Hoewel Eindhoven ooit meer dan dertig brouwerijen telde, waren ze in de jaren vijftig allemaal verdwenen. David Hendrich, een lokale ondernemer, ging op zoek naar het oudste bierrecept van Eindhoven met als doel een boek te schrijven over zijn zoektocht naar historische Eindhovense bieren. De grotere droom was om deze historische bieren daadwerkelijk opnieuw te brouwen, of in ieder geval het gevoel en de smaken van vroeger te laten herleven. In 2014 stopte Eijkenrode Bier met het brouwen onder deze merknaam en ging de samenwerking aan met brouwer Rob Bours van Brasserie Bours. Rob had een lezing van David bijgewoond over zijn boek over historische Eindhovense bieren.
Eindhoven was vroeger een sterk geïndustrialiseerde stad en had ooit een belangrijke textielindustrie. In de 19e eeuw zorgden industrieën als de tabaks- en de textielindustrie voor werkgelegenheid voor een groot aantal mensen. Veel van die textielfabrieken stonden aan de oevers van het riviertje de Dommel. Stadsbrouwerij Eindhoven vestigde zich in het monumentale pand van de Schellens fabriek. Dit gebouw behoorde toe aan het laatste bedrijf dat over was van de oorspronkelijke Eindhovense textielfabrieken. De fabriek werd opgericht in 1902 en rond 1924 werkten hier wel 150 mensen. Het huidige proeflokaal is gevestigd in een aangebouwd deel van het gebouw uit 1954. Het textielbedrijf bestaat nog, maar is inmiddels vertrokken van deze locatie en zelfs ook uit Eindhoven.
Een ander groot en wereldwijd bekend industrieel bedrijf in Eindhoven, is Philips. Het bedrijf had een fabriek in het centrum van de stad waar het gloeilampen produceerde. Vandaar dat Eindhoven ook wel ‘de Lichtstad’ wordt genoemd. Omdat Stadsbrouwerij Eindhoven al bieren brouwde die refereerden aan deze geschiedenis onder de merknaam 100 Watt, is ervoor gekozen om de brouwerij om te dopen tot 100 Watt Brouwerij. De hoeveelheid verschillende bieren die bij de brouwerij in Eindhoven worden gebrouwen is enorm. Het kernassortiment bestaat uit vier verschillende 'Watt' bieren en drie ‘Volt' bieren. 150 Watt, een quadrupel met 10% alcohol werd bekroond als Beste bier van Nederland op de Dutch Beer Challenge 2020. Dan zijn er ook nog de ‘barrel aged’ bieren die gerijpt zijn op Whisky, Bourbon, Port en Armagnac vaten, om maar wat te noemen. Het seizoensbier assortiment biedt voor elk wat wils, het hele jaar door.
De immense diversiteit aan bieren weerspiegelt het karakter van hoofdbrouwer en Eindhovenaar Rob Bours, die er duidelijk niet zo van houdt om beperkt te worden in zijn ideeën. Traditionele bierstijlen brouwen? Alleen als er een beetje aan ‘gerommeld’ kan worden, zodat ook in deze bieren zijn signatuur te proeven is. De voormalig geluidstechnicus en muzikant werkt ook het liefst zoveel mogelijk met natuurlijke ingrediënten. Je snapt het inmiddels wel: voor een bierproeverij in Eindhoven moet je wel een keer langs bij Grand Café Stadsbrouwerij Eindhoven. De brouwfaciliteiten zijn helaas niet meer in de voormalige Schellens fabriek gevestigd.
Een andere absoluut geweldige plek voor bierliefhebbers in Eindhoven is Van Moll Craft Beer. Naast een keuze uit 12 verschillende Van Moll bieren van tap, zijn er ook 12 tapkranen met nog veel meer bieren om te proeven. De bieren van 100 Watt worden gemaakt door het creatieve brein van onze brouwer Rob Bours. Van bieren met zout en peper tot de meer traditionele bierstijlen brouwen wij de meest uiteenlopende bieren.
Het begon allemaal bij Stadsbrouwerij Eindhoven in 2014. De meer traditionele bieren met Eindhovense Iconen op het etiket van de oprichter van de Stadsbouwerij Eindhoven David Hendrich en de extravagante bieren van Brasserie Bours kwamen daarna uit dezelfde ketels. Na vele jaren prettig te hebben gebrouwen aan de Dommel in Eindhoven hebben we de overstap gemaakt naar het brouwen bij Lighttown Brewers. In het hart van Eindhoven, aan de Dommel, bevindt zich de 100WATT Brewery, ook wel bekend als Stadsbrouwerij Eindhoven. Sinds 2015 brouwen zij hier met toewijding en vakmanschap een scala aan verrassende speciaalbieren voor de echte liefhebber. Met meer dan 250 unieke, eigenzinnige bieren op hun naam, blijft het brouwersteam innoveren en experimenteren om de meest smaakvolle creaties te ontwikkelen. Gevestigd in de historische Schellensfabriek, ademt de locatie een authentieke sfeer die perfect aansluit bij de rijke biercultuur. Je kunt hier terecht in het proeflokaal waar maar liefst 14 tapkranen klaarstaan om je te verrassen met vers gebrouwen bier, direct van de bron. Daarnaast biedt de brouwerij proeverijen en masterclasses aan, begeleid door deskundige biersommeliers.
