Samengevoegde voorziening voor de afvoer van rookgassen en toevoer van verbrandingslucht volgens NPR-richtlijnen

Een ruimte met een verbrandingstoestel moet een voorziening hebben voor de afvoer van rookgas en voor de toevoer van verbrandingslucht. Dat geldt voor iedere gebruiksfunctie behalve een bouwwerk geen gebouw zijnde. Het gaat om voorzieningen zoals rookgasafvoerkanalen of schoorstenen en luchtroosters of ventilatiekanalen. De veiligheid staat voorop en de installateur draagt verantwoording voor de juiste uitvoering.

Doel en basisprincipes van de afvoer en toevoer

Heeft een verbrandingstoestel een mogelijkheid voor aansluiting op een rookgasafvoerkanaal (schoorsteen), dan zal dat toestel, ook bij een gering vermogen, alleen veilig functioneren als dat toestel daadwerkelijk op een schoorsteen is aangesloten. Deze verplichting geldt niet voor een verblijfsruimte met een open verbrandingstoestel voor koken (zoals gasfornuis) of warmwater (keukengeiser) als de nominale belasting maximaal 15 kW is per toestel. Een open verbrandingstoestel haalt de benodigde verbrandingslucht uit de ruimte waarin het toestel is opgesteld. Soms vindt ook de afvoer van rookgas plaats door de ruimte.

Een afvoervoorziening voor rookgas moet voldoende capaciteit hebben om het veilig functioneren van het verbrandingstoestel te waarborgen. Dit geldt ook voor houtkachels en open haarden. De capaciteit van de afvoervoorziening moet in ieder geval zodanig zijn dat in het verbrandingstoestel een doeltreffende verbranding mogelijk is. Een voorziening voor de afvoer van rookgas heeft een capaciteit van ten minste de capaciteit die volgens de toestelspecificaties nodig is voor een doeltreffende verbranding. Rookgassen moeten, vanaf een verbrandingstoestel, naar de uitmonding van de voorziening voor de afvoer van rookgas (schoorsteen) stromen. Er moet worden voorkomen dat dampen, gassen of fijne vaste deeltjes terugstromen. Het is belangrijk te voorkomen dat het rookkanaal lek is, want dan kunnen dampen, gassen of fijne vaste deeltjes zich naar buiten verspreiden.

Inwendige vereisten en aansluitingen

Het inwendig oppervlak van een overdrukvoorziening voor de afvoer van rookgas mag een doorlatendheid hebben volgens NEN 8757. Het aansluitkanaal tussen een verbrandingstoestel en rookkanaal is onderdeel van de afvoervoorziening van rookgas. Een toevoervoorzi nging voor verbrandingslucht moet zorgen voor voldoende toevoer van lucht zodat het veilig functioneren van het verbrandingstoestel kan worden gewaarborgd. Hoeveel lucht er nodig is, is afhankelijk van de belasting van de verbrandingstoestellen. Bij de bepaling van de stromingsrichting hoeft geen rekening te worden gehouden met op een ander perceel gelegen belemmeringen. Veiligheid staat voorop.

Normatieve kaders en wettelijke context

De veiligheid van de klant is de verantwoordelijkheid van de installateur. De wetgever en de branche hebben vereisten vastgelegd in wetten, normen en praktijkrichtlijnen. Europese normen en nationale regelgeving zijn van toepassing, zoals CE-keur en EN 14471 voor kunststof rookgasafvoersystemen. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de Gasketelwet en de NEN-normen geven de kaders voor installatie, onderhoud en capaciteit van rookgasafvoersystemen.

Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) schrijft voor dat een verbrandingstoestel zodanige voorzieningen heeft voor de toevoer van verbrandingslucht en de afvoer van rookgas dat de gezondheid en de kwaliteit van de binnenlucht gewaarborgd zijn. Belangrijk is dat er geen onvolledige verbranding plaatsvindt door onvoldoende toevoer van verbrandingslucht en vrijkomende dampen. Gassen en fijne vaste deeltjes moeten naar buiten worden afgevoerd.

NPR-praktijkrichtlijnen en Rogafa

Praktische aanwijzingen voor een juiste installatie worden weergegeven in de Nederlandse praktijkrichtlijn NPR. In deze brancherichtlijnen staat de veiligheid van de gebruiker en bewoner voorop, zoals omschreven in NPR 3378-45 en NPR 3378-46. Het Rogafa Beugeladvies (‘het nieuwe beugelen’) is opgenomen in NPR 3378-46 en beschrijft de beste manier om een goed functionerend en veilig rookgasafvoersysteem te realiseren, met nadruk op veilige, concentrische rookgasafvoersystemen.

