd met rode neus, hoge hoed en strik het doek vast. Uit de hoge hoed komt om de zoveel tijd het paarse vogeltje Jet.
< tagimg>Carnaval Festival ingangsdecor met Jokie en JetFeestnar Jokie en vogelvriendinnetje Jet zullen we nog veelvuldig terug zien in de attractie. Eenmaal de poort betreden kom je in de overdekte wachtruimte met meanderinghekken. In het midden staat een boom die door een uitsparing in het dak steekt. Aan de crèmekleurige muren hangen uitvergrote ansichtkaarten van Jokie in verschillende landen en werelddelen, met de klok mee zijn dat Nederland, Italië, Hawaï, Groot-Brittannië, China, Egypte, Oostenrijk en Afrika. Ook zijn er confettikleurige stippen aangebracht. Het plafond is donkerblauw met erin meerkleurige spots. Van de Jokie-televisieserie vertoond worden, afgewisseld met promotionele berichten van de Efteling. Aan de achterzij de van het toestel kan je in de kast kijken, waar een animatie te bekijken valt.
Na het betreden van een trap kom je in de opstaphal. Deze is rond van vorm en verlicht door grote kokervormige lampen, in de kleuren van de vlaggen van met de klok mee Zwitserland, Alaska, Frankrijk, Mexico, België, Groot-Brittannië, Japan, China, Oostenrijk en Italië. Er ‘stromen’ regenbooglichtjes over van boven naar beneden. Ook hangt er een grote afbeelding van Jokie en Jet in een luchtballon. Je kunt met een trap voorzien van kleurige ledstrips weer afdalen naar de draaischijf. Hier staan een aantal personeelsleden die je naar een gondel wijzen. Aan de buitenkant van de draaischijf is een controlepost vanwaar de attractie bediend kan worden en de rit gemonitord middels camerabeelden. De rit is opgesplitst in een twintigtal scènes, waarin vijftien landen worden uitgebeeld door middel van typische, clichématige kenmerken en veranderingen in de arrangementen van de muziek. Een rit duurt ongeveer acht minuten.
< tagimg>Overzichtsbeeld van de eerste scène en het decoratieve Nederlands themaDe eerste scène beeldt het thuisland uit: aan de linkerkant van de baan is Harmony de Kwakers te zien. Op de achtergrond zijn vissen in het water te ontdekken en rechts hiervan een reusachtige pop met molenwieken aan zijn neus in de vorm van tulpen. Hier staat ook Jokie, met de Nederlandse driekleur met een oranje wimpel. Hij wordt vergezeld door zijn vriendinnetje Jet. De gondel maakt hier een draai naar rechts waardoor een Hollands vissersdecor is te zien, waaronder een man die er met de deegroller van langs krijgt en een burgemeester met ambtsketen, hoge hoed en een vlaggetje. De kar beweegt zich rond een podium waar in klederdracht gehulde paartjes rondjes zwieren en een enorm figuur in boerenkiel in het midden staat. Aan zijn lichaam zijn verschillende hoofden en muziekinstrumenten te vinden. Uit de tuba steekt af en toe Jet omhoog. Het wagentje maakt vervolgens een draai in tegenovergestelde richting. Het biedt nu uitzicht op een scène op een boerderij. Er is een enorme vogelverschrikker te zien met verschillende kleine vogeltjes met bolhoedje. Daarnaast Jokie en Jet op een oranje hoge bi, terwijl Jokie een gieter in de hand heeft.
Verderop is er een scène met koeien, varkens en een draaimolen vol groentes. De gondel maakt een flauwe bocht naar links. De wanden zijn bedekt met spiegels en er hangen gekleurde bollen in de lucht. Op een fontein zit Jokie met om hem heen Jet, een aantal zwevende Belgische vlaggen en zakken friet; daarvoor een aantal figuren waaronder één met borstelsnor, fototoestel en een hoed met een afbeelding van de Waalse haan. Vervolgens een kleinere scène van Rivièra waar vrolijk uitgedoste figuren rondjes draaien om een grote zon. Dan komen we aan in Parijs, waar in een rood belicht decor de Moulin Rouge, schaars geklede danseressen die de cancan dansen en een brasserie zijn te zien. Obers snellen hier over het terras. Aan de tafels zitten de klanten geduldig te wachten. Op straat biedt een verkoper ons bloemen aan en staat een Franse politieagent naast een boef in gestreept pak met een bal aan een ketting. Een grote schilder met kwast en palet en twee kleinere tekenaars zien we aan de linkerkant.
