Speciekuip als bekisting voor beton storten: uitgebreide handleiding

Een sterke fundering begint bij goed voorbereid werk. In deze handleiding neem ik je stap voor stap mee: van het bepalen van de juiste startlocatie tot het plaatsen van wapeningskorven, bekisting en het uiteindelijke storten van het beton.

Voorbereiding: locatie, heien en uitgraven

In sommige gevallen kun je beter eerst heien vóór je gaat ontgraven. Wanneer? Als een heistelling de bouwput anders niet meer in kan. Bij het uitgraven is het belangrijk om vooraf duidelijk te bepalen hoe diep je moet gaan, en dat hangt af van de vloeropbouw die je gaat toepassen.

Wanneer je kiest voor vloerverwarming, moet je rekening houden met een dekvloer van ongeveer 7 centimeter; hierin komen de verwarmingsleidingen te liggen. Daaronder bevindt zich vaak een combinatievloer van zo’n 20 centimeter dik. Samen kom je dan uit op 27 centimeter. Vervolgens moet je rekening houden met de hoogte van de funderingsbalk, bijvoorbeeld 40 centimeter, en de bodem van de EPS‑funderingskist, die doorgaans 8 centimeter dik is. Tel je alles bij elkaar op, dan moet je in totaal 75 centimeter onder de bovenkant van de bestaande dekvloer uitkomen. Dit niveau correspondeert met de onderkant van je huidige laminaat-, tegel- of parketvloer. Om het geheel strak te kunnen afwerken, neem je nog eens 4 à 5 centimeter extra om aan te vullen met zand. In de praktijk ligt het maaiveld meestal al zo’n 15 centimeter lager dan de binnenvloer, waardoor je uiteindelijk nog ongeveer 65 centimeter hoeft uit te graven.

Uitzetten en basisbekisting

Baken de omtrek van de fundering af door middel van het plaatsen van 4 piketpalen in de vorm van het gewenste rechthoek. Span vervolgens het metselkoord tussen de piketpalen. Graaf het uitgezette gebied minstens 60 cm diep uit. Indien mogelijk is 80 cm gewenst.

Zaag de planken op maat en bevestig deze aan elkaar met schroeven. Plaats de bekisting op zijn plaats en stel deze vlak met een waterpas. Plaats de paaltjes aan de buitenzijde en schroef het hout hieraan vast. Dit voorkomt het opdrijven van de bekisting.

Bouwfolie, isolatie en ondergrond

Leg onderin de bekisting een laag bouwfolie zodat er geen aarde vermengd raakt met het beton en zodat er aan de onderzijde geen vocht aan het beton onttrokken wordt. Beton moet namelijk niet drogen, maar juist verharden door chemische reacties. Bij een binnenvloer is het verstandig om isolatiemateriaal onder de vloer aan te brengen. Plaats het isolatiemateriaal op de bouwfolie en dek deze met nog een laag bouwfolie af.

Speciekuip / EPS-funderingskist: permanent en isolerend

Een piepschuim funderingsbekisting, ook wel EPS-bekisting genoemd, is een lichtgewicht en vorvamvaste bekisting van geëxpandeerd polystyreen (EPS). Deze dient als permanente mal bij het storten van beton en blijft onderdeel van de fundering, wat zorgt voor blijvende isolatie. EPS-funderingskist is een kant-en-klare, permanente funderingsbekisting vervaardigd uit geëxpandeerd polystyreen (EPS) of piepschuim. Deze zorgen voor een compacte, maatvaste funderingskist met permanente thermische isolatie.

Vergeleken met een bekisting uit hardhout, is een EPS-bekisting "verloren". Dat betekent dat de bekisting in de betonconstructie aanwezig blijft. Piepschuim bekisting kan makkelijk geplaatst worden. Dat zorgt voor verrassend veel tijdwinst. Dat is meteen ook het grootste voordeel van dit soort bekisting. Deze fundering uit piepschuim is geschikt voor de meeste soorten bouwconstructies. Piepschuim kan zelfs onder water gebruikt worden. Denk hierbij in de eerste plaats aan de funderingen van een brug. Een piepschuimen fundering heeft nog meer voordelen. Het heeft een grote draagkracht en een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding. Een bekisting uit piepschuim is ook milieuvriendelijk, en wordt vooral gebruikt bij paalfunderingen.

