Een rookgasafvoer is een belangrijk onderdeel van je cv-ketel installatie. Een rookgasafvoer zorgt er namelijk voor dat gassen worden afgevoerd en schone lucht wordt aangeleverd. Een cv-ketel verbrandt aardgas om het water in de installatie op te warmen om daarmee je verwarming te verwarmen en te zorgen dat er warm water uit de kraan komt. Tijdens dit verbrandingsproces komen er schadelijke rookgassen vrij die moeten worden afgevoerd naar buiten zodat deze niet in de woning blijven hangen. Dit gaat via de rookgasafvoer.
Wat zijn rookgassen en waarom is afvoer essentieel?
Rookgassen ontstaan door verbranding in de cv-ketel. Het kan voorkomen dat sommige gassen niet volledig verbranden waardoor er koolmonoxide vrijkomt. Bij kleine hoeveelheden en een goed werkende rookgasafvoer kan dit geen kwaad. Wanneer er grote hoeveelheden koolmonoxide ontstaat kan dit wel gevaarlijk zijn. Koolmonoxide is een reukloos gas dat leidt tot hoofdpijn, sufheid, bewusteloosheid en zelfs de dood.
Bij een concentrische rookgasafvoer zit de pijp waardoor de rookgassen naar buiten gaan, in de pijp die schone lucht aanvoert. Als er een lekkage is in de binnenste pijp lekken de schadelijke stoffen eerst in de pijp met schone lucht en niet in de woning. Omdat de gelekte schadelijke stoffen in de cv-ketel worden geblazen stopt de cv-ketel met werken en krijg je een storingscode te zien. Zo voorkomt het systeem dat er meer gassen lekken en de situatie nog gevaarlijker wordt. Ook laat de storingscode direct aan de installateur zien wat het probleem is waardoor het snel verholpen kan worden.
Soorten rookgasafvoer
Parallelle rookgasafvoer: Bij een parallelle rookgasafvoer lopen er twee pijpen langs elkaar, waarbij de ene pijp de rookgassen afvoert en de andere pijp de schone lucht aanvoert. Ook deze systemen voldoen aan alle veiligheidseisen en worden in veel woningen nog steeds gebruikt.
Flexibele rookgasafvoer: Een flexibele rookgasafvoer is een flexibele buis die meestal van roestvaststaal (RVS) is gemaakt. Dit wordt in sommige gevallen gebruikt om een nieuw rookgaskanaal te trekken door een bestaand kanaal. Op die manier hoeft er niet een compleet nieuw kanaal worden aangelegd. Dit is echter in de meeste gevallen niet mogelijk omdat deze niet voldoen aan de juiste veiligheidsvoorschriften.
Rookgasafvoer vervangen en Gasketelwet
Rookgasafvoer vervangen: In de praktijkrichtlijnen van rookgasafvoer staat geschreven dat een rookgasafvoer een cv-ketel lang meegaat. Als de cv-ketel toe is aan vervanging, dan wordt ook de rookgasafvoer vervangen. De Gasketelwet verplicht sinds 1 april 2023 dat installateurs gecertificeerd zijn en dat de aansluiting van de ketel op het RGA gecertificeerd moet zijn. Een gecertificeerd systeem is een verklaring van geschiktheid dat de ketel, aangesloten op het RGA, aan de normen voldoet. Het is dan ook niet meer toegestaan om zelf je rookgasafvoer aan te sluiten.
Wat kost een nieuwe rookgasafvoer? Bij vervanging van het rookgas is de meerprijs voor een standaard situatie € 185,-. Hierbij gaat de doorvoer boven de cv-ketel, rechtstreeks binnen een meter, door het dak of muur naar buiten. Voor VvE’s kunnen kosten en besluitvorming complex zijn, zeker bij collectieve systemen (CLV) of bij oudere rookgassystemen die niet aan de huidige HR-ketels voldoen.
RGA en HR vs VR ketels: wat is de relatie?
