Hoe medicijnverpakkingen opnieuw dichtmaken of sealen: een uitgebreide gids voor veilig en gemakkelijk innemen

Medicijnen innemen is lastig als u een verminderde handfunctie of pijn hebt. U kunt de medicijnen niet goed oppakken en/of naar de mond brengen. Problemen met slikken is ook van invloed op het innemen van medicijnen. Als uw medicijnen te groot zijn om door te slikken kunt u deze halveren. Tips en hulpmiddelen helpen u bij het innemen van uw medicatie.

Voorbereiding en planning

Om medicijnen op de juiste manier in te nemen, moet u goed weten welke medicijnen u op welk moment in moet nemen. Dit kan lastig zijn omdat veel medicijnen op elkaar lijken en de vorm en kleur soms veranderen door een wisseling van fabrikant.

Op tijd innemen en bijhouden: Neem de tijd voor het innemen van de medicijnen, ontspan en haast u niet. Zet een wekker of het alarm van uw smartphone om de medicijnen op het juiste moment in te nemen. Controleer altijd het aantal medicijnen, de naam en dosering. U kunt hierbij bijvoorbeeld gebruik maken van een medicijnenlijst of er zelf een dag en/of weekoverzicht van maken. Is het lastig om te onthouden of u de medicijnen hebt ingenomen? Maak een afvinklijst, gebruik een agenda en/of volg een vaste routine. Dezelfde tijd, dezelfde handeling, in dezelfde stoel en het doosje op dezelfde plek terugleggen. Een medicijndoos biedt ook overzicht, een leeg vakje is 'geslikt'.

Bewaren en veilig opbergen

Gebruik een vaste plaats om de medicijnen te bewaren en werk ook hier volgens een vaste routine. Dit voorkomt fouten. Bewaar uw medicijnen op een veilige plaats, buiten het bereik van kinderen en uit de buurt van vocht en warmte.

Juiste manier van innemen

Kies een geschikte plek en houding om de medicijnen in te nemen, bijvoorbeeld zittend aan tafel. Door het grote tafelblad vallen de medicijnen minder snel op de grond. Een zittende houding is sowieso aan te raden als u niet lang kunt staan, pijn heeft of trilt. Kunt u de medicijnen niet goed kunt zien? Dan helpt een contrasterende kleur placemat, tafelkleed of dienblad. Wit op wit is lastig te vinden. Of leg een loep of vergrootglas in de buurt.

Veiligheid en instructies

Lees de bijsluiters van uw medicijnen altijd goed door en neem contact op met de apotheek als u vragen heeft. Slik uw medicijnen door met voldoende water, tenzij anders voorgeschreven. De medicijnen worden dan het beste opgenomen door het lichaam. Niet alle medicijnen mag u halveren. De kans bestaat dat de dosering onnauwkeuriger is, doordat het medicijn afbrokkelt tijdens het breken. Wees voorzichtig met scherpe voorwerpen bij het openen van de verpakking.

Doosje openen en pillen uit de strip drukken

De eerste stap bij medicijnen innemen is het doosje openen. Als dit niet met de vingers lukt door minder kracht, pijn of trillen kunt u een schaar of mesje gebruiken. Hiermee snijdt of knipt u het plakbandje aan het doosje door. Stap 1: Leg het doosje op tafel, met het plakbandje aan de bovenzijde en richting uw 'goede' hand. Stap 2: Leg uw 'mindere' hand op het doosje. Stap 3: Snijd met uw 'goede' hand voorzichtig het plakbandje los. Nadat het doosje is geopend, moeten de medicijnen uit de strip gedrukt worden. Vouw de strip om de medicijnen er makkelijker uit te drukken. Druk met uw duim op het medicijn en druk het door de achterzijde van de strip heen. Gebruik een mesje, schaar of een priem om aan de achterkant het folie van de medicijnstrip voorzichtig open te snijden. Draai de strip om en het medicijn valt zo in uw hand.

Extra tips bij eenhandig: U kunt de medicijnstrip vastzetten met tape op de tafel of u legt er iets op. Daarna snijdt u aan de achterkant het folie van de medicijnstrip open. Draai de strip om en het medicijn valt zo in uw hand.

Alternatieven voor inpakkingen

Gebruik bijvoorbeeld een tabletuitdrukker. Hiermee duwt u de tabletten uit een doordrukstrip. Misschien kunt u een weekdoos gebruiken. Deze wordt gevuld met de juiste hoeveelheid medicijnen voor elke dag. U hoeft ze niet elke dag uit de strip te drukken. Wel moet iemand anders de doos voor u vullen. Een weekdoos geeft ook overzicht, en u ziet of u uw medicijnen al heeft genomen. U kunt ook een medicijnrol of baxterrol gebruiken. Dit is een rol met kleine plastic zakjes, waarbij de medicijnen per medicatiemoment in de juiste dosering in een zakje worden aangeleverd. Wel moet u dan het zakje kunnen openen.

Medicijnen uit de medicijnrol halen: Medicijnrollen of baxterrollen bestaan uit een rij aan elkaar zittende zakjes met medicijnen in de goede samenstelling en dosering. Haal het zakje voorzichtig van de medicijnrol, anders scheurt het zakje zelf en vallen de medicijnen eruit. Stroeve handschoenen kunnen helpen bij het vasthouden en openen van het zakje. Plaats een bakje en knip daarboven het zakje open. De medicijnen vallen in het bakje en rollen niet weg. U kunt de medicijnen vanuit het bakje in uw handpalm laten glijden en innemen. Alternatieven: Met een (brede) pincet kunt u de medicijnen heel nauwkeurig vastpakken en uit het zakje halen. Medicijndispensers geven u op het juiste moment de juiste hoeveelheid medicijnen en maken soms het baxterzakje open.

