Het rioolgemaal Zaandam-West is een bestaand rioolgemaal dat dateert uit 1976. Het rioolgemaal bestaat uit een ontvangstkelder die wordt gevoed door een gemeentelijk aanvoerstelsel en een droge pompenkelder. Het rioolwater wordt verzameld in de ontvangstkelder en wordt met een persleiding naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie Westpoort in Amsterdam gepompt. Het rioolgemaal is verouderd en storingsgevoelig en wordt gerenoveerd om weer bedrijfszeker te kunnen draaien. Om de renovatie uit te kunnen voeren wordt het rioolwater doorgepompt, ondanks dat het gemaal tijdelijk niet meer in werking is vanwege de renovatie. Daarom wordt gedurende de werkzaamheden een tijdelijke pompinstallatie (TPI) ingezet die de pompfunctie van het gemaal tijdelijk overneemt. Tijdens de renovatiewerkzaamheden worden o.a. beton-, sloop- en herstelwerkzaamheden uitgevoerd en werktuigbouwkundige en elektrotechnische installaties vernieuwd.
Zaandam Centrum Oost is het oostelijk deel van het centrum van Zaandam. Het gebied ligt tussen de Wilhelminasluis en de Burcht, Peperstraat, Oostkade, Jan Sijbrandsteeg, Zuiddijk, Prins Hendrikkade, Touwslagersstraat en A.F. Het doel is om de buurt te veranderen in een duurzaam, aantrekkelijk woon-werkgebied voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Het toekomstbeeld staat beschreven in het Perspectief Centrum Oost en is door de gemeenteraad goedgekeurd. De gemeente werkt aan meerdere projecten in Zaandam Centrum Oost en onderzoekt verkeer, parkeren en de toekomstige inrichting van de wijk.
Projecten en vernieuwing in Zaandam Centrum Oost
- Project Peperstraat - Voor de vernieuwing van de Peperstraat en omliggende gebieden worden de plannen verder uitgewerkt in het Ruimtelijk Plan en de Strategie. De voorbereidende stappen richten zich op bouwrijp maken en ondergrondse parkeergarage.
- Vernieuwing Oostkade 5-13 - Oude, lage paviljoens aan de oostkant van de Wilhelminasluis worden vervangen door een nieuw, groen en aantrekkelijk woon-werkgebied met betere voorzieningen.
- Kadevernieuwing Burcht en Prins Hendrikkade - De kade langs de Burcht en de Prins Hendrikkade wordt vernieuwd; doelen zijn vergroten van groen, verlevendigen van de verblijfsruimte en zorgen voor betere aansluiting op de omgeving.
- Ruimtelijk plan Zaandam Centrum Oost - Dit plan beschrijft hoe de openbare ruimte gaat veranderen, inclusief bebouwingshoogtes en programma’s.
- Strategie - De strategie beschrijft wat er nodig is om het toekomstbeeld van Centrum Oost te realiseren en onderzoekt betaald parkeren als antwoord op hoge parkeerdruk.
In 2025-2026 wordt deelgenomen aan participatie om bewoners en ondernemers actief te betrekken. Een participatie-adviesgroep is opgericht om input te geven over communicatie en de plannen. Eind november en in december vonden bijeenkomsten en inloopmomenten plaats met inwoners en ondernemers. De Zuiddijk wordt een belangrijke route naar het centrum, en er komen transformatorhuisjes voor de energievoorziening van de buurt. Er wordt ingezet op meer groen en het verlagen van drukte op parkeerplaatsen door gerichte ingrepen in de openbare ruimte en voorzieningen.
Proces en betrokkenheid
De gemeente streeft naar een betere communicatie en continue betrokkenheid van bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden. De eerste ideeën voor de Burcht en de Prins Hendrikkade zijn gepresenteerd en er zijn 130 reacties binnengekomen via bijeenkomsten, inloopmomenten en een online formulier. Bewoners en ondernemers worden uitgenodigd om mee te denken via diverse kanalen, inclusief digitale en fysieke contactmomenten.
Tijdens deze vernieuwing blijft de Zuiddijk een belangrijke as naar het centrum. Transformatorhuisjes worden geplaatst om de energievoorziening te waarborgen, en het bestaande plantsoen met historische waarde blijft behouden. Openbare ruimte, groen en voorzieningen zoals horeca en culturele activiteiten komen terug, met ruimte voor kleinschalige evenementen op de Burcht, terwijl grote evenementen zoals de Dam tot Damloop deels blijven plaatsvinden.
Planuitwerking en besluitvorming
De uitgewerkte plannen voor Zaandam Centrum Oost worden later samengebracht in het Ruimtelijk Plan. De gemeenteraad besluit uiteindelijk over dit plan, rekening houdend met de wensen en zorgen van bewoners, het eerder vastgestelde toekomstbeeld in het Perspectief en met het Omgevingsbeleid.
| Onderdeel | Huidige status | Doel |
|---|---|---|
| Riolering Zaandam-West renovatie | Gemaal operationeel met TPI | Bedrijfszeker en modern |
| Oostkant Zaandam Centrum Oost | In uitvoering van initiatiefvoorstellen | Woon-werkgebied met groen en voorzieningen |
| Ondergrondse parkeergarage | In voorbereidende fase | Verduidelijkt bouwrijp maken |
Verduidelijking van de doelstellingen en betrokkenheid gebeurt via een continu proces. De gemeente hoopt voor de zomer het eerste concept voor Strategie en Ruimtelijk Plan te presenteren, zodat initiatiefnemers ideeën kunnen indienen en de openbare ruimte verder wordt ontworpen.