VR-ketels (Verbeterd Rendement) zijn in veel wijken vervangen door HR-ketels (Hoog Rendement). HR-ketels hebben een lagere afvoertemperatuur en condenseren rookgassen, wat chemische corrosie in metalen buizen kan versnellen. Een HR-ketel is vaak niet compatibel met traditionele rookgasafvoersystemen en kan bij vervanging van de ketel ook een aanpassing van het afvoersysteem vereisen. In CLV-systemen (Combinatie Luchttoevoer Verbrandingsgasafvoer) zijn luchttoevoer en verbrandingsgasafvoer in één systeem gecombineerd en kunnen meerdere ketels worden aangesloten. Een HR-ketel kan dus vaak een heel systeem veranderen, wat financiële en juridische consequenties heeft voor VvE’s.
VvE: uitdagingen en aanpak
Verenigingen van Eigenaren (VvE's) staan voor significante uitdagingen bij RGA-vervanging of -renovatie. Vaak geldt: wie is verantwoordelijk, wat zijn de kosten, en hoe wordt certificering geregeld? Collectieve kanalen vereisen unanimiteit of een gekwalificeerde meerderheid in de vergadering. Voor individuele rookgasafvoeren lijkt het eenvoudiger, maar ook hier kunnen koolmonoxide, lekkage of montagefouten risico´s opleveren. De RGA moet periodiek geïnspecteerd en onderhouden worden, en vervanging kan nodig zijn door de Gasketelwet.
Wat kunt u als VvE-bestuur doen?
- Laat de rookgasafvoer inspecteren door een gecertificeerd installateur of adviesbureau.
- Neem RGA op in het MJOP (Meerjarenonderhoudsplan) zodat onderhoud en vervanging tijdig gepland is.
- Verken alternatieve oplossingen, zoals CLV-systemen of warmtepompen, om verduurzaming mogelijk te maken.
- Maak een overzicht van gebruikte ketels en hou rekening met certificeringseisen bij plaatsing van nieuwe ketels.
Praktijkvoorbeelden en ervaringen
In een project bij mY-side II werd in 2019-2020 de RGA volledig vervangen onder leiding van een erkend installatiebedrijf. De installatie werd uitgevoerd inclusief planning, herstelwerk en aansluiting op de hoofdaanvoer. Een inspectie in 2024 door Lekrecherche bevestigde de geschiktheidsverklaring van de kanalen, nadat offertetrajecten eerder door verschillende partijen werden aangegrepen. De partijen verschillen in prijs en service, maar certificering en communicatie bleven centrale aandachtspunten.
- HR-ketels vereisen vaak aanpassing van het RGA en kunnen oudere CLV-systemen ongeschikt maken zonder renovatie.
- Inspectie en certificering zijn verplicht onder de Gasketelwet; zonder certificering kan een ketel niet geplaatst worden.
- MJOP en vroegtijdig sparen zijn cruciaal voor VvE’s om financiële verrassingen te voorkomen.
Concluderende aandachtspunten
De rookgasafvoer is cruciaal voor de veiligheid van bewoners en de toekomstbestendigheid van het gebouw. Bij een cv-ketelupgrade of -vervanging moet het rookgasafvoersysteem meegaan met de ketel. Overstappen naar een modern CLV-systeem of een warmtepomp kan de verduurzaming ondersteunen, maar vereist zorgvuldige afweging van kosten, certificering en onderhoud. De overheid stelt kaders en inspectieplicht vast, maar de praktische uitvoering blijft per complex verschillend en vereist vaak maatwerkoplossingen.
Webinar Rookgasafvoer; alles wat je moet weten als je op het dak werkt...
De cv-installateur wil geen verantwoordelijkheid nemen voor het overgangsgebied tussen ketel en rookgasafvoer; bedrijven en VvE’s moeten gezamenlijk zorgen voor een veilige en gecertificeerde oplossing. Laat de rookgasafvoer tijdig inspecteren, plan onderhoud in het MJOP, en kijk naar mogelijkheden voor duurzame verduurzaming zoals warmtepompen of stadsverwarming.