Medicijnen halveren

Soms zijn medicijnen erg groot waardoor ze moeilijk door te slikken zijn. Of u heeft maar een half tablet nodig vanwege de dosering. Bepaal eerst of u de medicijnen wel mag halveren. Halveren kan de werking negatief beïnvloeden. De twee helften zijn na het halveren niet gelijk of er gaat medicijn verloren door afbrokkeling. Over het algemeen geldt dat de medicijnen met een breuklijn wél gehalveerd mogen worden. U kunt dit terugvinden in de bijsluiter of vraag advies bij de apotheek. Kies een geschikt tijdstip. Mogelijk is het tijdstip om de medicijnen in te nemen niet het meest geschikte tijdstip om ook de medicijnen te halveren. Breek de tablet met uw hand op de breuklijn. Houd de tablet tussen duim en wijsvinger en breek hem in de handpalm van de andere hand. U kunt ook een mesje en een snijplank gebruiken voor het halveren. Alternatieven: U kunt een pillensplijter gebruiken. U plaatst een tablet en daarna drukt u de splijter dicht om de tablet te halveren. Let op! U moet het tablet er zelf goed inleggen om het tablet precies doormidden te krijgen. Een tabletvergruizer of verpulver vermaalt medicijnen tot een poeder. Dit poeder kunt u dan vervolgens door uw eten of drinken mengen. Dit helpt als u problemen heeft met het doorslikken van medicijnen.

Blisterverpakkingen en normen

Een veelbesproken onderwerp is blisterverpakking als populaire verpakkingsvorm in apotheken, ziekenhuizen en woningen. Blisterverpakkingen bestaan uit plastic holtes die zijn verzegeld met een folie- of kartondeksel. Ze beschermen tegen vocht, licht en lucht en kunnen de houdbaarheid verlengen. Er zijn varianten zoals enkelvoudige dosis en meerdere dosis blisterverpakkingen, MOT-blisterverpakkingen (Medicatie op Tijd) en Alu Alu of CFF (koudgevormde folie) blisterverpakkingen. De keuze hangt af van de medicijnsoort, houdbaarheid en dagelijkse routines van de patiënt.

Voordelen van blisterverpakkingen: duidelijke doseringsgeschiedenis, betere therapietrouw, minder kans op dubbele doses en gemakkelijker voorraadbeheer in dagelijks gebruik. Blisterverpakkingen bieden ook veiligheid: elk medicijn ligt in een aparte holte en is afzonderlijk verzegeld, wat beschadiging beperkt en manipulatie moeilijker maakt. Ze zijn geschikt voor vaste medicijnen en sommige gevoelige medicijnen, maar vloeibare en korrelvormige medicijnen passen doorgaans niet in blisterverpakkingen.

Over recyclen en duurzaamheid: blisterverpakkingen zijn recyclebaar wanneer de plastic en metalen delen gescheiden zijn, maar dit is vaak kostbaar en logistiek complex. Er bestaan initiatieven zoals TerraCycle om gebruikte blisterverpakkingen in te leveren bij deelnemende apotheken. In de praktijk blijft het echter lastig vanwege meerdere materialen en kosten.

Praktische aspecten van blisterverpakkingen

Verpakkingsmaterialen moeten kindveilig zijn, terwijl volwassenen ze nog steeds kunnen openen. PVC, PE, PP en andere folies worden toegepast om de verpakking moeilijk te openen te maken voor kinderen. Eenmaal geopend verliezen blisterverpakkingen hun integriteit en kunnen ze niet veilig hersteld worden.

Concreet voor de patiënt: blisterverpakkingen kunnen het grootste gemak bieden bij therapietrouw en dosisbeheer, mits de juiste type verpakking is gekozen en de patiënt adequaat geholpen wordt bij de overgang naar deze verpakkingsvorm.

Praktische conclusie en praktische tips

Uitzonderlijk belangrijk is dat u twee doelen nastreeft: medicijnen niet in het milieu laten belanden en zorgen dat ze niet in verkeerde handen komen. Lever daarom oude of ongebruikte medicijnen in bij de apotheek; vermijdt het wegspoelen door de wc of gootsteen. Een inzamelbak bij de apotheek helpt bij het veilig afvoeren van medicijnafval. Voor de dagelijkse inname geldt: gebruik hulpmiddelen zoals een tabletuitdrukker, een weekdoos of een medicijnrol en vraag altijd advies aan de apotheker over halveren of openen van blisterverpakkingen en over dosering. De inspanningen van apotheken en zorgprofessionals richten zich op transparentie, veiligheid en gebruiksgemak, zodat patiënten hun medicijnen veilig en effectief kunnen innemen.

Infographic: Verschillende soorten medicijnverpakkingen en hun toepassingen

In sommige regio's zijn er regionale initiatieven en campagnes die de retentie en hergebruik van verpakkingen stimuleren, zoals het melden van problemen met verpakkingen en het bevorderen van kindveiligheid en gebruiksgemak. De voortdurende dialoog tussen apotheken, zorgverleners en patiënten is essentieel om verpakkingsontwerp te verbeteren en de toegankelijkheid van medicijnen te waarborgen.

Tabel: Vergelijking van type blisterverpakkingen

Type blisterKenmerkenVoordelenNadelen
Thermogevormde blisterKunststof holte met folie/karton dekselGoed zichtbare dosis, lage kostenKan nog milieu-invloed hebben bij verwijdering
Koudgevormde blisterLaminaat van PVC/Aluminium, zonder warmteSterke barrière tegen zuurstof en vochtComplexere recycling, niet altijd goedkoop
Alu AluDubbel aluminiumfolie, volledige barrièreUitstekende bescherming tegen licht, vocht en luchtRelatief dure productie

tags: #self #medicijn #strippen #dichtmaken