Hoe werkt een schoorsteenveger met een kogel en borstel: een uitgebreide gids

Het vegen van je schoorsteen valt onder het reinigen. Alhoewel het een makkelijke klus lijkt is het raadzaam om het over te laten aan een professionele schoorsteenveger. Je kunt je schoorsteen laten reinigen om verschillende redenen. De belangrijkste reden is brandveiligheid. Het is namelijk zo dat het schoonmaken van een schoorsteen de kans op een schoorsteenbrand aanzienlijk verkleint. Naast veiligheid kent het reinigen van de schoorsteen ook een andere goede reden, namelijk: efficiënter stoken. Doordat je efficiënter gaat stoken bespaar je ook op je energiefactuur. De prijs is afhankelijk van de soort reiniging die de schoorsteen reiniger zal moeten uitvoeren. De gemiddelde prijzen liggen gemiddeld tussen de €60 tot €150. Wil je je rookkanaal laten reinigen dan kun je uitgaan van ongeveer €60 tot €100. Een jaarlijkse reiniging van de centrale verwarmingsinstallatie, inclusief schoorsteen kost je gemiddeld €100 tot €150.

Wanneer je schoorsteen is verwaarloosd en niet is onderhouden kun je te maken krijgen met een vogelnest in je schoorsteen of erge vervuiling. In dit geval zal de vogelnest verwijderd moeten worden en de schoorsteen goed gereinigd wat de prijs veel hoger laat vallen. Het is in Nederland niet verplicht om je schoorsteen te reinigen. Echter wordt het aangeraden om het wel te laten reinigen. Dit in verband met je eigen veiligheid en voor een optimale werking van je schoorsteen. Terwijl het in Nederland niet verplicht is, kan de verzekeringsmaatschappij jou dat echter wel verplichten.

De schoorsteenveger gaat het dak op. Door gebruik te maken van een kogel waaraan een borstel is vastgemaakt laat de schoorsteenveger in de schoorsteen de kogel omlaag gaan. De kogel zit vast aan een touw wat hij of zij omlaag kan laten en dan weer omhoog kan trekken. De borstel aan de kogel maakt op deze manier het roet los. De schoorsteenveger probeert van beneden naar boven met een borstel aan een stok het roet los te schuren. De veegstok is flexibel, dus kan het uitgerekt worden om heel hoog te komen. Een nieuw techniek is een reinigingsblok. Het zijn speciale blokken die op de markt te verkrijgen zijn die je laat opbranden in je haard.

In Nederland zijn er geen wettelijke verplichtingen omtrent het vegen van de schoorsteen. Hoe dan ook is het toch sterk aangeraden. Maar de schoorsteen vegen, mag je dat zelf doen en hoe ga je daarbij te werk? Of laat je het werk beter over aan een professional? Hoewel het in Nederland niet verplicht is, is het toch sterk aangeraden om je schouw regelmatig te kuisen. Milieuvriendelijk: een schone schoorsteen zorgt voor minder fijnstof en schadelijke roetdeeltjes. Omdat je niet verbonden bent aan wettelijke verplichtingen ben je vrij om de schouw te laten kuisen door wie je wil.

Prijs vakman vs. Doe-het-zelf vs. Zelf jouw schouw kuisen kan op 2 manieren. Chemisch via een reinigingsblok of door de roetresten los te schuren met een schoorsteenveegset. De prijs van een schoorsteenveger is afhankelijk van verschillende factoren zoals het aantal rookkanalen, de mate van vervuiling, de reinigingsmethode, … Voor een standaard reiniging van 1 rookkanaal betaal je gemiddeld €60 à €100. Tip: ga voor een onderhoudscontract. Bepaalde schoorsteenvegers bieden onderhoudscontracten aan. In zo’n contract sluit je de overeenkomst met de schoorsteenveger dat hij jouw schouw regelmatig en op een afgesproken tijdstip van een reiniging voorziet.

