Sonja Brussen schilderwerken, werkwijze en plein air schilderschap

Sonja Brussen gaat vrijwel dagelijks op pad in de natuur en verbeeldt het Nederlandse landschap in stevige kleuren en met stoere olieverfstreken. Vaak zoekt ze landschappelijke omgevingen op, waar water een belangrijke rol speelt: beekjes, meren, plassen en zeeën. Daar werkt ze - en plein air - met olieverf op verschillende formaten op doek en paneel.

Het Paintbox Project is al jaren aan de gang. Brussen presenteerde de eerste serie in 2020 in Galerie Posthuys. Van 13 september t/m 19 november 2023 toonde ze een hele bijzondere serie: Paintbox Project 2.0 is een reis door alle seizoenen en door heel Nederland. Ze bezocht in het afgelopen anderhalf jaar verschillende plekken om te werken en presenteert de resultaten nu op Texel.

Paintbox Project en werkwijze

Het Paintbox Project is al jaren aan de gang. Brussen vervaardigt de paneeltjes op een pochade (een klein, handzaam schilderskistje) wat altijd meegaat als ze op pad is. Het werken op klein formaat is zeker niet makkelijker of sneller dan de meer gangbare formaten. Ze streeft ernaar om eenzelfde monumentale ruimtelijkheid te verbeelden als op de grote doeken. De werkwijze is vrijwel hetzelfde, maar de concentratie is intenser. Haar karakteristieke handschrift en kenmerkende kleurgebruik blijven ook op 16 x 20 cm zeer herkenbaar.

Zoals voor vele kunstenaars is de natuur de grootste inspiratiebron voor Sonja Brussen. De natuur heeft haar van jongs af aan op alle onderdelen gefascineerd. De liefde hiervoor verwerkt ze in haar schilderijen: het brengt haar volledig in haar element. Opgeleid door gedreven docenten en afgerond met de upgrade van ArteZ hogeschool voor de kunsten weet ze zich steeds te vernieuwen. Haar werkwijze onderscheidt zich hierin dat ze met haar ezel de natuur intrekt en haar werk daar ‘en plein air’ in de natuur maakt. Met een stevige impressionistische toets maakt ze dan schilderijen met een zeer eigen karakter.

Als je naar haar schilderijen kijkt zou je daar zelf willen zijn, maar tegelijkertijd geven ze je het gevoel dat je daar eigenlijk al bent. Als een soort ‘Kunstnomade’ is ze altijd op pad, elke keer weer op weg naar een nieuw motief. Al schilderend door heel Nederland komt ze dan ook op de mooiste plekken aan de Waddenzee, Noordzeestrand, De Wieden, maar ook gewoon om de hoek dicht bij haar huis in Lochem. Daar is ze dan ook vaak bij haar geliefde Berkel te vinden. Immer op zoek naar lucht, licht en ruimte, want dat is hetgeen waar haar werk over gaat.

Voor plein-air schilder Sonja Brussen is de natuur de grootste inspiratiebron. Ze trekt eropuit om het moment vast te leggen: de snelheid van het licht, de veranderende wolken. Het is een voortdurende jacht en een dagelijkse zoektocht naar het vastleggen van licht, lucht en ruimte. De natuur, die haar al sinds haar jeugd fascineert, wordt vastgelegd met een minimum aan menselijke invloeden.

Haar krachtige werken, die impressionisme en expressionisme combineren, worden door Sonja Brussen alla prima (nat-in-nat) geschilderd. Haar techniek en kleurgebruik zijn sterk en zeer persoonlijk. In het veld wordt ze beïnvloed door wat er in de natuur gebeurt: zon, kou, wind, regen. Al deze invloeden dragen bij aan het ontstaan en de sfeer van haar werk. Voor haar hoort daar ook het geluid van de natuur bij: de vogels, de wind, een plons in het water en het ritselen in de struiken. Die natuurbeleving is zo intens dat wanneer je naar haar werken kijkt, je onmiddellijk het gevoel hebt midden in dat stukje natuur te staan.

Bestaan en carrière

Opgeleid door gedreven docenten en afgerond met de upgrade op ArteZ (Hogeschool voor de Kunsten) weet zij zich steeds te vernieuwen. Sinds 1998 werkt ze als professioneel beeldend kunstenaar vanuit Lochem en nu ook vanuit Torhamn (Zweden). Sinds 2016 is zij lid van de Nederlandse Vereniging van Zeeschilders. In 2020 is Sonja ook aangesloten bij de Katwijkerkring, een kring van professionele plein air-schilders die hebben geschilderd tijdens Katwijk en Plein Air. Haar schilderijen zijn aangekocht en in collecties opgenomen door verzamelaars/bedrijven in Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Thailand, Ierland, Engeland, USA, Singapore, Canada, Italië, Zwitserland, Verenigde Arabische Emiraten, Schotland, Zweden en Australië.

Expositie 'Nature is calling' was de titel van haar expositie in ons kerkje in Laag-Keppel in het voorjaar van 2022. Voor plein-air kunstenaar Sonja Brussen is nature de grootste bron van inspiratie. "Guiding Light is breathtaking, en we zijn erg blij met dit olieverfwerk. Het werd veilig verpakt in een houten transportkist en tijdig ontvangen." Deze uitspraken illustreren de persoonlijke band tussen publiek, ruimte en werk, en onderstrepen hoe haar schilderijen mensen in een andere sfeer brengen.

Materialen, reizen en museale context

Haar ezel en pochade-kistje nemen haar mee naar de mooiste plekken: van de Waddenzee tot De Wieden en haar eigen nabijgelegen Berkel. Het werk is stevig verankerd in de natuur maar heeft ook een uitgesproken stedelijke en regionale betrokkenheid. Haar schilderijen worden verzameld door particulieren en instellingen, en haar stijl balanceert tussen impressionistische lichtvangen en expressieve, krachtige penseelstreken.

In 2026 wordt het werk getoond in Museum Møhlmann (8e MM, 1 Aug - 4 Okt 2026), wat haar internationale exposure verder versterkt. Daarnaast is er regelmatig aandacht in galeries en publicaties en blijft haar verhouding tot plein air schilderkunst een inspiratiebron voor andere kunstenaars en publiek.

Praktische kant van het kunstenaarsleven

• Haar schilderkunst ontstaat in het veld, waar ze direct reageert op wat de natuur aanbiedt: zon, kou, wind, regen en geluiden van vogels en water.
• De kunstenaar reist voortdurend door heel Nederland en blijft zoeken naar lucht, licht en ruimte als kern voor haar werk.
• Ze werkt vooral met olieverf op doek en paneel op formaten tot 16 x 20 cm, maar streeft naar dezelfde monumentale ruimtelijkheid als op grotere doeken.
• Haar werk combineert elementen van impressionisme en expressionisme, uitgevoerd als nat-in-nat (alla prima).

Als visueel motief toont het Paintbox Project hoe een reizende kunstenaar met minimalistische materialen toch grote ruimtelijke indrukken kan realiseren. De kunstenaar blijft voortdurend op zoek naar het perfecte moment van licht en beweging in de Nederlandse natuur, en brengt dit over met een eigen, herkenbaar palet en tekstuur.

Tabel: Bussen en invloeden op schilderwerk-taktiek

tags: #sonja #bussen #schilderwerken