Praktische tips bij EPS-bodemplaten en plaatsing

De bodems van de CarpentierMooren EPS‑funderingskisten worden geleverd in de juiste breedte van jouw fundering, wat het werk een stuk eenvoudiger maakt. Plaats de bodems precies op de plek waar de fundering moet komen, zodat alles netjes op maat ligt. Veel mensen gebruiken haringen, vergelijkbaar met tentharingen, om de bodems vast te zetten, maar een betere en goedkopere methode is om ze met twee schroeven van 5 × 120 mm door de bruggetjes heen te bevestigen.

Wapening en wapeningskorven

De plaatsing van de wapeningskorven is een belangrijke stap om de fundering extra sterkte te geven. Begin met het neerleggen van drie tot vier betonribben per korf van drie meter. Deze ribben vormen de ondersteuning waarop de wapeningskorf komt te rusten, waardoor je automatisch een onderdekking van 35 millimeter creëert, precies volgens de voorschriften. Daarna plaats je de dekkingsblokjes, ook wel pylons genoemd, die uitsluitend geschikt zijn voor EPS‑funderingskisten.

Vervolgens schuif je de korven in de hoeken in elkaar, terwijl je de rechte stukken steeds strak tegen elkaar plaatst. Om alles stevig met elkaar te verbinden, gebruik je koppelstaven. Door drie betonijzers van drie meter in tweeën te knippen, creëer je zes staven van anderhalve meter. Die verdeel je over de bovenzijde en de onderzijde van de korven. Je legt ze strak tegen de bestaande staven en bindt alles vast met vlechtdraad, zodat de korven één geheel vormen.

Aansluiting op bestaande fundering

Wanneer er een aansluiting op een bestaande fundering nodig is, moet je vooraf gaten boren. De korf plaats je strak tegen de bestaande fundering, waarna je met potlood of stift markeert waar de koppelstaven moeten komen. De gaten die je boort, maak je twee millimeter groter dan de diameter van de staven en boor je ongeveer twaalf centimeter diep. Na het uitzuigen van het boorstof vul je de gaten met injectiemortel en druk je de koppelstaven erin, waarna je alles laat uitharden.

Zijwanden, ankerstaven en afkransen

Bij het plaatsen van de zijwanden begin je altijd in een hoek, omdat dit zorgt voor stabiliteit en een strakke aansluiting. Zodra je twee wanden hebt geplaatst, breng je meteen de ankerstaven aan. Deze zijn aan één kant al voorgemonteerd, waardoor je ze eenvoudig in de voorgeboorde gaten van de volgende wand schuift.

Afkransen houdt in dat je houten balken langs de buitenzijde van de bekisting aanbrengt om de constructie te verstevigen tijdens het storten van het beton. Dit doe je door eerst de bovenbeugels te plaatsen, doorgaans met een tussenafstand van ongeveer zestig centimeter. In deze beugels hang je aan beide bovenkanten geschaafde vuren balken van 44 × 70 millimeter. Zorg ervoor dat de balken op de hoeken netjes op elkaar aansluiten zodat de kracht goed verdeeld wordt. Daarna maak je de hoeken extra stevig door een multiplex klos te monteren die je vastschroeft door beide balken heen.