Benieuwd naar advies en een prijs op maat? Op het eerste zicht lijkt doe-het-zelven dus goedkoper dan een vakman inschakelen. Maar is doe-het-zelven ook de beste keuze? Eigenlijk niet. Ook zonder verplichting laat je het reinigen beter over aan een professionele schoorsteenveger. Een professional weet precies hoe hij te werk moet gaan en zal de reiniging op een correcte manier uitvoeren. Doorgaans hoef je voor de brandverzekering geen attesten voor te leggen dat je de schoorsteen hebt laten vegen. Let op, de verzekering gaat er wel vanuit dat je de schouw goed onderhoudt en maatregelen treft om brand te voorkomen. Bovendien geven sommige verzekeraars ook korting bij regelmatig onderhoud.»

Als je ooit met een schoorsteenbrand te maken krijgt, is de kans groter dat de verzekering tussenkomt als je een attest als bewijs van een schoorsteenreiniging kan voorleggen. We haalden het al aan, de schoorsteen zelf vegen kan op 2 manieren. Zo’n reinigingsblok hoef je enkel in de haard te leggen en aan te steken, meer is er niet nodig. Hoewel dit een heel makkelijke manier is om de schouw te kuisen, is er toch veel twijfel over de effectiviteit ervan. Zo wordt het vaak gezien als een manier om het reinigen van de schoorsteen te vergemakkelijken, niet als volwaardige reiniging op zich.

Met een schoorsteenveegset kan je de schouw kuisen van boven naar beneden of van beneden naar boven. Van buitenaf werkt iets vlotter en je kan het stof en beter afschermen van de leefomgeving. Nadeel is dan weer dat je daarvoor het dak op moet. De veegset bestaat uit een touw met daaraan een kogel waaraan een borstel bevestigd is. Via het touw laat je de kogel en borstel van op het dak stukje voor stukje in de schouw neer. Het roet dat je los schuurt valt naar beneden. Let op, bij deze veegmethode moet je het dak op.

De veegset bestaat uit een borstel die bevestigd is aan een flexibele stok die met extra stukken verlengd kan worden. Ook hier valt het roet dat je los schuurt naar beneden. Om te voorkomen dat het vuil in huis terecht komt kan je de schouwopening afplakken met 2 overlappende stukken krantenpapier. De reinigingsborstel kan je dan tussen de overlap in de schoorsteen duwen. Roet is een gevaarlijke stof die slecht is voor de gezondheid. Laat je het vegen van de schoorsteen over aan een technicus of schoorsteenveger, dan mag deze de roetresten niet zomaar bij jou thuis achterlaten. Als je zelf de schoorsteen reinigt, sta je zelf in voor het afval dat daarbij komt kijken. Je kan de roetresten best naar het containerpark brengen.

De doe-het-zelf schoorsteenveegset is een set waarmee eenvoudig uw schoorsteen kan worden geveegd. De benodigde artikelen worden gemonteerd geleverd. De staalborstel is geschikt voor het van boven af vegen van stenen of stalen rookkanalen. De professionele kogelvegers kunnen worden geleverd met een borstelunit die is opgebouwd uit 3 draadsterren of uit 1 draadster. De draadsterren kunnen na slijtage eenvoudig worden vervangen. De borstelunit zelf schuift over de ketting en wordt opgesloten tussen de kogel en harpsluiting. Bij gebruik zal de borstel zich in het kanaal vastzetten door het vuil dat aan de wanden zit. Door de ketting met gewicht iets omhoog te trekken en weer te laten vallen, zal de borstel schoksgewijs het kanaal vegen. Een groot voordeel van de stalen en rvs draadsterren is, dat hier gebruik wordt gemaakt van plat staal. Geschikt voor het van boven af vegen van stenen, stalen of rvs rookkanalen.