Gasketelwet en certificering

De Gasketelwet regelt dat alleen ‘kundige’ (gecertificeerde) handen gasketelsystemen mogen plaatsen en onderhouden. Aangezien de toe- en afvoerkanalen onderdeel zijn van het systeem, mag onderhoud en installatie daarvan alleen uitgevoerd worden door gecertificeerde installateurs en installatiebedrijven. Sinds 2017 vereist NPR 3378-45 bij elke vervanging van de cv-ketel dat het rookgaskanaal vervangen moet worden. Bij vervanging van VR (niet-condenserende) naar HR (condenserende) systemen moet altijd het afvoersysteem worden vervangen.

Wet- en regelwerk rond bouwen en normen

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) vergroot de aansprakelijkheid van de aannemer en installateur. In drie fasen wordt het werk getoetst: ontwerpfase, tijdens de werkzaamheden en voor oplevering controleert de kwaliteitsborger het functioneren van de woning en de systemen. EN 14471 is de norm op basis waarvan een systeem gecertificeerd wordt; kanalen en pijpen worden door leveranciers uitgebreid getest op luchtdichtheid, thermische belasting en druksterkte. NEN 2757-1 en NEN 2757-2 beschrijven berekeningen van het systeem en hinder, met onderscheid tussen toestellen tot 130 kW en boven 130 kW. NPR 3378 geeft installatielijnen, met delen zoals NPR 3378-60 (hinder) en NPR 3378-61 (goede werking) die samengevoegd zijn; Deel 45 (NPR 3378-45:2022) behandelt vervanging en wijzigingen aan rookgasafvoervoorzieningen en ventilatiesystemen in gestapelde bouw.

Uitmondingen en praktische wijzigingen

Een belangrijke wijziging uit NPR 3378-60/61 betreft rookgasafvoer onder balkons: uitmondingen onder balkons richting de voorzijde van het balkon zijn niet meer toegestaan. Deze wijziging is van toepassing op nieuw aan te brengen rookgasafvoersystemen en systemen die gewijzigd worden, niet op bestaande situaties die ongewijzigd blijven. Voor houtgestookte toestellen geldt een expliciet verbod op uitmonding in gevel of nabij open luchtstraten zoals balkonplafonds; uitmonding dient te komen in een zogenoemd vrije uitmondingsgebied of op een andere toegestane positie. Deel 60 behandelt de uitmondingen, terwijl NPR 3378-45:2022 toelicht op praktische situaties bij vervanging en tijdelijk doorgebruik.

Installatie en praktijk

De installatievoorschriften van Ubbink Rolux rookgasafvoersystemen weerspiegelen de laatste stand van de techniek en regelgeving. De voorschriften worden continu aangepast; Deel 60 van NPR 3378 (Praktijkrichtlijn Gasinstallaties - Sectie uitmondingen) is herzien en bevat aanwijzingen voor goede werking, hinder en verdunningsafstand van rookgasafvoeren. Een van de wijzigingen is dat uitmondingen onder balkons doorlopen tot aan de voorzijde van het balkon niet meer zijn toegestaan. De aanpassing is van toepassing op zowel individuele als collectieve rookgasafvoersystemen.

Samengevatte acties voor veilig ontwerp en installatie

1. Beoordeel of het toestel op een schoorsteen kan en moet worden aangesloten volgens artikel 3.67, lid 3 Bbl.
2. Zorg voor voldoende afvoercapaciteit conform toestelspecificaties en NPR-richtlijnen.
3. Houd rekening met de juiste plaatsing van uitmondingen volgens NEN 2757-1 en NPR 3378-60/45.
4. Vervang rookgaskanaal bij vervanging van cv-ketel of wanneer een VR naar HR wordt toegepast.
5. Laat installaties controleren en registreren via het opleverdossier conform Wkb.
6. Voorkom lekken in het rookkanaal en voorkom terugslag van dampen en deeltjes.

Voorbeelden en toepassingen

Rookgassystemen voor open verbrandingstoestellen zoals keukengeisers en gasbranders vereisen een adequate toevoer van verbrandingslucht uit de ruimte, terwijl rookgasafvoer via schoorstenen of afvoerkanelen moet verlopen met de juiste capaciteit en afdichting. Houtgestookte toestellen dienen in overeenstemming te staan met de gewijzigde uitmondingsregels om geur- en rookoverlast te voorkomen. Voor grotere installaties of CLV-systemen adviseren normen zoals EN 14471 en NEN 2757-2 voor correcte dimensionering en plaatsing van uitmondingen, met aandacht voor hinder en veilige werking.

Praktische verwijzing naar normen en organisaties

Rogafa is de Vereniging van Nederlandse Fabrieken van Gasafvoerleidingsystemen en biedt het Rogafa Beugeladvies voor veilige bevestiging en constructie van rookgasafvoersystemen. NPR 3378 bevat verschillende delen die installateurs en opdrachtgevers helpen bij correcte installaties, waaronder delen over uitmondingen, renovatie en praktijkrichtlijnen voor gasinstallaties. De webtool Werken-met-NPR-3378 biedt actuele delen en toelichting voor praktijksituaties.

tags: #samengevoegde #voorziening #voor #de #afvoer #van