Nadat in de vorige scène de arrangementen een Franse insteek kregen, horen we in Groot-Brittannië hetzelfde neutrale thema als in Nederland. Aan de muur hangen enkele Londense taferelen en we zien Jet die van plan is de metro te nemen. Boven hangt Jokie die als piloot in een propellervliegtuig zit met een ronkende motor. Hij trekt de Union Jack voort. De Engelse koninklijke wachters bewaken tweekoppig de goudgepunte poorten van Buckingham Palace. Achter de poorten zijn vrolijk op- en neergaande toeristen te zien. In de hoektoren komen twee schildwachten te paard voorbij. In Oostenrijk aangekomen neemt een klarinetspeler de muziek over. Meer muzikaliteit komt van een statisch beeld van een violist ('Straus' genoemd in Jokie's Kwartet) en op een balkon zingt een koortje van vijf als matroos uitgedoste knapen; misschien zijn het de Wiener Sängerknaben, die er altijd zo bijlopen. Op de voorgrond is een Oktoberfest aan de gang. De rechterzijde van de scène toont een beeld van Duitsland. Jokie komt net aan in zijn Volkswagen Kever, vervaarlijk balancerend op een randje, met de Duitse vlag naast hem. Verderop dansen een paar monniken met bierpullen in de hand door grote blauwe kasteeltorens die ook wel van een biertje houden.
Dan komen we aan, nadat de gondel een halve cirkel om zijn as is gedraaid, in Zwitserland. We zien de witte bergtoppen al even vrolijk kijken als de figuurtjes die hier ronddansen. Tussen de feestgangers zien we wintersporters en een sint-bernard. Weer maakt de gondel een draai terug zodat we uitzicht hebben op een in roze uitgelichte scène waar we in 180 graden omheen bewegen. De Duitse variant van de muziek is veranderd in een Italiaanse, waar violen en de mandoline worden gebruikt en het bekende O Sole Mio-riedeltje in is te horen. Er zijn een ballonnen- en strohoedjesverkoper. Jokie zit op een scooter met Jet in het zijspan. Achterop heeft hij een picknickmandje waar vanalles uitvliegt. Iets verderop zien we een Italiaan angstig een poging doen de toren van Pisa te beletten om om te vallen. Achterin de scène zien we de contouren van Venetië, met een gondelier en een kardinaal op de Rialtobrug. Op de achtergrond is de Campanile van het San Marcoplein te zien, te midden van koepels, torentjes en een zuilengalerij. De gondel rijdt door de muil van een draak en zo komen we van Europa aan in Azië.
De baan gaat hier een helling op, zodat de scènes van China en Alaska straks extra diep kunnen zijn. Het thema verandert naar de Aziatische versie, boven ons hangen vaandels met de Japanse vlag en karakters en langs de muur zijn drie Japanse Noh-toneelmaskers te zien. Wanneer de gondel naar rechts draait verwelkomen drie Japannertjes ons met een beleefde groet. Hierna volgen geisha's op een loopbrug en sumoworstelaars. Dan ontmoeten we Jokie in een riksja met Jet achterop. Japan ruilen we in voor China, waar we eerst een schimmenspel zien van twee figuren, waaronder Jokie met een vlieger. Aan de wanden zien we verschillende vliegers en vissen. In een donker, diepe en grote scène met grote karakters op de licht gebogen achtergrond bevindt zich een enorme draak met bewegende nek en grote lichtgevende ogen. Rondom de draak in deze rotsachtige omgeving staan Chinese carnavalvierders met draaiende borden op stokjes. De muziek is weer neutraal geworden en terwijl de gondel zich langs de muur van het gebouw naar links beweegt krijgen we alle koude gebieden op de wereld in één scène te zien. Er zijn ijsberen, een ijsverkopende walrus, eskimo's, piraten en Jokie bestuurt een door pinguïns getrokken slee. Jet heeft al vliegend een visje gevangen. Een projectie van dwarrelende sneeuwvlokken en het geluid van een gure wind maken het plaatje af. Daarna beweegt het karretje om zijn as en rijdt zo achterstevoren een helling af, terwijl onze blikken naar het plafond worden gericht.
Met klanken van Afrikaanse instrumenten zoals trommels en balafon, en vogelgeluiden, draait de gondel zodat we de Afrika-scène te zien krijgen. Eerst passeren we een echte waterval met een grote paarse vogel, die een eigen wijsje fluit. Dan komt er een stuk waarin we diverse figuren zien, uitgedost in traditionele Afrikaanse stoffen en met krijgsattributen als speren en schilden, geflankeerd door twee met ogen uitgeruste bomen. In de rechter zit nog een figuur en op de tak ervan iemand in sportieve kledij. Ook Jokie staat er tussen met twee speren in zijn hand, erachter zit nog een groene vogel. Af en toe duiken alle menselijke figuren weg als de immense gorilla achterin het decor zijn spin aan een touwtje laat zakken. De gemaskerde krijgers hadden tot oktober 2022 een Zuid-Afrikaanse vlag bij zich. De laatste landen van het Carnaval Festival zijn Mexico en Hawaï, want de muziek wordt nu vertolkt door maracas, trompetten en de Hawaii-gitaar en de eerste noten van La Cucaracha zijn te horen.
