Met het einde van de salderingsregeling in zicht is je hele dak volleggen met zonnepanelen niet meer zo aantrekkelijk. In plaats daarvan kun je beter het aantal panelen afstemmen op je eigen verbruik. Maar wat doe je dan met die ruimte op het dak?
Een zonneboiler is een systeem dat de energie van de zon gebruikt om water te verwarmen voor huishoudelijk gebruik, zoals het warme water in de badkamer en de keuken. Door een zonneboiler opgewekte warmte is dus een vorm van duurzame energie. Dit zijn panelen die op je dak worden geplaatst en de zonnestraling opvangen. De verwarmde vloeistof wordt via leidingen naar een boiler geleid, waar het zijn warmte overdraagt aan het water dat je gebruikt voor bijvoorbeeld sanitair gebruik of vloerverwarming. Afgekoelde vloeistof moet naar de zonnecollectoren worden gepompt, de opgewarmde vloeistof weer terug naar de boiler. Dit doet de circulatiepomp.
Het principe van een zonneboiler is eenvoudig en efficiënt. Het systeem maakt gebruik van het zogenaamde thermische zonne-energie: zonnestraling wordt direct omgezet in warmte. Er vind dus geen omzetting naar elektriciteit plaats, zoals bij zonnepanelen. De zonnecollectoren (meestal vlakke panelen of vacuümbuizen) zijn voorzien van een donkere absorberende laag die zonlicht opneemt. Zodra de vloeistof in de collector is verwarmd, wordt deze via leidingen naar de boiler gepompt. De verwarmde vloeistof geeft zijn warmte af aan het water in de boiler. Het warme water kan nu worden gebruikt voor douchen, baden, afwassen of voor verwarming.
Zonneboilers maken gebruik van hernieuwbare energie, namelijk de zon. Afhankelijk van het systeem en je verbruik kan een zonneboiler tot wel 60-70% van je warmwaterbehoefte dekken, daardoor verbruik je minder elektriciteit of gas. Vooral in de zomer, wanneer de zon volop schijnt, kan een zonneboiler in je energiebehoefte voorzien, zonder dat je een beroep hoeft te doen op fossiele brandstoffen. Zonneboilers vereisen weinig onderhoud. De collectoren hebben geen bewegende delen, wat het systeem zeer betrouwbaar maakt.
De aanschaf en installatie van een zonneboiler is relatief duur. Zonneboilers zijn afhankelijk van de zon. In koudere maanden of op bewolkte dagen kan de hoeveelheid zonlicht die je ontvangt aanzienlijk minder zijn, waardoor het systeem minder efficiënt werkt. Zonnecollectoren moeten op een geschikt dak worden geplaatst, wat niet altijd mogelijk is. Daken moeten voldoende zonlicht ontvangen en een bepaalde hellingshoek hebben. Ook moet er voldoende ruimte zijn voor de boiler en leidingen. Je huis verwarmen doe je vooral in de winter, terwijl juist in dat seizoen de zonnekracht het laagst is. Je huis volledig verwarmen met zonneboilers lukt daarom niet. Zonneboilers zijn niet goedkoop. Volgens Milieu Centraal moet je rekenen op zo’n 3900 euro voor een systeem geschikt voor een huishouden van 3 personen (2,5 vierkante meter aan collectoren, boilervat van 120 liter).
Je kunt ISDE-subsidie krijgen op de aanschaf van een nieuwe zonneboiler. Voor bovenstaande voorbeelden is dat respectievelijk ca. 1200 en 1800 euro. Dat brengt de kosten voor een zonneboiler onder aan de streep op ca. Zonneboilers zijn in Nederland minder populair dan zonnepanelen, omdat ze doorgaans een wat langere terugverdientijd hebben: zo’n 8 tot 20 jaar. In veel gevallen wordt een zonneboiler geplaatst als aanvulling op zonnepanelen of in combinatie met andere energiebesparende systemen.
Met een hybride warmtepomp ga je niet helemaal van het gas af, maar gebruik je de CV-ketel enkel nog voor dagen waarop het vriest en in de winter voor je warmwatervoorziening. In de andere maanden kan de zonneboiler vaak genoeg water verwarmen voor sanitair gebruik. Een PVT-paneel is zowel een fotovoltaïsch als een thermisch paneel, of simpel gezegd: het is een paneel dat zowel elektriciteit als warmte kan opwekken. PVT-panelen worden ook wel hybride zonnepanelen genoemd. Door ze te combineren hoef je niet twee verschillende soorten panelen op het dak te leggen. Vaak worden PVT-panelen gebruikt in combinatie met een warmtepomp. Je kan een zonneboiler naast je huidige CV-ketel gebruiken, waarbij je de ketel kan bijspringen als er niet genoeg door de zon verwarmd water beschikbaar is. Je kunt beide ook combineren in één: de zogenaamde zonneboilercombi. Het voordeel van de combinatie is dat je ook zonne-energie kunt gebruiken om je huis te verwarmen.