100 WATT BREWERY (Eindhoven) • Voorheen bekend als Stadsbrouwerij Eindhoven • Tasty Tales
Although the city of Eindhoven once used to have over thirty breweries, by the 1950’s they had all disappeared. Local entrepreneur David Hendrich went in search of the oldest beer recipe in Eindhoven with the aim of writing a book about his quest for historic Eindhoven beers. The bigger dream was to actually brew these historic beers again. Or at least trying to revive the feeling and those flavors of the past. In 2014 Eijkenrode Bier stopped brewing beers under this brand name and and merged with gypsy brewer Rob Bours of Brasserie Bours. Rob had attended a lecture of David about his book on historic Eindhoven beers.
De biergeschiedenis van Eindhoven toont een stad die werd gevormd door wisselwerking tussen oud en nieuw. De middeleeuwse wortels liggen in de kruising van handelswegen, waar bier een dagelijkse drank, handelswaar en bron van voedselvoorziening was. De Sint-Catharinakerk groeide uit tot de centrale stadskerk en kreeg in 1399 kapittelstatus, wat het gewicht in het stedelijke leven vergrootte. Mariënhage stond buiten de kern maar was nauw verweven met de stedelijke cultuur; kloosterlijke gemeenschappen maakte onderdeel uit van voedselvoorziening, arbeid en gastvrijheid. In oorlogstijd werd bier schaars en werd het verbruik sneller verhoogd of verlaagd afhankelijk van de omstandigheden, wat de veerkracht van de biercultuur in Eindhoven laat zien.
De industriele transitie is zichtbaar in de geschiedenis van brouwerijen zoals Brouwerij De Haas en Brouwerij Het Hert, die zowel in de Schellensfabriek als aan de Wal hun sporen nalieten. De Haas verhuisde in 1915 naar Tongelresestraat nadat Vroom & Dreesmann de locatie overnam; Magazijn De Zon en later V&D nestelden zich op de oude plek. Brouwerij De Valk aan de Tongelresestraat markeerde een modernere fase met een stoommachine en etiketten die reclame en retoursystemen ondersteunden. In de late 19e en vroege 20e eeuw stonden oude bovengistende brouwerijen naast modernere, stoomgedreven brouwerijen, waardoor Eindhoven een levendige en uiteenlopende biergeschiedenis kende. De geschiedenis toont een stad die productie en consumptie, archiefverlies en archeologie, en stedelijke verandering met elkaar verweven heeft.
De archeologische vondsten op het Heuvelterrein uit 1989-1990 getuigen van een rijk bier- en arbeidsleven: leerlooierijen, brouwerijen en kuipers waren onderdeel van hetzelfde stedelijke netwerk rond watergebruik, opslag en ambacht. De dertiende-eeuwse knuppelweg bij de Catharinakerk illustreert hoe bier zich letterlijk door modder en wegen beweegde, van graanvelden naar brouwen en weer naar herbergen en markten. Rampen zoals de grote brand van 1485, pest en latere conflicten hebben de stad en haar biergeschiedenis uitgedund en veerkrachtiger gemaakt. De combinatie van eeuwenoude traditie en moderne brouwerijen in Eindhoven geeft een uniek beeld van hoe bier door de tijd heen verweven is geraakt met handel, religie, zorg, arbeid, politiek en archeologie.
100 Watt Brewery en de huidige bierbioscoop
Stadsbrouwerij Eindhoven werd in 2015 gevestigd in de Schellensfabriek en begon met een 1000 liter brouwinstallatie. Tot 2020 droeg de brouwerij de naam 'Stadsbrouwerij Eindhoven' en in dat jaar werd de naam gewijzigd naar 100 Watt Brewery. De bieren werden oorspronkelijk via Eijkenrode Bier geproduceerd en later gebrouwd bij de stadsbrouwerij zelf. De vaste collectie bestond uit vier Watt-bieren en drie Volt-bieren, met 150 Watt als bekroonde quadrupel. De combinatie van traditioneel vakmanschap en experimentatie kenmerkt Rob Bours’ signatuur, wat terug te horen is in de diverse barrels en seizoensbieren die het jaar door komen.
In 2023 sloeg 100 Watt Brewery de handen ineen met Van Moll en Stadsbrouwerij 013 om Lighttown Brewers op te richten, een samenwerking die een nieuw hoofdstuk schrijft gericht op innovatie en smaakvolle bieren. De brouwerij, gelegen in het hart van Eindhoven aan de Dommel, biedt proeflokalen met 14 tapkranen, masterclasses en proeverijen aan. De historische Schellensfabriek ademt nog steeds de authentieke sfeer van Eindhoven, terwijl de moderne brouwinstallaties en samenwerkingen een hedendaagse biercultuur laten zien die duidelijk voortbouwt op het verleden.
| Brouwerij | Hoofdrol | Belangrijkste stijl of kenmerk |
|---|---|---|
| 100 Watt Brewery | Hoofdbrouwerij in Schellensfabriek | Watt- en Volt-bieren, barrel aged varianten |
| Brasserie Bours | Verenigde samenstelling met Stadsbrouwerij | Kleurige, experimentele bieren |
| Van Moll Craft Beer | Partner in samenwerking en proeverijen | Verscheidenheid aan tapbieren |
De geschiedenis van Eindhoven laat zien hoe bier zich door de eeuwen heen heeft aangepast aan economische en sociale veranderingen, van een middeleeuwse markt- en ambachtsstad tot een moderne centrum van ambachtelijke bieren en innovatie. Door de combinatie van archeologische vondsten, industriële erfenis en hedendaagse brouwerij-cultuur blijft Eindhoven een levendig prototype van hoe bier en stedelijke identiteit elkaar versterken.
tags: #stadsbrouwerij #eindhoven #verbouwing