Onder een grote sombrero zitten verschillende Mexicanen op een ezel, die vrolijk het liedje op hun gitaar meespelen. Een figuur met Polynesisch masker trommelt op de maat van de muziek mee. De actiefoto wordt genomen vanuit een oversized camera met een vogeltje erbij. Nadat de foto met een klik genomen is zien we beter de laatste scène van de vrolijke rit. In een grote carrousel, met in het midden een enorme figuur met meerdere gezichten, een kroon op en een scepter in de hand, zwaaien verschillende figuren ons uit. Achter elkaar zien we een Nederlander, een stokbrood etende Fransman, een Belg, een Duits meisje, een Japanner, een Hawaïaans meisje, een Mexicaan met een gitaar en Jokie en Jet. We komen weer aan op de instapschijf, waar we met een lichtgevend bord er op attent worden gemaakt langs welke kant we kunnen uitstappen. Via de houten trap komen we in het kleine winkeltje Confetti!, waar de actiefoto te koop is alsmede een klein assortiment aan souvenirs en versnaperingen.
Carnaval Festival is de eerste en enige attractie die compleet is ingekocht bij een externe ontwerper, zonder dat de Efteling zich met het ontwerp bemoeide. Deze ontwerper was Joop Geesink. Geesink was al vanaf de jaren zestig bezig met het realiseren van diverse recreatieve plannen, zoals Holland Promenade in Amsterdam, Caribbean Festival op Curaçao en poppenpark Dollywood. Begin jaren tachtig, tijdens een bezoek aan Walt Disney World, raakt Geesink geïnspireerd door It's A Small World. Hij vraagt vormgever en oud-filmcollega Bert Outmaijer de verantwoordelijkheid te nemen voor de vertaling van zijn ontwerpen tot een ruimtelijk model. Joop kwam eigenlijk drie jaar geleden op ons verzoek bij De Efteling als adviseur. Maar dat werkte niet helemaal. We konden het goed met elkaar vinden, maar al gauw merkten wij dat Joop iemand was die zelf iets wilde maken. Aan adviezen geven had hij niet genoeg. Toen kwam het idee hem een heel groot project te laten maken. Dat werd Carnaval Festival. Dat kon hij zelf ontwerpen en uitwerken. Tien miljoen gulden was er voor beschikbaar en voor Joop was het een enorme uitdaging. “Ik heb nog nooit de gelegenheid gehad zoiets groot te verwezenlijken wat helemaal van mezelf kwam,” zei hij. En zo was het. We hebben hem alle vrijheid gegeven. Dat is de manier waarop een man als hij het best werkt. Hij stelde aan iedereen de allerhoogste eisen en was altijd enorm kritisch op de uitvoering van zijn ideeën. En hij zette altijd zijn zin door. Als hij het ergens niet mee eens was, wist hij de mensen op zijn eigen manier er van te overtuigen dat ze op een verkeerde weg waren.
Tijdens de zomer van 1983 bleek dat de geplande attractie voor het volgende seizoen, Fata Morgana, nog volop in de ontwikkelingsfase zat en de opening daarvan voor seizoen 1984 dus onmogelijk bleek. Tijdens een directievergadering in september 1983, waar Ton van de Ven niet bij aanwezig was, werd Geesink uitgenodigd om zijn attractie uit de doeken te doen. Met behulp van een gedetailleerde maquette gaf Geesink het bestuur daar een uitleg over zijn darkride. De attractie was gebaseerd op Disney's It's A Small World, alleen vrolijker en kleurrijker zoals Geesink de rit zelf omschreef. Op parkeerterrein Noord worden tijdelijke werkplaatsen gemaakt voor de decorbouwers en poppenmakers van Geesink Studio. Outmaijer en zijn dochters werken eerst nog vanuit Amsterdam, maar later ook vanuit de werkplaatsen bij de attractie. Voor de bewegingstechniek wordt op voorstel van Lex Lemmens de firma Heimo uit Jagsthausen, Duitsland ingeschakeld. Outmaijer levert de poppen voorzien van een skelet en al redelijk compleet af, deze gaan naar de werkplaats in Duitsland, en krijgen daar cilinders en motoren. Voor sommige figuren wordt dit niet praktisch; deze worden helemaal door Heimo geleverd. Tegelijkertijd met de poppenproductie werd het gebouw met blauw-witte golfplaten wanden naast het Café-Restaurant opgetrokken, een locatie die nu bekend staat als ontwerp- en productieplek.