Een zonneboiler is een duurzame manier om minder afhankelijk te zijn van fossiele energiebronnen én te besparen op je energierekening. Met een dynamisch energiecontract heb je ieder uur andere stroomtarieven, afhankelijk van vraag en aanbod. Is er veel aanbod van zon en wind en minder vraag, zoals midden op de dag, ’s nachts of in het weekend, dan kun je vaak flink goedkoper (duurzame) stroom verbruiken. Sinds begin 2018 lagen dynamische stroomtarieven liefst 80% procent van de tijd onder die van een gemiddeld contract. Groene energie is de laatste jaren steeds populairder geworden. Er zijn steeds meer zonnepanelen zichtbaar op de daken. Er zijn echter ook andere opties ontwikkeld voor het gebruiken van zonne-energie. Een van de opties voor groene energie die er tegenwoordig zijn, is de zonneboiler.
Een dergelijke boiler kan op diverse typen daken worden geplaatst. Voor ieder type dak zijn er wel wat verschillen in de montage. Het is goed mogelijk om een zonneboiler op een plat dak te plaatsen. Bij het plaatsen van zonnecellen voor de boiler moet men wel een aantal aspecten in het achterhoofd houden. De zonnecollectoren worden op een aluminium frame op het dak geplaatst, bij dit frame is het mogelijk om de hoek van de zonnecollectoren in te stellen. Deze hoek is belangrijk want een goede hoekinstelling betekent een goede lichtvangst. Een maximale lichtvangst is tenslotte zeer gewenst bij zonnecollectoren. Ook is de locatie van de zonnecellen belangrijk. In België komt het meeste zonlicht uit het zuiden. Vanzelfsprekend is het mogelijk dat de zonnecellen voor de boiler verschoven kan worden, naar zuidwest of zuidoost. Bij het plaatsen van de zonnecollectoren voor de boiler op een plat dak moet men wel rekening houden met het feit dat er een bepaalde afstand moet zitten tussen de rijen panelen. Als er te weinig ruimte tussen de panelen zit, kan er een schaduw ontstaan op de panelen in de achterliggende rijen.
Een dergelijke boiler werkt als volgt: het apparaat bestaat uit twee delen. Het eerste deel is de zonnecollector, welke op het dak geplaatst moet worden. Het tweede onderdeel is het voorraadvat. Er is sprake van een directe verwarming. Dit in tegenstelling tot de “gewone” zonnepanelen. Deze wekken stroom op en leveren geen warmte. De zonnecollector en het voorraadvat staan met elkaar in verbinding. Een zonneboiler verzorgt het verwarmen van water door middel van zonne-energie. Met dit warme water kunt u douchen, heeft u voor het grootste deel ook warm tapwater in de keuken, maar er zijn ook andere toepassingen mogelijk.
De zonnewarmte alleen gebruiken voor de bereiding van warm tapwater? Dan heb je voldoende aan een tapwaterboiler, gevuld met drinkwater. Het vat wordt verwarmd met een rvs warmtewisselaar die in connectie staat met de thermische collectoren op het dak. Het vat kan tevens worden uitgerust met een tweede warmtewisselaar boven in de boiler. Deze is echter niet bedoeld als verwarmingsondersteuning, maar is een tapwater-zijdige naverwarmer. Bestaat de energievraag grotendeels uit warmte? Dan is thermisch bufferen verstandig. In de buffer sla je in de eerste plaats energie vanuit de zonnecollectoren op. De primaire warmtebron (bijv. Is er een vat nodig voor zowel verwarming als warm tapwaterbereiding? Kies dan voor een hygiëne buffervat.
- De zonnecollectoren moeten op een geschikt dak geplaatst worden met voldoende zonlicht en een juiste hellingshoek.
- De circulatiepomp zorgt voor de beweging van de verwarmde vloeistof tussen collector en boiler.
- De verwarmde vloeistof geeft warmte af aan het tapwater in de boiler.
- In zonnige periodes kan een zonneboiler een aanzienlijk deel van de warmwaterbehoefte dekken.
Een zonneboiler, hoe werkt dat?
Een zonneboilercombi combineert zonnewarmte met een cv-ketel en een warmtepomp om zo het huis te verwarmen met zonne-energie. Het voordeel van de combinatie is dat je ook zonne-energie kunt gebruiken om je huis te verwarmen. Zwembadverwarming met solar systemen wordt steeds populairder en kan bestaan uit solar bollen, matten of zonnepanelen. Een solar bol is een perfecte verwarmingsoptie voor opzetzwembaden en kan één bol een zwembad van 7.000 tot 7.500 liter verwarmen. De solar bol kan op elkaar aangesloten worden om grotere zwembaden te verwarmen, en vereist een minimale filterpomp van 2.000 liter per uur. Solar matten leggen is dun en neemt meer ruimte in beslag dan bollen, maar kan wel over de mat heen gelopen worden. Zonnepanelen voor zwembadverwarming zijn vaak curve-vormig en komen met pootjes om te plaatsen.
Bij aanleg van zwembadverwarming met solar heb je aandacht voor isolatie, locatie, en de juiste pomp en aansluitingen. Een bypasskit kan de doorstroming en temperatuur beter regelen en voorkomen dat de pomp te veel water door de bol laat stromen. Een afdekzeil, zomer- en winterkleden helpen warmte vast te houden. De zon doet het grootste deel van het werk en draagt bij aan een lagere energierekening en minder fossiele brandstoffen.
De keuze voor zonne-energie op het dak of voor zwembadverwarming met solar hangt af van je doel: warm water, huisverwarming, of buitenzwembad. Gebruik van zonne-energie is milieuvriendelijk en draagt bij aan energiebesparing op lange termijn.