Het installeren van een nieuwe spoelbak, of het nu in een compleet nieuwe keuken is of als onderdeel van een renovatie, kan een relatief eenvoudige klus zijn. In een nieuwe keuken wordt de spoelbak doorgaans geplaatst in een vooraf gemaakte uitsparing in het werkblad, waar ook de benodigde leidingen en afvoer zijn voorzien. Als u zelf een keuken aan het bouwen bent, moet u mogelijk zelf een dergelijke uitsparing maken.
Bij het vervangen van een oude spoelbak, met name in een houten of kunststoffen werkblad, is het van belang deze eerst zorgvuldig los te koppelen van de afvoer en de bestaande kitranden te verwijderen. Dit kan gedaan worden met een breekmes of een multitool. Indien de keukenkraan in de oude spoelbak is geïntegreerd, dient deze eveneens te worden losgekoppeld en verwijderd. Bij de keuze voor een nieuwe spoelbak is het aan te raden om, indien mogelijk, een model met dezelfde afmetingen te kiezen om aanpassingen aan de uitsparing te minimaliseren. Indien u kiest voor een groter model, zal de uitsparing aangepast moeten worden na verwijdering van de oude spoelbak.

Voorbereiding en uitsparing
De methode voor het maken van een uitsparing voor de kraan kan variëren. Soms is de kraan in de muur verwerkt, soms in het werkblad, of geïntegreerd in de spoelbak zelf. Als de kraan en spoelbak als één pakket worden geleverd, is de uitsparing vaak al door de fabrikant voorzien.
Stap 1: Bepalen van de plaats
Vaak wordt er bij de spoelbak een papieren mal meegeleverd. Deze mal is essentieel om de exacte afmetingen voor de uitsparing in het werkblad te bepalen. Zonder mal kan de spoelbak ondersteboven op het werkblad worden geplaatst, waarbij gelet moet worden op een gelijke afstand aan de voor- en achterzijde. Het is cruciaal om de spoelbak in de juiste positie te leggen, met het kraangat correct geplaatst. Teken vervolgens de omtrek van de spoelbak af op het werkblad met een potlood. Markeer daarna een tweede omtreklijn binnen de eerste lijn. De afstand tussen deze lijnen bepaalt de breedte van de rand waarop de spoelbak zal rusten. Controleer vooraf hoe breed deze rand maximaal mag zijn om te voorkomen dat het gat te krap wordt.
Stap 2: Werkblad uitzagen
Boor gaten in de hoeken van de binnenste potloodlijn met een speedboor. Gebruik vervolgens het zaagje van een decoupeerzaag om langs de omtrek van de binnenste potloodlijn te zagen. Ondersteun het werkblad wanneer u bijna rond bent, om te voorkomen dat het middenstuk ongecontroleerd afscheurt door het eigen gewicht. Na het uitzagen van het werkblad dient, bij een houten werkblad, een beschermende beits op de zaagkant te worden aangebracht om het hout te beschermen tegen vocht.

Bevestiging van de spoelbak
Er zijn diverse methoden om een spoelbak te bevestigen, afhankelijk van het type spoelbak en het werkblad.
Onderbouwmontage
Bij onderbouwmontage wordt de spoelbak van onderaf aan het werkblad bevestigd en afgedicht. Dit zorgt voor een ruimere uitstraling van de keuken en een gemakkelijk te reinigen werkblad, aangezien vloeistoffen en vuil eenvoudig in de spoelbak geveegd kunnen worden. Deze methode is geschikt voor waterbestendige werkbladen die mogelijk een extra boorgat voor de keukenkraan vereisen.
Om een spoelbak onder te bouwen met een uitschuifbare koker onderbouwset, dient men eerst de onderzijde van het werkblad grondig stof- en vetvrij te maken. Ook de flens van de spoelbak moet worden ontvet. Monteer de zeefkorfplug in de spoelbak volgens de instructies van de fabrikant. Positioneer de spoelbak van onderuit tegen het werkblad, zorg ervoor dat deze gecentreerd onder de uitsparing komt te liggen. Leg een houten balkje klaar op het werkblad en haal een lange ty-rap door de gaatjes van de korf om de spoelbak tijdelijk te centreren. Controleer of de spoelbak aan alle vier de zijden goed gecentreerd onder de uitsparing zit. Bepaal vervolgens de juiste positie voor de houders van de uitschuifbare kokers aan de zijkanten van het keukenkastje en bevestig deze stevig met korte schroeven. Schuif de uitschuifbare kokers in de houders aan de voor- en achterzijde van het keukenkastje en draai de bouten aan om de kokers tegen de spoelbak te klemmen.