< tagimg>Foto van Joop Geesink Studio en de modelmaquette van Carnaval FestivalWie kent het Carnaval Festival in de Efteling niet. De attractie van Joki en Jet die hiermee zijn uitgegroeid tot een soort van jeugdhelden. En dan heb je natuurlijk het wereldberoemde deuntje… Hoe ging hij ook alweer… Bekijk hieronder de video. Eenmaal het deuntje in je hoofd weet je zeker dat je er de hele dag plezier van hebt! Een van de bekendste attracties van de Efteling, het Carnaval Festival bestaat dit jaar 35 jaar en wordt in zijn totaal voor maar liefst 3 miljoen euro opgeknapt. Onderhoud Carnaval Festival Vrijwel alles wordt aangepakt van zowel de techniek tot aan de verlichting zodat het Carnaval Festival nog meer een feestje wordt. De attractie was ook wel verouderd en niet meer van deze tijd. De komende drie maanden wordt qua techniek de systeembesturing geüpdatet, worden de motoren die de gondels aandrijven vervangen en gaan de 118 gondels gefaseerd in onderhoud. Het renoveren van alle gondels neemt een jaar in beslag. Op het gebied van thematisering wordt al het schilderwerk opgefrist en sluit een aantal scènes straks beter aan bij het oorspronkelijke thema: feestvieren door verschillende culturen over de hele wereld. De poppen in die scènes krijgen een uiterlijk dat beter past bij het huidige tijdsbeeld, traditionele Afrikaanse klederdracht in plaats van neusringen bijvoorbeeld. Als laatste wordt de attractie duurzamer gemaakt. Door het vervangen van de halogeen showverlichting door ledverlichting wordt op jaarbasis 160 huishoudens aan stroom bespaard.
Van 4 maart t/m 31 mei 2019 gaat de attractie dicht. De nieuwe Carnaval Festival-attractie in de Efteling is geopend. De bezoekers gaan voor het eerst de vernieuwde attractie in. De renovatie omvat een update van de techniek, een vernieuwde Afrika-scène en een vernieuwde carrousel aan het eind met Jokie en Jet als plaatsvervangers van een piraat. De wachtruimte heeft een schilderbeurt gekregen. De Efteling bericht dat de grote renovatie eerder is afgerond dan gepland en dat de komende weken nog meer details bekeken worden door bezoekers.
Esther bij de heropening van Carnaval Festival, ze is een grote fan. De 35 jaar oude attractie ging in maart dicht voor onderhoud. De attractie werd volledig gerenoveerd met een focus op technologische vernieuwingen, thema’s en duurzaamheid. “Carnaval Festival is technisch gezien toe aan onderhoud,” aldus Fons Jurgens, Algemeen Directeur van de Efteling. De installatie omvatte updating van het besturingssysteem, vervanging van motoren en de 118 gondels werden gefaseerd onderhouden. Ook de poppen kregen een moderner uiterlijk, zoals traditionele Afrikaanse klederdracht in plaats van neusringen. De nieuwe opzet blijft herkenbaar voor iedereen terwijl de cultuur verscheidenheid beter weerspiegelt. De 3 miljoen euro kostende renovatie werd eerder afgerond dan gepland, en bezoekers konden de veranderingen zelf komen bekijken.
Belangrijkste kenmerken en impact van de renovatie
- Externe ontwerper Joop Geesink bleef verantwoordelijk voor de concepten en poppen; de Efteling fungeerde vooral als financier en coördinator.
- Technische updates: systeembesturing, motoren van gondels, en LED-verlichting voor duurzaamheid.
- Thematisering: schilderwerk en kostuums aangepast aan hedendaagse percepties, met name Afrikaanse klederdracht en culturele representaties.
- Opening en heropeningsdatum: tussen maart en mei 2019 werden de renovaties uitgevoerd; de attractie opende opnieuw met verbeteringen.
- Slotfase: de carrousel en Afrika-scène kregen expliciete updates; Jokie en Jet blijven iconische mascottes in de show.
Het Carnaval Festival blijft een van de kernattracties van de Efteling en weerspiegelt de combinatie van nostalgie, muziek en wereldse thematiek. De renovatie heeft gezorgd voor betere energie-efficiëntie en een frissere presentatie die aansluit bij moderne normen en diversiteit in thema's en kostuums.