Na verloop van tijd kan er zich heel wat roet en ander vuil gaan opstapelen in de schoorsteen. De schoorsteen vegen kan je heel wat voordelen bezorgen. Ten tweede is er het efficiëntere stookproces. Hierdoor zal je minder gaan verbruiken, en dat heeft dan weer positieve gevolgen voor je energiefactuur. Als laatste is er de wettelijke verplichting die geldt voor sommige schoorstenen. Deze reinigingsmethode gebeurt via het dak. De kogel wordt neergelaten in de schoorsteen en dan weer een stuk naar boven getrokken. Eens de kogel beneden is, wordt hij weer in etappes naar boven gehaald. Bij deze methode voor het reinigen van de schoorsteen maakt de schoorsteenveger gebruik van een borstel aan een stok. De prijzen voor het schoorsteenvegen hangen af van verschillende factoren. Zo zullen het type reiniging en de hardnekkigheid van de vervuiling een impact hebben op de prijsberekening. Bij sommige bedrijven kan je een onderhoudscontract afsluiten. Voor de reiniging van één schoorsteen kan je je verwachten aan een prijs tussen 60 en 100 euro. Indien het gaat om meerdere schoorstenen, zal de prijs per schoorsteen normaal gezien lager liggen.

Benieuwd naar een prijs op maat van jouw situatie? De schoorsteen vegen is in Vlaanderen bij wet verplicht indien het gaat om een schoorsteen die gekoppeld is aan een stooktoestel voor centrale verwarming type B. De schoorsteen reinigen maakt dan deel uit van het onderhoud van de verwarmingsinstallatie. De schoonmaakplicht is dus zowel van toepassing op stookinstallaties op vaste brandstof (bijvoorbeeld pellets of hout) als op installaties op gas of mazout. In sommige gevallen kan de verzekeringsmaatschappij of de verhuurder een reiniging van de schoorsteen opleggen. Indien je centrale verwarmingsinstallatie gekoppeld is aan de schoorsteen, dan kan je een erkend technicus zowel het stooktoestel als de schoorsteen laten schoonmaken. Je kan uiteraard de schoorsteen eerst laten reinigen door een schoorsteenveger. Deze zal dan een attest van reiniging uitschrijven. Heb je een schoorsteen die gekoppeld is aan een individueel stooktoestel zoals een open haard, dan is de schoorsteen vegen zoals reeds gezegd niet verplicht.

Goed en tijdig onderhoud van uw rookkanaal of schoorsteen is erg belangrijk om schoorsteenbrand te voorkomen. Minimaal één keer per jaar dient een schoorsteenkanaal geveegd te worden, maar bij vochtig hout of slechte stookgewoontes moet er vaker onderhoud gepleegd worden. In plaats van een touw kan er ook gewerkt worden met flexibele veegstokken als er bijv. van onderaf geveegd moet worden. Hout moet goed gedroogd zijn en dat betekent dat het ongeveer 2 jaar moet liggen voordat het gestookt kan worden. Een voorbeeld van een slechte stookgewoonte is het teveel temperen van een kachel. Daarmee wordt namelijk een onvolledige verbranding in de hand gewerkt wat zorgt voor meer roetaanslag/vorming van creosoot in kachel en rookkanaal.

Infographic: 2 hoofdmethoden voor schoorsteenvegen - van bovenaf vs via het dak

1 schoorsteenvegen; de schoorsteenborstel

  • Keuze tussen reinigingsblok of veegset
  • Belang van regelmatige onderhoudscontracten
  • Verzekeringsaspecten en attestatie van reiniging
  • Veiligheidsmaatregelen bij werken op het dak

Belangrijke feiten en tips

Een professioneel uitgevoerde reiniging verlaagt de kans op schoorsteenbrandt en draagt bij aan een efficiënter stookproces. Een onderhoudscontract kan kosten besparen op lange termijn en zorgt voor regelmatige inspectie. De handleiding van uw haard en bouwregelgeving kunnen aanvullende vereisten stellen, afhankelijk van uw locatie en type installatie.

Roet is een gevaarlijke stof die gezondheid en luchtkwaliteit kan beïnvloeden. Indien je zelf reinigt, ben je verantwoordelijk voor het afval en moet je roetresten naar het containerpark brengen. Een schoorsteenveger zorgt doorgaans voor een schoon- en stofvrij proces, met beschermende maten en een veegbewijs dat 1 jaar geldig is.

Houtdroging en stookgewoonten hebben directe invloed op creosootvorming. Een goed gedroogd hout (~2 jaar) en gebalanceerde verbranding verminderen roetaanslag en verhogen de efficiëntie van de haard en schoorsteen.

tags: #schoorsteen #vegers #kogel