Opliggende montage
De opliggende montage is de meest toegepaste inbouwwijze, waarbij de spoelbak van bovenaf in een passende uitsparing wordt geplaatst en vervolgens vastgelijmd. Deze methode is geschikt voor alle werkbladmaterialen en wordt met name aanbevolen bij hout of laminaat.
Stap 3: Spoelbak bevestigingsklaar maken
Plaats de kraan op de spoelbak, waarbij de benodigde dichtingsringen niet vergeten mogen worden en de specifieke gebruiksaanwijzingen van de fabrikant gevolgd dienen te worden. Bevestig vervolgens de sifon aan de spoelbak, eveneens volgens de aanwijzingen van de fabrikant. Ten slotte worden de bevestigingsclips aan de onderkant van de rand van de spoelbak aangebracht.
Stap 4: Spoelbak plaatsen
Breng sanitairkit aan op de rand van de spoelbak en laat de bak voorzichtig in het uitgezaagde gat zakken. Dit proces moet stevig, maar toch vlot verlopen. Strijk de sanitairkit glad en veeg overtollige kit weg. Schroef de bevestigingsclips aan de onderzijde van de spoelbak vast aan het werkblad. Deze clips zorgen voor een waterdichte afsluiting. Hierna kunnen de afwatering van de spoelbak en de kraan worden aangesloten.
Montage video: Het plaatsen van de gootsteen
Vlakke montage
Voor een vlakke montage is een absoluut exacte uitsparing in het werkblad vereist, die naadloos met de spoelbak versmelt. De voordelen hiervan zijn het doorlopende oppervlak, wat het werkgebied vergroot en de reiniging vereenvoudigt. Deze methode is geschikt voor massieve materiaalsoorten zoals natuursteen of kwartssteen.
Bij vlakinleg, een veel gekozen variant, is het van belang dat de spoelbak goed 'op hoogte' wordt gelegd. Controleer of de onderzijde van het facet netjes gelijk loopt met de bovenkant van de spoelbak. Indien de spoelbak te laag ligt, kunnen op de benodigde plaatsen kunststof plaatjes in de sponning worden gelegd totdat de bak gelijk ligt met het facet. Maak zowel de uitsparing als de spoelbak goed schoon en vetvrij. Plak de rand van de uitsparing op het keukenblad af met schilderstape om lijmvlekken te voorkomen, met name bij natuursteen of composiet met een matte oppervlakte. Breng vervolgens een 'bedje' siliconenkit aan in de uitsparing en plaats de spoelbak op de kit. Druk de spoelbak aan en zorg voor gewicht in de spoelbak, bijvoorbeeld door er water in te zetten. Besproei de kit met een sterk sopje of een kit finisher en strijk de kit netjes af. Het is belangrijk dat de eindgebruiker weet dat de spoelbak de eerste 24 uur na montage niet gebruikt mag worden.
Belangrijke overwegingen bij het kitten:
- Ontvet de randen rond de spoelbak, bijvoorbeeld met water en een beetje ammoniak (draag handschoenen).
- Tape de randen af, blijf daarbij ongeveer 1 cm weg van de boord.
- Breng een siliconen- of polymeerkit aan met een kitpistool.
- Strijk de kit glad met water en zeepsop of een neutraal afstrijkmiddel, of gebruik afstrijklepels.

Verschillende inbouwvarianten en kraaninstallatie
Hansgrohe biedt diverse inbouwvarianten voor spoelbakken, elk met specifieke voordelen:
- Opliggende montage: Spoelbak wordt van bovenaf in een uitsparing geplaatst en vastgelijmd.
- Vlakke montage: Spoelbak versmelt naadloos met het werkblad voor een doorlopend oppervlak.
- Onderbouwmontage: Spoelbak wordt van onderaf aan het werkblad bevestigd, bijna onzichtbaar.
Bij de installatie van de keukenkraan is het van belang te letten op een veilige montage en optimaal bedieningscomfort. Hansgrohe biedt keukenmengkranen met flexibele aansluitingen, geïntegreerde stabilisatieplaten en een stevige bevestiging op de spoelbak. Sommige kranen zijn speciaal ontworpen voor montage voor een keukenraam, waarbij de kraan vlak neergelegd kan worden om het raam te openen.
Wanneer de keukenspoelbak of keukenmengkraan vervangen moet worden, is het belangrijk om de juiste producten te kiezen die passen bij de individuele behoeften en inbouwsituaties.
Algemene tips en onderhoud
Bij het vervangen van een spoelbak is het aan te raden om de ruimte onder de spoelbak vrij te maken van obstakels. Koppel de toevoerslangen van de keukenkraan los en demonteer de sifon. Spoelbakken worden doorgaans met klemmen aan de onderkant van het aanrechtblad bevestigd. Als de nieuwe spoelbak dezelfde afmetingen heeft als de oude, hoeft het gat in het aanrechtblad niet aangepast te worden. Bij een grotere spoelbak zal de uitsnede vergroot moeten worden.
Boor gaten in de hoeken van de omtrek om te voorkomen dat vocht in het aanrechtblad trekt. Plaats de spoelbak in het gat en zet deze vanaf de onderkant vast met de klemmen. Hierna kan de kraan geplaatst en aangesloten worden.
Het is aan te raden om een werkblad altijd op te leveren met de juiste onderhoudsadviezen voor de eindgebruiker.

Wanneer is het nodig om de spoelbak te vervangen?
Spoelbakken worden vaak vervangen bij de bouw van een nieuwe keuken, bij het moderniseren van een huis, ter vervanging van een model van slechte kwaliteit, of wanneer de spoelbak onherstelbaar beschadigd is. Schade kan ontstaan door het plaatsen van hete pannen, het laten vallen van bevroren producten, of door thermische schokken.
tags: #spoelbak #lager #dan #aanrecht #bevestigen