Controle voordat je stort

Voordat je begint met het storten van het beton, is het belangrijk om de volledige bekisting en wapening zorgvuldig na te lopen. Controleer eerst of alle onderdelen goed vastzitten en stevig op hun plaats blijven. Kijk vervolgens of de dekking overal klopt: rondom moet je een afstand van 35 millimeter aanhouden, zodat de wapening voldoende bescherming heeft wanneer het beton wordt gestort. Controleer hierbij ook de plekken waar doorvoeringen zijn aangebracht. Eventuele kieren kun je het beste nog even afschuimen, zodat beton tijdens het storten niet naar buiten kan lekken. Let er wel op dat doorvoeringen uitsluitend in het hart van de bekisting geplaatst mogen worden; op andere plekken wordt je werk namelijk afgekeurd.

Storten van het beton: methode en praktijktips

Wanneer alles is gecontroleerd en goed staat, kun je beginnen met het storten van het beton. Dit doe je gelijkmatig, waarbij je eerst rondom een laag van ongeveer twintig centimeter stort. Door in lagen te werken, voorkom je dat de bekisting scheef wordt gedrukt of ongelijk belast raakt. Na de eerste laag breng je opnieuw een laag van twintig centimeter aan, totdat de volledige fundering op hoogte is gevuld. De bovenkant werk je vervolgens netjes en strak af.

Ons advies is om het beton bij een betoncentrale te bestellen, omdat je dan altijd de juiste samenstelling geleverd krijgt. Mocht je ervoor kiezen het beton zelf te storten, dan kun je uiteraard altijd even bellen voor vragen of advies we denken graag met je mee. Stort het beton voorzichtig in de bekisting en gebruik een trilnaald om het beton te verdichten/ontluchten. Bij gebrek aan een trilnaald kun je ook met en stok porren of met een schop het beton dusdanig bewegen om het beton te ontluchten.

Nabehandeling en ontkisten

Bedek ten slotte de fundering met een plastic folie, zodat er geen water kan verdampen en laat deze minimaal een week liggen om het vocht in het beton te behouden. Mocht je niet beschikken over een plastic folie, dan is het belangrijk het beton regelmatig nat sproeien. Beton bereikt zijn volledige sterkte pas na circa 28 dagen.

Als het goed is, weet je nu in ieder geval hoe je beton moet storten en laten uitharden. Na vier weken is het eindelijk tijd om het uitgeharde beton af te werken. Voor je je betonnen vloer gaat afwerken, is het belangrijk om deze eerst te schuren. Gebruik dan ook altijd de juiste schuurmachine en ga secuur te werk.

Materialen, constructie- en veiligheidscriteria

De bekistingsconstructie bestaat uit de contactbekisting en de constructie waarop die contactbekisting is bevestigd. De constructie bestaat uit staanders, dragers, gordingen, kinderbinten en/of onderslagen die de belasting die de betonspecie op de contactbekisting uitoefent, afdragen aan de ondersteunings- of centerpenconstructie. Met de ondersteuningsconstructie wordt de constructie bedoeld die de verticale belasting van een horizontale bekisting afdraagt naar de ondergrond.

Met contactbekisting wordt de beplating bedoeld die in direct contact komt met de betonspecie. De contactbekisting kan bestaan uit verschillende materialen. Meer hierover bij de toelichting op de verschillende typen bekisting. De bekisting moet voldoen aan de gestelde constructieve eisen. Zo moet zij voldoende vormvast, sterk en stijf zijn om de betonspeciedruk en aanvullende stort- en windbelastingen op te kunnen nemen. Er moet veilig met de bekisting kunnen worden gewerkt. De schoorankers moeten moment-gecontroleerd worden bevestigd, waarbij onder andere rekening moet worden gehouden met de sterkte van het beton op het moment dat de schoor wordt belast en het vloertype waarin de ankers worden aangebracht.

Typen bekistingen en toepassingskeuze

In dit hoofdstuk worden veel voorkomende typen bekistingen nader toegelicht, achtereenvolgens poerbekisting, funderingsbalkbekisting, kolombekisting, wandbekisting, balkbekisting en vloerbekisting. Voor vlakke of rechtvormige betonconstructies zijn de keuzes en mogelijkheden divers en zijn aanvullende criteria maatgevend om tot een juiste keuze te komen.

Bij grote repeterende inzet is het van belang om een degelijke constructie en contactbekistingsplaat toe te passen. Als alle genoemde criteria zijn beoordeeld, volgt hieruit een economische afweging. Situatie van de ondergrond ter plaatse en mogelijke beperkingen die daaruit volgen. Relatie met bouwmethodiek. Grootte hijseenheden en hijsvoorziening zijn ook bepalend.

Praktische voorbeelden: strokenfundering, paalfundering en fundering op staal

Strokenfundering: bij een fundering gevormd door meerdere stroken worden eerst de buitenafmetingen van de 'vloer' aangeduid. Delf daarna de gleuven waar de fundering strips worden aangebracht. Om je fundering te beschermen tegen vorst zijn deze minstens tachtig centimeter diep. De gleuven worden opgevuld met een laag grind. Bovenop de grindlaag komt een speciaal daarvoor ontworpen PE-folie geplaatst. Als laatste wordt het beton gestort. Als extra versterking wordt een trilplaat geplaatst.

Fundering op palen: dergelijke funderingen worden geplaatst als de dragende grond diep is. Paalfunderingen brengen de krachten van de bouwconstructie met palen over op de dragende ondergrond. De meest gebruikte materialen voor paalfunderingen zijn hout, prefab-betonpalen, ter plaatse gevormde betonnen palen en zogenaamde schroefpalen.

Fundering op staal: bij funderingen op staal is het de ondergrond waar de fundering op rust 'zo hard als staal'. Dit soort vaste grond kan makkelijk tientallen centimeters diep liggen. Veel voorkomende bovengrondlagen zijn samengesteld uit lagen klei, kalk of mergelgrond. In dit geval is de ondergrond bijzonder geschikt voor een fundering op staal.

Bestellen, levering en extra services

U kunt bij ons wapeningskorven bestellen in een standaard lengte, maar als u alle maten op papier heeft ook tegen een kleine meerprijs op maat. Een wapeningskorf op maat is op de juiste lengte en voorzien van de gewenste hoekverbinding. Tijdens het bestellen van de wapeningskorf kunt u ook meteen uw koppelwapening, haarspelden en staven op maat geknipt bestellen.

Als u uw bekisting en wapening compleet gemonteerd heeft, dan hoeft u de fundering alleen nog af te storten. Voor de kleine funderingen kunt u bij ons meteen kant en klare betonmortel mee bestellen in PE zak, of bigbag. Onze leveringen worden altijd professioneel uitgevoerd met kooiaap of laadkraan.

Veelgestelde vragen

• Wat is een piepschuim funderingsbekisting (EPS-bekisting)? Een lichtgewicht en vormvaste bekisting van geëxpandeerd polystyreen die als permanente mal fungeert.
• Waarom kiezen voor piepschuim in plaats van houten bekisting? EPS is sneller te plaatsen, onderhoudsvrij en biedt thermische isolatie; het hoeft niet verwijderd te worden.
• Is piepschuim sterk genoeg voor een fundering? Ja, EPS heeft een hoge drukvastheid en in combinatie met beton en bewapening ontstaat een duurzame constructie.
• Kan ik piepschuim bekisting zelf plaatsen? Ja, het lichte gewicht en de eenvoudige montage maken EPS geschikt voor doe-het-zelvers.
• Hoe lang moet je wachten voordat je de bekisting verwijdert? Bij droog weer 24-48 uur; beton bereikt volledige sterkte na circa 28 dagen.
• Is wapening altijd nodig? Niet altijd, maar wel aanbevolen voor funderingen en constructieve vloeren; leg de wapening op circa 5 cm van de onderkant.
• Hoeveel beton heb je nodig? Bereken lengte × breedte × dikte en bestel circa 10% extra voor verliezen.

Tabel: overzicht stap-aan-stap kerntaken

Heb je vraagtekens bij de mogelijkheden van jouw project, dan komen wij graag persoonlijk met je in contact om de situatie samen te overleggen.

tags: #speciekuip #als #bekisting